Để tiếng cồng chiêng mãi ngân vang trên dãy Trường Sơn

Nam Giang là vùng đất nằm trên dãy Trường Sơn huyền thoại thuộc tỉnh Quảng Nam, là nơi cư trú lâu đời của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) bản địa Cơ Tu, Ve, Tà Riềng… Đặc điểm đó đã tạo nên sự hội tụ bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc hết sức phong phú, đa dạng về hình thức, nội dung, biểu hiện thông qua các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể và chứa đựng những giá trị văn hóa đặc trưng, cốt lõi tồn tại lâu đời.

Trong những năm qua, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS huyện Nam Giang, trong đó có nghệ thuật cồng chiêng luôn được cấp ủy, chính quyền hết sức chú trọng.

Ông Trần Ngọc Hùng, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin (VHTT) huyện Nam Giang cho biết, những năm qua, dưới sự quan tâm chỉ đạo rất sâu sát của Ban Thường vụ Huyện ủy, UBND huyện, Phòng VHTT đã xây dựng Kế hoạch bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện. Trong đó, có nghệ thuật cồng chiêng - múa “tân tung da dá” của đồng bào Cơ Tu. Phòng VHTT huyện Nam Giang đã triển khai xây dựng một số câu lạc bộ (CLB) văn hóa cơ sở và đi vào hoạt động thí điểm tại một số xã, như CLB cồng chiêng, dân vũ tại xã Tà Bhing. Hằng năm, huyện tổ chức từ 1-2 lớp tập huấn truyền dạy về những kỹ năng cơ bản, nâng cao trong việc sử dụng các nhạc cụ và các động tác múa truyền thống, qua đó, ngăn ngừa được nguy cơ mai một, thất truyền đối với các loại hình nghệ thuật này.

“Thực hiện Dự án số 6, chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, năm 2023, chúng tôi đã trang bị 7 bộ âm thanh, 11 bộ cồng chiêng cho nhà văn hóa một số thôn, tổ dân phố trên địa bàn huyện, nhằm đáp ứng nhu cầu trang thiết bị cần thiết để người dân sử dụng vào các hoạt động văn hóa tại cơ sở. Đây cũng là việc làm rất ý nghĩa trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống nói chung và cồng chiêng nói riêng”, ông Hùng thông tin thêm.

Theo ông Hùng, nghệ thuật cồng chiêng kết hợp điệu múa “tân tung da dá” đã được xây dựng thành một sản phẩm du lịch đặc sắc tại thôn A Liêng, xã Tà Bhing thuộc điểm du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu Nam Giang. Sản phẩm này được xây dựng và đưa vào khai thác đã gần 10 năm, đây được xem là một “phần thưởng” xứng đáng đối với người dân bản địa qua những nỗ lực bảo tồn văn hóa truyền thống.

Bên cạnh đó, vừa qua, UBND huyện Nam Giang đã thống nhất giao cho các cơ quan chuyên môn và UBND thị trấn Thạnh Mỹ lập đề án xây dựng điểm du lịch dựa vào cộng đồng tại tổ dân phố Đồng Râm, thị trấn Thạnh Mỹ. Mục tiêu của đề án nhằm tiếp tục khai thác những tiềm năng, lợi thế về mặt văn hóa để hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng, trong đó có nghệ thuật trình diễn cồng chiêng và múa “tân tung da dá” kết hợp với một số loại hình nghệ thuật khác và ẩm thực truyền thống; qua đó còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Theo dự kiến, thời gian đầu sẽ hình thành các CLB văn hóa để truyền dạy rộng rãi những loại hình nghệ thuật; đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu như gươl truyền thống (nhà sinh hoạt cộng đồng của người Cơ Tu), trang bị các nhạc cụ, trang phục... để duy trì hoạt động của các CLB này.

Đặc biệt, để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, nghệ thuật cồng chiêng và một số giá trị nghệ thuật truyền thống khác của đồng bào các DTTS trên địa bàn, UBND huyện Nam Giang còn đều đặn 2 năm 1 lần tổ chức Liên hoan âm vang cồng chiêng. Và trong 2 ngày 25-26/6 vừa qua, Liên hoan âm vang cồng chiêng huyện Nam Giang lần thứ VI đã diễn ra tại Tổ hợp sân vận động huyện. Liên hoan lần này có chủ đề “Nam Giang - Lung linh sắc màu văn hóa” với sự tham gia của 12 đoàn - 800 nghệ nhân và diễn viên quần chúng đến từ 12 xã, thị trấn trên toàn huyện.

Ông A Viết Sơn, Chủ tịch UBND huyện Nam Giang cho biết, liên hoan diễn ra trong thời điểm Đảng bộ, chính quyền và nhân dân toàn huyện hướng đến kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Đảng bộ huyện Nam Giang (28/6/1949 - 28/6/2024).

“Đây cũng là sự kiện nhằm mục đích thực hiện nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc huyện Nam Giang; tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, khơi dậy khát vọng, niềm tin, tự hào dân tộc, phát huy tính tích cực, ý thức tự lực, tự cường trong phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua hoạt động này còn nhằm phát hiện tài năng, năng khiếu văn hóa, văn nghệ, để bồi dưỡng phát triển phong trào cơ sở; tuyển chọn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, bổ sung lực lượng nòng cốt cho huyện và tỉnh tham gia biểu diễn tại các ngày hội văn hóa ở tỉnh, khu vực cũng như toàn quốc trong thời gian tới”, ông A Viết Sơn chia sẻ thêm.