“Đại tiệc” phim tài liệu trở lại
Sau một năm vắng mặt vì đại dịch COVID-19, Liên hoan phim (LHP) tài liệu châu Âu – Việt Nam 2022 tiếp tục được Hiệp hội các Viện Văn hóa và các Đại sứ quán châu Âu (EUNIC) và Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức trở lại từ ngày 3 đến ngày 10/6 tại Thủ đô Hà Nội.
Trong điều kiện phim tài liệu khó phát hành ngoài hệ thống chiếu rạp như hiện nay thì LHP là một cơ hội để người yêu thích điện ảnh có được “đại tiệc” thịnh soạn như thế này.
Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, Chủ tịch Công ty Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, LHP Tài liệu châu Âu-Việt Nam được tổ chức lần thứ 12, trong bối cảnh toàn thế giới vừa phải đối diện với đại dịch COVID-19 là kết quả từ nhiều nỗ lực của EUNIC và Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương. Bên cạnh nước chủ nhà Việt Nam, Liên hoan quy tụ 10 quốc gia: Áo, Bỉ (Wallonia-Brussels), Pháp, Italia, Đức, Israel, Tây Ban Nha, Thụy Sỹ, Cộng hòa Séc, Vương quốc Anh. Những bộ phim tham dự LHP năm nay đều là những tác phẩm có giá trị nội dung và nghệ thuật cao, mang đậm nét văn hóa của mỗi quốc gia, dấu ấn của từng đạo diễn, trong đó có nhiều tác phẩm lần đầu công chiếu tại Việt Nam.
Tại LHP, khán giả có dịp thưởng thức nhiều bộ phim về nhiều mảng đề tài khác nhau, được các đạo diễn dày công đầu tư. Cụ thể, bộ phim “Những vùng đất hồi sinh” của đạo diễn Đỗ Huyền Trang là hành trình khắc phục hậu quả da cam của cuộc chiến tranh hóa học do đế quốc Mỹ thực hiện ở miền Nam Việt Nam trong những năm 1961-1971. Việc xử lý những khu vực bị nhiễm chất độc hóa học Dioxin luôn là nhiệm vụ cấp bách được Đảng, Nhà nước Việt Nam đặt lên hàng đầu và cần sự chung tay góp sức, nguồn lực hỗ trợ của cộng đồng xã hội cũng như các tổ chức quốc tế.
Phim “Mẫu Liễu Hạnh” của đạo diễn Trần Phương Thuỷ, Trịnh Quang Tùng nói về Mẫu Liễu Hạnh và ý nghĩa về đạo Mẫu của người Việt. Phim “Chuyện cổ tích ở bản Rào Tre” của đạo diễn Nguyễn Văn Kiểm kể về hành trình đưa dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, tỉnh Hà Tĩnh từ tình trạng bên bờ tuyệt chủng hòa nhập với thế giới bên ngoài. Với phim “Những người kể chuyện ở phố cổ Hà Nội”, đạo diễn Hoàng Dũng giúp người xem khám phá một Hà Nội ngày càng hiện đại hơn, văn minh nhưng vẫn lưu giữ được những giá trị truyền thống, những nét văn hóa nhiều khi đã trở thành trầm tích của Thủ đô.
Với phim “Đình làng Bắc Bộ”, đạo diễn Đào Đức Thanh mang đến LHP một trong những biểu tượng của làng quê Việt, đó là đình làng - sợi dây gắn bó tạo mối quan hệ khăng khít trong cộng đồng làng xã, nơi nghệ thuật dân gian thăng hoa và tỏa sáng, những ước vọng bình yên của người dân được gửi gắm qua từng nét chạm khắc. Phim “Hai bàn tay” của đạo diễn Đặng Thị Linh kể về cuộc đời và sự nghiệp của danh họa Nguyễn Sáng, một trong những cây đại thụ của mỹ thuật Việt Nam.
Bộ phim “Cuộc chiến không giới hạn” của đạo diễn Nguyễn Quang Tuấn, Nguyễn Ánh Ngọc đầy ắp tính thời sự khi khai thác về cuộc chiến chống đại dịch COVID-19. Trong khi đó, đạo diễn Hoàng Hà Lê mang đến câu chuyện đầy xúc động từ hậu trường của nghề xiếc với phim “Phía sau ánh hào quang”. Khán giả cũng có dịp gặp lại đội nữ du kích sông Hương trong chiến dịch Mậu Thân 1968 qua bộ phim “Nữ du kích sông Hương” của đạo diễn Đào Duy Từ.
Chia sẻ về LHP nói riêng, phim tài liệu nói chung, ông Wilfried Ecktein, Viện trưởng Viện Goethe Hà Nội, Chủ tịch EUNIC-Việt Nam cho rằng, so với phim truyện, người xem đón chờ những điều rất khác ở phim tài liệu. Phim truyện bám theo một cốt truyện chi li trong khi phim tài liệu được truyền nhựa sống từ sự chân thực của nhân vật, những tình huống, bối cảnh và gặp gỡ muôn hình muôn vẻ diễn ra trong quá trình làm phim, qua đó khơi gợi trong ta hứng thú với đề tài được bàn luận trong phim.
Trong LHP lần này, khán giả sẽ được đưa tới các rặng núi của nước Áo và chứng kiến sự chuyển mình của những ngôi làng thơ mộng tựa chốn bồng lai. Tại nước Cộng hoà Séc, chúng ta gặp người thợ mỏ tham gia chương trình tái đào tạo để trở thành kỹ thuật viên IT. Từ Bỉ, Israel và Anh, các bộ phim bao quát loạt vấn đề nổi cộm như biến đổi khí hậu, tình trạng vô gia cư, nghiện ngập và bài ngoại. Chúng nhắc nhở ta về sự bấp bênh của đời sống cũng như trách nghiệm của ta trong công cuộc phát triển xã hội lành mạnh vì lợi ích của toàn dân…
Tất cả các phim tham gia đều đã được đề cử hoặc nhận giải tại các LHP danh tiếng như LHP Tài liệu và Hoạt hình Quốc tế Leipzig, LHP Quốc tế Locarno, LHP Tài liệu âm nhạc Dock of the Bay ở San Sebastián, hạng mục PTL đầu tay Diagonales của Liên hoan Angers hay Liên hoan Truyền hình Monte-Carlo 2021.