Vì sao nghệ sĩ xiếc chưa quan tâm xác lập bản quyền?

07:19 05/07/2018

Rà soát sơ bộ của Cục Bản quyền tác giả cũng cho thấy, tính tới thời điểm hiện tại (ngày 4-7), chưa có tiết mục, chương trình, vở xiếc nào được các nghệ sĩ xiếc, chủ sở hữu tác phẩm đăng ký bản quyền. Bản quyền trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn xiếc mới chỉ có đăng ký về kịch bản.

Theo quy định của pháp luật, đặc biệt là Luật Sở hữu trí tuệ, việc đăng ký bản quyền cho tác phẩm nghệ thuật, trong đó có nghệ thuật xiếc là hoạt động cần thiết để bảo vệ thành quả lao động nghệ thuật của các nghệ sĩ. Tuy nhiên, sau một số tranh cãi đáng tiếc gần đây, phần lớn các nghệ sĩ gắn bó với bộ môn nghệ thuật này mới giật mình, “rục rịch” tìm hiểu cách bảo vệ bản quyền tác phẩm.

Theo danh sách các nghệ sĩ vượt qua vòng thẩm định, bình xét của Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước để đề nghị xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT được Vụ Thi đua - Khen thưởng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố nhằm lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân từ ngày 3-7, Tiến sĩ Hoàng Minh Khánh, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Việt Nam là 1 trong 77 nghệ sĩ được lựa chọn xét tặng danh hiệu NSND.

Kết quả này góp phần khép lại những tranh cãi đáng tiếc ít ngày trước đó về việc sở hữu bản quyền của ông Khánh đối với tác phẩm xiếc đoạt giải cao: “Những thiên thần đen” và “Cánh chim Việt”.

Đây là 2 tác phẩm phẩm từng bị NSƯT Lê Văn Thể tố cáo TS Hoàng Minh Khánh lấy từ 2 tiết mục của ông nhưng đổi tên khác để dàn dựng, đưa đi dự thi.

“Thế giới hoạt hình trong khu rừng thần tiên” - chương trình hấp dẫn của Liên đoàn Xiếc Việt Nam.

Tuy nhiên, vụ tai tiếng quanh câu chuyện tranh chấp sở hữu bản quyền tiết mục xiếc của 2 nghệ sĩ lão luyện trong nghề lại khiến nhiều người giật mình. Bởi lẽ, lâu nay, từ các nghệ sĩ cống hiến lâu năm nhất cho đến các nghệ sĩ trẻ, ít ai thực sự quan tâm đúng mức đến việc thực hiện đăng ký bản quyền cho các kịch mục xiếc của mình.

Dù rằng, theo Luật Sở hữu trí tuệ, xiếc là một trong những bộ môn nghệ thuật được và cần đăng ký bản quyền. Việc đăng ký quyền này chính là một trong những bức tường bảo vệ cho thành quả lao động của các nghệ sĩ gắn bó với nghệ thuật xiếc, tránh được sự xâm phạm từ các cá nhân, tổ chức khác.

Trao đổi quanh vấn đề này, ông Vũ Ngoạn Hợp, nguyên Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, nghệ sĩ xiếc không đăng ký hoặc không dám đăng ký bản quyền vì không ai dám khẳng định mình là người đầu tiên sáng tạo và nghĩ ra các động tác kỹ thuật này, tiết mục khác. Gần như tất cả các động tác kỹ thuật được sử dụng trong xiếc hiện nay đã được thế giới quốc tế hóa.

Người nghệ sĩ, huấn luyện viên, đạo diễn chỉ căn cứ trên khả năng của từng nghệ sĩ, diễn viên để sắp xếp, đào tạo và tạo ra các tiết mục hay, sắp xếp làm sao cho hài hòa từ âm nhạc, ánh sáng, trang phục và đạo cụ, truyền thụ “hồn cốt” tiết mục cho nghệ sĩ biểu diễn.

