Nghịch lý tại Công viên đầm phá quốc gia: Giàu tiềm năng, nghèo sản phẩm du lịch

Mới đây, một số đoàn khách du lịch đến từ Hà Nội, Quảng Ninh có chuyến trải nghiệm đầm phá Tam Giang thuộc địa phận xã Đan Điền (TP Huế) tỏ ra khá buồn, nếu không nói là thất vọng khi kết thúc tour. Trên đầm phá, mặc dù các đoàn khách được trải nghiệm nhiều hoạt động từ chèo thuyền, đạp trìa, đổ nò sáo, sau đó nấu những món ăn từ thành quả đánh bắt được, nhưng hầu hết du khách chưa có ấn tượng đặc biệt trong chuyến đi này.

“Lần đầu tiên chúng tôi được trải nghiệm trên hệ đầm phá rộng bạt ngàn với phong cảnh tuyệt đẹp, môi trường trong lành, nước trong xanh... Tuy nhiên, các nội dung trải nghiệm được người làm du lịch địa phương xây dựng thiếu tính chuyên nghiệp và bài bản chưa cao, thiếu những câu chuyện về sản phẩm, sản phẩm du lịch đơn điệu, nghèo nàn khiến chuyến trải nghiệm mất đi tính hấp dẫn”, chị Nguyễn Thị Kim Anh, một du khách trong đoàn chia sẻ.

Tại huyện Quảng Điền cũ, diện tích đầm phá Tam Giang có diện tích lên đến hơn 3.400ha; trong đó, vùng đầm phá với diện tích mặt nước 2.292ha với tiềm năng hệ sinh thái đa dạng, phong phú, nơi sinh tồn của hàng ngàn loài sinh thủy có giá trị kinh tế cao…

Nhiều người dân địa phương được biết, tại thôn Ngư Mỹ Thạnh (xã Đan Điền, TP Huế) - nằm ven phá Tam Giang, trước đây phần lớn những hộ dân ở đây từng sống lênh đênh trên đầm phá, sau đó thực hiện chủ trương của nhà nước và đã lên bờ định cư; cuộc sống của người dân sau đó gặp nhiều khó khăn do công việc không ổn định, thiếu tính bền vững. Những năm gần đây, dựa vào tiềm năng và lợi thế của vùng đầm phá, các hoạt động du lịch cộng đồng dần được đẩy mạnh phát triển và tạo công ăn việc làm cho nhiều hộ dân trong vùng, góp phần nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững.

Một số dịch vụ thu hút du khách như: trải nghiệm chèo thuyền SUP ngắm cảnh rừng ngập mặn; trải nghiệm thả chuôm, đổ nò đánh bắt hải sản cùng ngư dân địa phương; thưởng thức những món ăn tươi ngon; đi chợ nổi Ngư Mỹ Thạnh để mua hải sản từ đầm phá…

Người dân còn cho biết, mặc dù nhiều hộ dân, người làm du lịch tại địa phương tâm huyết muốn phát triển du lịch, nhưng do thiếu sự chung tay và ý tưởng sáng tạo từ các doanh nghiệp, đơn vị lữ hành hay sản phẩm du lịch chưa thực sự bài bản, dịch vụ chưa chuyên nghiệp nên việc phát triển du lịch đầm phá ở Huế vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. Đại diện một đơn vị lữ hành ở TP Huế cho rằng, tài nguyên du lịch đầm phá ở Huế được ví như viên ngọc quý chưa được mài giũa.

Hệ thống đầm phá Tam Giang - Cầu Hai với diện tích mặt nước rộng trên 22.000ha, lớn nhất Đông Nam Á – không chỉ nổi bật ở vùng nước mênh mông, mà cư dân ở đây có nếp sinh hoạt gắn với cuộc sống mưu sinh trên đầm phá, thể hiện bản sắc văn hóa thông qua các lễ hội dân gian, tín ngưỡng vùng sông nước… là những chất liệu quý để tạo ra các sản phẩm du lịch.

Dựa trên kết quả khảo sát khách du lịch để nhận định sản phẩm, dịch vụ du lịch khi xây dựng đề án phát triển du lịch, dịch vụ du lịch của thành phố giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, điều trăn trở là Huế vẫn chưa khai thác hiệu quả các sản phẩm du lịch vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, các sản phẩm ở đây còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa chuyên nghiệp.

Ông Trần Quang Hào, Giám đốc Công ty CP Đầu tư & Dịch vụ Du lịch Huế, người đã có nhiều năm gắn với du lịch đầm phá tại Huế cho rằng, hiện, các công ty, đơn vị gửi khách đến trải nghiệm đầm phá thì nhiều, nhưng người xây dựng sản phẩm điểm đến thì ít. Số lượng các doanh nghiệp, đơn vị lữ hành khai thác, xây dựng sản phẩm du lịch ở đầm phá đếm trên đầu ngón tay. Lý giải cho vấn đề này, ông Hào cho biết có khá nhiều nguyên nhân. Xây dựng sản phẩm du lịch sông nước, trong đó có đầm phá đòi hỏi nhiều yếu tố từ thuyền, bến thuyền, các thủ tục đăng ký, đăng kiểm và nhiều vấn đề khác.

Trong khi đó, một số điều kiện hạ tầng, từ bến thuyền, quy hoạch luồng lạch, đường vào bến thuyền… để phát triển du lịch đầm phá thì Huế vẫn chưa đáp ứng tốt. Ngoài ra, du lịch đầm phá lại có tính thời vụ cao do chịu ảnh hưởng yếu tố thời tiết, mưa bão. Đây là những lý do khiến các doanh nghiệp, nhà đầu tư vẫn còn tâm lý e ngại.

Theo một số doanh nghiệp lữ hành, mong muốn lớn của nhà đầu tư là chính quyền các địa phương cần tập trung rà soát quy hoạch chi tiết, quy hoạch quỹ đất để xúc tiến đầu tư, phát triển hạ tầng và cơ sở vật chất du lịch. Việc phê duyệt quy hoạch và quản lý tốt công tác quy hoạch sẽ tạo tiền đề cơ bản phát triển du lịch cộng đồng hiệu quả trên đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Bên cạnh đó, cần chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng đặc thù, phát triển sản phẩm theo chuỗi, có thương hiệu.

Lãnh đạo TP Huế cho biết, với mục tiêu đưa phá Tam Giang - Cầu Hai trở thành “Công viên đầm phá quốc gia” có vùng đất ngập nước, khu dự trữ môi trường sinh quyển có tầm quan trọng quốc gia và quốc tế; trong thời gian tới, TP Huế tiếp tục kêu gọi đầu tư du lịch trên hệ thống đầm phá, làm mới các sản phẩm du lịch gắn với sông nước. Trong đó tập trung vào huy động nguồn lực tư nhân đầu tư vào các dự án du lịch đầm phá, hướng đến du lịch xanh, giúp du khách trải nghiệm vẻ đẹp sông nước và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.