Phát hiện kinh đô vương triều Vijaya tại Bình Định

07:30 19/12/2015
Ngày 18-12 tại TP Quy Nhơn, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Bình Định phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) tổ chức báo cáo kết quả khai quật khảo cổ học di tích Thành Cha (thôn An Thành, xã Nhơn Lộc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định).


PTS.TS Lại Văn Tới, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành và là người chủ trì cuộc khai quật cho biết: Sau khi tổ chức khai quật trên diện tích 440m2 đã phát hiện 3 lớp kiến trúc chồng xếp lên nhau. 

Lớp kiến trúc thứ nhất là một đền thờ có mặt kiến trúc hình chữ nhật với diện tích 64,78m2, trung tâm nền kiến trúc là di tích hố thiêng liên quan đến nghi lễ Sima Balamôn giáo. Đồng thời, cơ quan chức chức năng đã phát hiện một số di vật liên quan đến tôn giáo như kendi, cốc chân cao, lọ, bình gốm. 

Xung quanh di tích ở bình diện thấp hơn nền, còn xuất hiện nhiều mảnh ngói, trong đó tỷ lệ ngói ống đáng kể cho thấy mái của kiến trúc được lợp bằng ngói âm dương, diềm mái lợp bằng ngói ống trang trí mặt hề hoặc mặt sư tử.

Một số hiện vật thu được trong đợt khai quật.

Lớp kiến trúc thứ 2 có mặt bằng rộng hơn mặt bằng kiến trúc của lớp 1 về 4 hướng Đông, Tây, Bắc, Nam với diện tích 289,59m2, đã phát hiện một rãnh nước phía Tây, 4 đoạn tường gạch và 3 nền lát gạch. Lớp kiến trúc thứ 3 là hệ thống hố sâu đào phá lớp kiến trúc 2 và chứa đầy gạch vỡ, gạch vụn như kỹ thuật gia cố móng trụ sỏi trong kiến trúc Đại Việt.

Trong hố khai quật còn xác định được 8 hàng theo chiều Bắc –Nam và 8 hàng theo chiều Đông –Tây, đã xác định được 64 trụ móng gạch. Qua khai quật đã thu được 6.691 di vật như: Viên gạch vỡ, diềm ngói, mảnh ngói âm dương, chậu, bát, đĩa và 488 mảnh gốm Sa Huỳnh.

Từ 3 lớp khai quật trên, cũng như các di vật thu được và đối chiếu với nhiều tư liệu lịch sử, những lần khai quật trước đây, bước đầu cho kết luận di tích được phát hiện là di tích sớm nhất và có mặt bằng, chức năng nhất là đền thờ. 

Hầu hết các di vật thu được gồm nhiều vật liệu khác nhau gạch, ngói, vật liệu trang trí kiến trúc, đồ dùng sinh hoạt…; đồ đá là vật liệu kiến trúc, chày; vật liệu kim loại màu cho thấy đây là kiến trúc có quy mô lớn, xây dựng kiên cố và có tính chất kế thừa.

Về niên đại, qua so sánh qui mô, mặt bằng kiến trúc, các vật liệu xây dựng, đặc biệt là trang trí trên mặt đầu ngói ống với di tích Trà Kiệu, Cổ Lũy, Thành Hồ… thì thời gian tồn tại và phát triển của kinh đô Vijaya từ khoảng cuối thế kỷ X đầu thế kỷ XI đến thế kỷ XV.

Về công năng, với di tích kiến trúc hình chữ nhật, di tích hố thiêng đã tồn tại kiến trúc đền thờ ở giai đoạn đầu khi khu vực này còn là thủ phủ của châu Vijaya (từ thế kỷ IV-VI đến trước thế kỷ X) và các lớp kiến trúc sau có thể được xây dựng khi Thành Cha trở thành kinh đô chính trị, văn hóa của Vương triều Vijaya (thế kỷ XI-XV).

Để bảo tồn và phát huy di tích kiến trúc - nghệ thuật quốc gia được Nhà nước công nhận xếp hạng năm 2003, các nhà nghiên cứu khoa học đã kiến nghị các ngành chức năng và chính quyền địa phương tỉnh Bình Định cần tăng cường bảo vệ, bảo tồn di tích Thành Cha; nghiêm cấm mọi hình thức xây dựng các công trình công cộng và dân sinh trong phạm vi di tích.

Viết Ý

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran “đã sẵn sàng cho hòa bình” và theo đuổi giải pháp ngoại giao với Mỹ, cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước vẫn trong tầm tay bất chấp các cảnh báo cứng rắn từ Washington và sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, Al Jazeera đưa tin. 

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文