Một ví dụ cụ thể nhất là tiết mục của anh em nghệ sĩ xiếc Quốc Cơ, Quốc Nghiệp vừa qua rất hay, đã giành được nhiều thành tích trên sân chơi thế giới. Thế nhưng, những tiết mục như thế do truyền nghề mà có, để thực hiện đăng ký bản quyền cho tiết mục là điều không thể.

Tuy nhiên, theo NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam thì việc sáng tạo tiết mục, đào tạo theo kiểu nghề truyền nghề là cách làm cũ. Khoảng 20 năm trở lại đây, bên cạnh cách thức truyền thống nói trên, hoạt động nghệ thuật xiếc bài bản hơn, hiện đại hơn. Một tác phẩm xiếc được xây dựng, hoàn thiện để biểu diễn trước công chúng bao gồm một quy trình với đủ các khâu sáng tạo, tương tự như các tác phẩm của các bộ môn nghệ thuật biểu diễn khác.

Trong đó sẽ có cả giám đốc sản xuất, chỉ đạo nghệ thuật, tác giả kịch bản, đạo diễn, diễn viên, âm nhạc, âm thanh, ánh sáng, thiết kế sân khấu. Điều này đồng nghĩa với việc một tiết mục, chương trình, vở diễn xiếc đủ điều kiện và cần thiết thực hiện đăng ký bản quyền một cách đầy đủ. Thế nhưng, nghệ sĩ thường e ngại thủ tục hành chính rắc rối nên bỏ qua hoạt động đăng ký bản quyền.

NSND Tạ Duy Ánh cũng cho biết, từ thử nghiệm đăng ký bản quyền thành công của cá nhân anh, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đang lên kế hoạch tổ chức họp bàn triển khai đăng ký bản quyền một cách bài bản hơn cho các kịch mục xiếc của đơn vị.

N.Nguyễn

Giữ bình yên mùa lễ hội trên miền đất di sản xứ Thanh

Công an tỉnh Thanh Hoá đã chủ động xây dựng và triển khai đồng bộ các phương án, kế hoạch bảo đảm an ninh trật tự Tết và mùa lễ hội đầu xuân.

Đóng chiều ra trên một số tuyến cao tốc, ưu tiên cho các phương tiện quay lại thành phố

Cục CSGT cho biết, đơn vị địa bàn dự kiến sẽ đóng chiều ra khỏi Hà Nội và TP Hồ Chí Minh để ưu tiên cho dòng xe trở lại thành phố trên các tuyến cao tốc.

Xuyên đêm tìm kiếm các nạn nhân trong vụ lật tàu trên lòng hồ Thác Bà

Rạng sáng 22/2, khoảng 500 người thuộc lực lượng Công an, Quân đội, các đơn vị chức năng và người dân vẫn đang tích cực tìm kiếm 6 nạn nhân bị mất tích trong vụ lật tàu chở khách trên hồ Thác Bà, địa phận xã Bảo Ái, tỉnh Lào Cai.

Tìm thấy thi thể nạn nhân đầu tiên trong vụ lật tàu trên hồ Thác Bà

Đến 7h20 sáng 22/2, lực lượng chức năng đã tìm thấy thi thể nạn nhân đầu tiên trong vụ lật tàu chở khách xảy ra tối 21/2 trên Hồ Thác Bà.

Hong Kong sẽ mua lại 7 toà chung cư trong thảm kịch Wang Fuk Court

Chính quyền đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc) quyết định chi khoảng 870 triệu USD để mua lại quyền sở hữu các căn hộ bị thiêu rụi trong thảm họa cháy 7 toà chung cư Wang Fuk Court năm 2025.

Tổng thống Trump nâng thuế nhập khẩu bổ sung từ 10% lên 15%

Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nâng mức thuế bổ sung đối với hàng hoá nhập khẩu vào nước này từ 10% lên 15%, nhấn mạnh mức thuế trên có hiệu lực ngay lập tức và đã được kiểm chứng về mặt pháp lý.

