Chấn chỉnh việc tu bổ, tôn tạo cụm di tích tháp Bánh Ít
Báo CAND đã phản ảnh việc thi công công trình xây dựng, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích tháp Bánh Ít (xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, Bình Định) chưa đảm bảo, ảnh hưởng đến di tích. Dự án được UBND tỉnh Bình Định quyết định chủ trương đầu tư và giao Sở VH&TT làm chủ đầu tư.
Chiều 12/3, tin từ UBND tỉnh Bình Đinh cho biết, ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã có chỉ đạo chủ đầu tư yêu cầu các nhà thầu không thi công bằng cơ giới ở khu vực các tháp vùng bảo vệ vòng 1 di tích tháp Bánh Ít (không san gạt, đào bới…) như thông tin báo chí, dư luận trên mạng xã hội đã phản ánh thời gian gần đây.
Tập trung triển khai đẩy nhanh thi công các hạng mục như: khu chức năng (khu dịch vụ, đón tiếp, trưng bày, bảo vệ, vệ sinh), đường lên tháp chính phía nam, bãi đậu xe. Thi công gọn, dứt điểm từng khu vực không tràn lan. Đặc biệt, tạm dừng các công việc liên quan đến các sân trên tháp Cổng, tháp Hỏa, tháp Chính, tháp Bia. Giao Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ Sở VH&TT nghiên cứu đề xuất các giải pháp thiết kế, lấy ý kiến các chuyên gia để điều chỉnh thiết kế liên quan đến các việc xây dựng trên sân tháp; bỏ việc xây bồn hoa sát chân tháp mà dư luận không đồng tình; lát nền xung quanh các tháp đảm bảo về quy mô (vật liệu, chiều dày), không làm ảnh hưởng đến giá trị của các tháp. Báo cáo các cấp thẩm quyền xem quyết định trước khi triển khai thực hiện xây dựng tiếp.
Theo ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở VH&TT Bình Định, đây là dự án nhằm tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích, với mục đích chỉnh trang môi trường cảnh quan, cơ sở hạ tầng để đáp ứng mỹ quan và góp phần phục vụ có hiệu quả nhu cầu của khách tham quan di sản văn hóa tỉnh Bình Định. Nội dung của dự án, gồm: Đối với các di tích gốc (Tháp Chính, tháp Cổng, tháp Hỏa, tháp Bia) thì giữ nguyên trạng thực hiện bảo quản theo nghiệp vụ khoa học chuyên ngành. Một số hạng mục xây dựng như: Hoàn thiện đường nội bộ (phía Tây Nam) bằng bê tông, lát đá sa thạch khò nhám dài liên tục qua đoạn cổng chính; xây dựng khu chức năng (bao gồm khu dịch vụ, đón tiếp, trưng bày, thường trực, bảo vệ, vệ sinh trong cùng 1 công trình) thành một khối nằm phía Đông Nam; xây dựng hạ tầng cảnh quan, sân vườn, bãi đậu xe; di dời bia di tích hiện trạng gần tháp Chính xuống khu vực khối nhà chức năng… Đến thời điểm hiện nay việc triển khai thi công dự án này thực hiện đầy đủ quy định pháp luật, từ quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch, có chủ trương đầu tư, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thông qua các nội dung của dự án, UBND tỉnh phê duyệt quyết định chủ trương đầu tư. Các bước tiếp theo, Sở VH&TT lập dự án đầu tư có thiết kế cơ sở trên cơ sở quy hoạch, chủ đầu tư đã lấy ý kiến thỏa thuận của Bộ VH-TT&DL, ý kiến thỏa thuận Cục Di sản Văn hóa. Thiết kế bản vẽ thi công tuân thủ thiết kế cơ sở đã được Sở Xây dựng thẩm định. Hiện nay, thực tế thi công tất cả các hạng mục đang triển khai đúng theo hồ sơ thiết kế được duyệt đã được Cục Di sản Văn hóa có văn bản thỏa thuận.
Riêng việc ở vị trí mái taluy Tháp Cổng, khi triển khai thi công, nhà thầu đã sử dụng máy đào đứng trên bệ cao với cần để múc các bụi rậm hai bên Tháp Cổng. Ngay sau khi báo chí phản ánh, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo chủ đầu tư và Sở Xây dựng kiểm tra việc thi công của nhà thầu. Thanh tra Sở Xây dựng kiểm tra và lập biên bản, yêu cầu nhà thầu đưa máy đào ra khỏi công trường.
Cụm di tích tháp Bánh Ít được xây dựng vào cuối thế kỷ XI, đầu thế kỷ XII; là cụm di tích còn nhiều tháp nhất (4 tháp) trong các di tích kiến trúc Chăm ở Bình Định. Đây là quần thể kiến trúc độc đáo với dáng vẻ kiến trúc đa dạng, trang trí đẹp, có giá trị nghệ thuật cao. Cụm tháp này được xếp hạng di tích cấp quốc gia vào năm 1982; được đưa vào tập sách “1.001 công trình kiến trúc phải đến trong cuộc đời” của nhóm tác giả người Anh... Việc chủ đầu tư để đơn vị thi công đưa phương tiện cơ giới vào thi công, san gạt ở khu vực Tháp Bánh Ít, TS Đinh Bá Hòa, nguyên Giám đốc Bảo tàng Bình Định cho rằng đây là việc sai hoàn toàn.