Nỗ lực bảo tồn các đền tháp Mỹ Sơn

08:53 14/12/2017
Trong những năm qua, công tác trùng tu, bảo tồn các đền tháp Mỹ Sơn đã đạt được những kết quả rất quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế quá trình này vẫn gặp không ít khó khăn, thách thức.

Khu vực Di sản thế giới của Khu di tích Mỹ Sơn (huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) đã được UNESCO công nhận có diện tích 142ha. Đặc điểm của Khu di tích Mỹ Sơn là các đền tháp đều nằm ở khu vực trung tâm của thung lũng Mỹ Sơn, phân bố tương đối đều ở hai bên dòng khe Thẻ bắt nguồn từ núi thiêng chảy về hướng Bắc, tượng trưng cho nữ thần Ganga, vợ của thần Siva.

Các chuyên gia tích cực trùng tu đền tháp tại Khu di tích Mỹ Sơn.

Dòng suối này chảy qua Mỹ Sơn, qua vùng đất cố đô Trà Kiệu và đổ vào dòng sông Thu Bồn. Xung quanh khu di tích được các núi đá và núi đất vây bọc, che chở tạo nên một cảnh quan hùng vĩ, thâm nghiêm rất phù hợp với tính chất tâm linh của khu đền tháp.

Khu di tích đền tháp Mỹ Sơn với đặc thù phân bố trên địa bàn rộng, vật liệu sử dụng đã lâu nên vấn đề bảo tồn, trùng tu tôn tạo rất phức tạp, gặp nhiều khó khăn.

Đợt tu bổ, bảo tồn lớn do Trường Viễn Đông Bác cổ Pháp chỉ đạo thực hiện vào thập niên 30 của thế kỷ XX được xem là đợt tu bổ, bảo tồn đầu tiên ở Mỹ Sơn sau khi Khu đền tháp Mỹ Sơn được phát hiện lại, là một dấu ấn quan trọng trong lịch sử hiện đại của khu di sản.

Trong đó, cụm đền tháp B-C-D với vị trí trung tâm cùng với mật độ dày đặc các công trình với nhiều loại hình kiến trúc đa dạng đã trở thành biểu tượng chung cho Di sản Văn hóa thế giới Khu di tích Mỹ Sơn. Hình ảnh cụm đền, tháp này được như ngày nay là do chúng đã được tu bổ, gia cố và tôn tạo một phần trong đợt tu bổ ở thập niên 80 của thế kỷ XX với sự giúp đỡ của các chuyên gia về tu bổ di tích của Ba Lan, trở thành một trong những hình mẫu cho công cuộc bảo tồn và tu bổ các đền, tháp ở Mỹ Sơn sau này.

Theo ông Nguyễn Công Khiết, Phó Trưởng Ban quản lý (BQL) Di tích và Du lịch Mỹ Sơn, công tác gia cố, tu bổ và phục hồi từng phần các di tích kiến trúc trong Khu đền tháp Mỹ Sơn là một trong những hoạt động trọng tâm, được ưu tiên hàng đầu nhằm bảo tồn, gìn giữ các giá trị cơ bản của di sản. Chính vì vậy, trong nhiều năm qua, BQL Di tích và Du lịch Mỹ Sơn đã phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nước tiến hành nghiên cứu, tu bổ các đền tháp bị xuống cấp.

Gần đây nhất, từ tháng 3 đến 5-2017, BQL phối hợp với nhóm chuyên gia Ấn Độ đã triển khai dự án khai quật và trùng tu khu tháp K, H tại Khu di tích Mỹ Sơn. Đặc điểm thực tế trước khi triển khai dự án là khu tháp H tọa lạc trên một ngọn đồi, hầu hết các ngôi tháp tại đây đã bị tác động của thời gian và chiến tranh làm hư sập trở thành phế tích, chỉ còn mảng tường phía Tây tháp H1 cao gần 7m, lộ rõ những đường gờ dọc và các giật cấp ngang sắc sảo, bề mặt gạch tương đối chắc, tường khá phẳng không có điêu khắc hoa văn.

Còn khu tháp K tình trạng cũng tương tự như nhóm tháp H, hư sập nhiều chỉ còn 2 bức tường hai bên. Khu tháp này hầu như chưa có dấu vết can thiệp nào của công tác bảo tồn qua các giai đoạn trùng tu ở Mỹ Sơn.

Trước thực tế đó, các chuyên gia đã bảo tồn khu tháp K dựa vào yếu tố gốc, bậc cấp cửa Đông và 2 đoạn tường đường dẫn hai bên khu tháp đã được trùng tu. Còn với khu tháp H, do các tháp ở đây đã bị xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ đổ sập nên việc trùng tu, gia cố chưa được tiến hành, do đó các chuyên gia đã chằng chống bằng gỗ tạm thời vào những điểm kết cấu yếu của kiến trúc và sẽ trùng tu khi phù hợp.

Ông Nguyễn Công Khiết cho rằng việc trùng tu, tôn tạo các đền tháp đến nay còn gặp những trở ngại lớn về phương pháp - kỹ thuật, vật liệu, chất liệu. Do đó, công việc tìm kiếm vật liệu trùng tu ở Mỹ Sơn chỉ có thể phát triển theo hướng tìm kiếm các vật liệu có các đặc tính gần giống nhất với vật liệu gốc, có thể đạt được tương đồng về cấu trúc khối xây, đồng nhất về kết cấu song không gây hại cho vật liệu gốc.

Ngoài ra, sự tác động của môi trường ngày một khắc nghiệt do biến đổi khí hậu toàn cầu, trong đó những ảnh hưởng lên di tích hằng năm như lũ cục bộ tại di tích vào các tháng mùa mưa, nắng nóng khắc nghiệt gây những khó khăn trong công tác bảo tồn và trùng tu khu di sản…

Vì vậy, bên cạnh việc kêu gọi các tổ chức, cá nhân có chuyên môn nghiên cứu, hỗ trợ công tác trùng tu di tích, BQL Di tích và Du lịch Mỹ Sơn cũng đã đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cần đẩy mạnh các chương trình hành động ưu tiên những năm tới cho công cuộc bảo tồn và phát huy Di sản Mỹ Sơn.

Ngọc Thi

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”  không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 .

Thông tin về tình hình giải ngân vốn đầu tư công cho việc bồi thường, thu hồi đất trong năm 2025 và 2026 vào cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) TP Hồ Chí Minh đã nêu tên loạt dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng chậm đền bù, giải tỏa để thu hồi đất phục vụ triển khai dự án…

Hơn 1,4 kg ma túy các loại như" Heroine, Methaphetamine, Ketamine, MDMA cùng súng, đạn đã bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện, thu giữ khi bắt giữ đối tượng “sở hữu” 5 tiền án Trương Văn Hải (SN 1974, trú tại tổ dân phố Bần, phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên).

Triển khai mã định danh thống nhất cho công trình hạ tầng phục vụ công tác theo dõi, quản lý công trình là một trong những nội dung đáng chú ý của kế hoạch thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Giá vàng thế giới giảm mạnh kéo giá vàng trong nước đi xuống, giảm cả triệu đồng mỗi lượng.

Một vụ nổ nghiêm trọng xảy ra tại nhà máy sản xuất pháo hoa ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và 61 người bị thương, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin ngày 5/5. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã yêu cầu tiến hành điều tra toàn diện, làm rõ nguyên nhân và xử lý trách nhiệm liên quan.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文