Nửa đêm mùng 5 Tết lái xe về Hà Nội, người dân vẫn dính cảnh ùn tắc

Đêm 21/2 (tức mùng 5 Tết), giao thông tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô vẫn tương đối "nóng", mật độ phương tiện ở đoạn cuối cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ theo hướng vào Hà Nội vẫn tiếp tục đông đúc. Nhiều người cho hay họ chủ động chọn đi đêm nhưng không thoát khỏi cảnh ùn tắc.

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại Lễ hội 599 năm Chiến thắng Xương Giang

Từ nhiều thế kỷ qua, nhân dân vùng Xương Giang tổ chức lễ hội vào dịp đầu Xuân (từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Giêng) hằng năm nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của các bậc tiền nhân, các anh hùng nghĩa sĩ đã anh dũng chiến đấu trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, góp phần làm nên Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang lẫy lừng trong lịch sử dân tộc.

Chìm tàu khách chở 23 người trên hồ Thác Bà, 6 người mất tích

Vào thời điểm hiện tại, lực lượng chức năng đã tìm thấy 17 người, đang nỗ lực tìm kiếm 6 người mất tích trên chiếc tàu chở khách bị chìm.

Chuyện những người "xuyên Tết" giữ gìn trật tự đô thị ở Thủ đô

Khi người người, nhà nhà quây quần bên mâm cỗ Tết, phố phường rực rỡ ánh đèn và sắc màu pháo hoa, lực lượng Cảnh sát trật tự Thủ đô vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ, thức trắng đêm để giữ gìn trật tự đô thị (TTĐT). Đây là năm đầu tiên, công tác duy trì TTĐT trong dịp Tết Nguyên đán được triển khai đồng bộ với việc ứng dụng hệ thống Trung tâm Camera AI ghi nhận, phát hiện vi phạm – một mô hình chưa từng có tiền lệ trong công tác trực Tết.

Miền Bắc trưa chiều nắng ấm, rét về đêm

Các tỉnh thành ở miền Bắc tiếp tục duy trì thời tiết mưa nhỏ, trưa chiều nắng ấm và chỉ còn rét về sáng sớm và đêm. Trong khi đó, Nam Bộ nắng nóng tiếp diễn, trời oi bức khô nóng.

Tài xế 62 tuổi đâm liên hoàn 10 xe máy, khiến 13 người bị thương

Ngày 21/2, thông tin từ Phòng CSGT Công an TP Hải Phòng cho biết, đơn vị đang vào cuộc, phối hợp làm rõ nguyên nhân vụ 1 ô tô con gây tai nạn liên hoàn, khiến 13 người bị thương và 10 xe máy hư hỏng nặng.

Xe ô tô mất phanh khi lưu thông trong Thiền viện Trúc Lâm, 2 người bị thương

Khoảng 15h50 ngày 21/2, tại đường nội bộ trong khuôn viên Thiền viện Trúc Lâm, thuộc tổ dân phố Sa Pả 4, phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai đã xảy ra một vụ tai nạn đối với xe ô tô mang BKS 99E - 018...

CSGT tỉnh Phú Thọ xử phạt nhiều xe khách chở quá số người quy định

Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết), Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, Phòng CSGT, Công an tỉnh Phú Thọ đã tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kể cả đêm Giao thừa, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Bát nháo tại bãi giữ xe ô tô tự phát ở phía Đông Đắk Lắk

Từ phản ánh của nhiều người dân và du khách, trưa 21/2 phóng viên Báo CAND đã đến Khu du lịch Long Vân Garden ở thôn Suối Phèn, xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là thôn Suối Phèn, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk để tìm hiểu thực hư về chuyện “chặt chém” ở bãi giữ xe ô tô tự phát nằm kế bên khu du lịch này.

“Gần dân” từ những việc làm xuất phát từ tâm

Với mỗi CBCS CSGT Công an tỉnh Sơn La, “gần dân” không phải là một lời nói suông, mà là sự hiện diện cụ thể, ấm áp và đầy trách nhiệm trong từng hành động của người chiến sĩ.