Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số
Bắc Trà My là huyện miền núi nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Quảng Nam, có diện tích tự nhiên gần 850km2; dân số khoảng 42 nghìn người. Trong đó, đồng bào DTTS chiếm gần 59%. Với nhiều thành phần dân tộc sinh sống nên nền văn hóa vừa phong phú, đa dạng, vừa đặc sắc, độc đáo.
Tính đa dạng và độc đáo thể hiện ở những những bộ trang phục - trang sức; những kho tàng văn học dân gian, những làn điệu dân ca; các lễ hội truyền thống... Đây là bản sắc, là niềm tự hào của cộng đồng các DTTS trên địa bàn huyện Bắc Trà My. Nhiều giá trị văn hóa tốt đẹp đã và đang trở thành những sản phẩm du lịch độc đáo, góp phần giảm nghèo bền vững.
Ông Nguyễn Văn Phụng, Chủ tịch UBND xã Trà Giáp cho biết, toàn xã có hơn 95% dân số là người đồng bào DTTS, trong đó chủ yếu là người Ca Dong và Cor. Trong đời sống của người dân địa phương, tiếng cồng chiêng có ý nghĩa rất quan trọng, được sử dụng thường xuyên trong các dịp lễ mùa lúa mới, đám giỗ,… Để bảo tồn văn hóa cồng chiêng, từ tháng 4/2022, UBND xã Trà Giáp đã thành lập 3 Đội cồng chiêng tại 3 thôn trong xã, gồm 2 Đội cồng chiêng người Ca Dong và 1 Đội cồng chiêng của người Cor. Việc xây dựng các đội cồng chiêng nhằm từng bước xây dựng cồng chiêng thành sản phẩm du lịch cộng đồng, tạo tiền đề góp phần phát triển du lịch tại địa phương.
Bà Trịnh Thị Hồng Nga, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bắc Trà My cho biết, ngày 10/12/2021, UBND huyện đã ban hành đề án bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030. Mục tiêu cụ thể của đề án này là hỗ trợ 50% thôn vùng đồng bào DTTS được trang bị trống, chiêng, trang phục, trang sức thuộc sở hữu cộng đồng và thành lập đội cồng chiêng đưa vào hoạt động hiệu quả; 100% trường phổ thông dân tộc nội trú và THCS/ phổ thông dân tộc bán trú vùng đồng bào DTTS trên địa bàn huyện được trang bị trống, chiêng, trang phục; thành lập đội cồng chiêng học sinh; tổ chức và duy trì các hoạt động ngoại khóa có liên quan đến bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của người đồng bào DTTS.
Bên cạnh đó, huyện Bắc Trà My còn quy hoạch, phục dựng Làng văn hóa truyền thống Xa Rơ (thôn 2, xã Trà Bui) với nhà sàn truyền thống, cây nêu, máng nước, mô hình vườn truyền thống… nhằm bảo tồn văn hóa dân tộc Ca Dong và từng bước phát huy tiềm năng du lịch cộng đồng tại khu vực này. Ngoài ra, mỗi xã vùng đồng bào DTTS phát triển ít nhất 1 sản phẩm đặc trưng địa phương phục vụ cho hoạt động phát triển du lịch cộng đồng…
Hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Quảng Nam 2022, từ ngày 22/8 đến hết 23/8, huyện Bắc Trà My tổ chức “Lễ hội văn hóa các dân tộc huyện Bắc Trà My - năm 2022” với chủ đề “Âm vang đại ngàn” tại Quảng trường Văn hóa huyện và một số địa điểm lân cận. Lễ hội có các hoạt động sôi nổi như cuộc thi “Trình diễn cồng chiêng - tiếp nối truyền thống”; thi múa cồng chiêng “Âm vang đại ngàn”; tái hiện không gian sinh hoạt của các dân tộc tại các nhà truyền thống; hội chợ trưng bày sản phẩm quế Trà My và sản phẩm nông nghiệp, nông thôn tiêu biểu…