Nhiều thách thức trong bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể

08:54 04/10/2016
Thành phố Hà Nội là một trong những địa phương có nhiều di sản văn hóa phi vật thể lớn của cả nước. Tuy nhiên, để bảo tồn và phát huy lượng di sản lớn này, mặc dù Hà Nội đã triển khai nhiều kế hoạch bài bản, có chiều sâu nhưng công tác này vẫn đang gặp nhiều thách thức không nhỏ.

Sau 2 năm triển khai (2014 – 2015), đề án “Tổng kiểm kê, bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể thành phố Hà Nội” do Sở VH-TT Hà Nội phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị di sản văn hóa đã được thực hiện ở toàn bộ 386 xã, 177 phường, 21 thị trấn thuộc 30/30 quận, huyện, thị xã của Thủ đô.

Kết quả đã xác định, nhận diện 1.793 di sản văn hoá phi vật thể với nhiều loại hình khác nhau: ngữ văn dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội – tín ngưỡng, lễ hội truyền thống, nghề thủ công truyền thống và tri thức dân gian.

Căn cứ vào kết quả có được, Sở VH-TT Hà Nội đã đề xuất đưa 276 di sản văn hoá phi vật thể vào diện ưu tiên bảo vệ. Phần lớn các di sản ưu tiên bảo vệ đều nằm trong nhóm lễ hội (44,6%) và nghề thủ công (21,4%), nghệ thuật trình diễn (15,9%), tập quán xã hội (9,4%), tri thức dân gian (8,7%) và ít nhất là di sản truyền khẩu chỉ có 1 di sản, chiếm 0,4%.

Ngoài ra, 6 di sản thuộc 6 loại hình khác nhau cũng đã được các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa lập hồ sơ đề nghị Bộ VH-TT&DL đưa vào danh mục Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể vẫn gặp nhiều khó khăn.

Tương ứng với 6 nhóm này, 6 di sản văn hóa phi vật thể của Hà Nội đề nghị Bộ VH-TT&DL đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là những di sản đang có nguy cơ mai một hoặc biến đổi, bao gồm: Tiếng lóng Đa Chất (huyện Phú Xuyên), Hát Trống quân (ở Thường Tín, Phúc Thọ và Phú Xuyên), Bơi chải và Hội đình Lưu Xá (huyện Chương Mỹ), Hát và Múa Ải Lao (quận Long Biên), Nghề rèn Đa Sỹ (quận Hà Đông) và nghề chữa bệnh bằng thuốc nam của người Dao (huyện Ba Vì).

Và sau thành công của đề án “Tổng kiểm kê, bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể Hà Nội”, Sở VH-TT Hà Nội phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị di sản văn hóa, Hội Di sản văn hóa Việt Nam đã cho lập bản đồ Di sản văn hóa phi vật thể TP Hà Nội, phản ánh hiện trạng toàn bộ 1.793 di sản văn hóa phi vật thể đã được kiểm kê.

Việc kiểm kê không chỉ mang tính chất liệt kê danh sách, đếm số lượng di sản, mà quá trình kiểm kê cũng đã phát hiện một số thách thức không nhỏ đối với các di sản này. Ngoài ra, sự thu hẹp, biến đổi không gian văn hoá cũng dẫn đến quá trình biến đổi thực hành di sản.

Bên cạnh đó, những bất cập về nhận thức trong công tác quản lý cũng dẫn đến tác động làm sai lệch giá trị di sản. Mặt khác, nguồn nhân lực cho quản lý di sản rất thiếu, năng lực hạn chế, chưa có điều kiện đào tạo và tập huấn thường xuyên, trong khi nguồn tài chính hỗ trợ cộng đồng phục hồi, bảo tồn và trao truyền di sản cũng gặp nhiều khó khăn…

Vì vậy, đề án “Tổng kiểm kê, bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể thành phố Hà Nội” là một trong những chủ trương, việc làm hết sức đúng đắn và hiệu quả. Tuy nhiên, Hà Nội cần có thêm nhiều giải pháp tổng thể, đồng bộ mang tính chất dài hạn và có chiều sâu hơn nữa mới hi vọng công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể sẽ đạt được hiệu quả cao trong thực tiễn.

Cảnh Thảo

Nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026) và 42 năm chiến thắng Kế hoạch phản gián CM12 (9/9/1984 - 9/9/2026), chiều 19/3, tại xã Thới Bình (tỉnh Cà Mau), Bộ Công an phối hợp cùng Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau tổ chức Lễ khánh thành, trao tặng nhà mẫu và bàn giao kinh phí xây dựng nhà ở tặng đồng bào nghèo, đồng bào khó khăn, gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Sáng nay (19/3), trên mảnh đất Lạng Sơn kiên cường, giàu truyền thống lịch sử cách mạng, Bộ Công an phối hợp với tỉnh Lạng Sơn trang trọng tổ chức Lễ khởi công Dự án xây dựng Trường mầm non Hoàng Văn Thụ - một công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp giáo duc và an sinh xã hội tại xã biên giới.

Trước sức ép liên tục từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc thành lập một liên minh quân sự để đảm bảo eo biển Hormuz thông suốt, các cường quốc châu Âu đã chọn một lối đi riêng - một trong những lần hiếm hoi trong lịch sử hiện đại, các đồng minh thân cận nhất của Mỹ đồng thanh khước từ một chiến dịch quân sự quy mô lớn do Washington dẫn đầu.

Ngày 19/3, thông tin từ Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cho biết, đội tuyển Bangladesh đã quyết định sang Hà Nội từ sáng 21/3, sớm hơn 5 ngày so với thời điểm diễn ra trận giao hữu với đội tuyển Việt Nam trong khuôn khổ FIFA Days tháng 3/2026.

Ngày 19/3, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử bị cáo Trần Hải Quỳnh (SN 1982, trú tại xã Đại Thanh, Hà Nội) và tuyên phạt bị cáo tù chung thân về các tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, “Cướp tài sản”, “Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” và “Chống người thi hành công vụ”.

Núp bóng dưới danh nghĩa “hệ sinh thái công nghệ” triệu đô cùng những lời hứa hẹn hấp dẫn về đồng tiền mã hóa Xin, một đường dây lừa đảo tinh vi vừa được Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện và triệt xóa.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文