Phát huy giá trị lịch sử từ những “địa chỉ đỏ” ở Cố đô Huế
Sau 50 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, với sự quan tâm của Nhà nước, các cấp Trung ương cùng nỗ lực của chính quyền địa phương nên nhiều di tích lịch sử và hàng nghìn hiện vật liên quan đến cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc đã được TP Huế nỗ lực gìn giữ, bảo quản cẩn thận.
Nhờ vậy, Bảo tàng Lịch sử TP Huế và các di tích trên địa bàn đã được phát huy giá trị lịch sử, trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.
Giáo dục truyền thống cách mạng từ những hiện vật quý
Những ngày tháng Tư lịch sử, trong không khí cả nước đang chuẩn bị cho dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025), nhiều đoàn học sinh ở TP Huế và các cựu chiến binh đã đến tham than Bảo tàng Lịch sử TP Huế tại địa chỉ số 268 Điện Biên Phủ, phường Trường An, quận Thuận Hóa, TP Huế. Tại sân bảo tàng trang trí nhiều cờ, hoa hiện đang trưng bày gần 30 hiện vật lịch sử quý giá được quân đội và nhân dân ta sử dụng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Tận mắt nhìn thấy những chiếc xe tăng, xe thiết giáp, máy bay, súng trường và nhiều khẩu pháo hạng nặng được trưng bày tại đây, các em học sinh Trường Tiểu học Phú Thượng 1 (phường Phú Thượng, quận Thuận Hóa, TP Huế) tỏ ra thích thú và chăm chú lắng nghe thuyết minh về các hiện vật lịch sử.
Vừa chỉ tay về hướng các hiện vật được trưng bày tại sân Bảo tàng, chị Cao Hoàng Ngọc Anh, cán bộ Bảo tàng Lịch sử TP Huế lần lượt giới thiệu từng hiện vật gắn liền với những cuộc chiến đấu anh dũng của quân và dân ta đến các em học sinh: “Đây là máy bay UH-1, là loại máy bay do Mỹ sử dụng trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam và chiến trường Trị Thiên - Huế đã được quân ta bắn rơi và thu giữ. Còn đây là máy bay AD-6 được quân và dân ta thu giữ năm 1975 tại căn cứ sân bay Biên Hòa. Đặc biệt, khẩu pháo 122MM được trưng bày tại đây là vũ khí được quân giải phóng sử dụng và lập nhiều chiến công trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng Trị Thiên - Huế…”.
Ngoài những hiện vật lịch sử quý giá trên, hiện Bảo tàng Lịch sử TP Huế đang quản lý, bảo vệ hơn 32.000 hiện vật, trong đó có 2 bảo vật Quốc gia là Bệ thờ Vân Trạch Hòa và Bộ bệ, chóp tháp Linh Thái thời Champa cùng nhiều vũ khí được sử dụng trong các trận đánh vào mùa Xuân năm 1975 để giải phóng quê hương. Trong đó phải kể đến giàn hỏa tiễn H12 được trang bị cho Đại đội 14, Trung đoàn 4, Quân khu Trị Thiên sử dụng từ tháng 4/1974 đến tháng 4/1975 và lập nhiều chiến công khi đánh 25 trận, tiêu diệt 60 tên địch, phá hủy 1 lô cốt. Đặc biệt quân giải phóng đã sử dụng giàn hỏa tiễn H12 này tấn công vào căn cứ Phổ Lại (xã Phong Sơn, huyện Phong Điền) vào ngày 8/3/1975, mở màn cho cuộc Tổng Tiến công và nổi dậy Xuân 1975, giải phóng Huế.
Trao đổi với PV Báo CAND, ông La Thiên Phương, Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử TP Huế cho biết, đầu năm 2025, Bảo tàng Lịch sử TP Huế đã hoàn tất công tác di chuyển tất cả số hiện vật này nằm trong khuôn viên di tích Quốc Tử Giám lên địa điểm mới tại số 268 Điện Biên Phủ để bàn giao lại di tích này cho Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế quản lý. Việc di chuyển được chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng, đảm bảo tuyệt đối an toàn cho toàn bộ hiện vật.
Hiện từ thứ hai đến thứ bảy, Bảo tàng mở cửa để đón khách đến tham quan. Đặc biệt vào những ngày trong tháng 3 và đầu tháng 4/2025, nhất là dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương vừa qua, bình quân mỗi ngày Bảo tàng đón rất nhiều lượt khách đến tham quan, trong đó phần lớn là học sinh, sinh viên thuộc các trường ở TP Huế và đoàn các cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu ở chiến trường Thừa Thiên Huế năm xưa. “Hiện đơn vị đang từng bước thực hiện, kiện toàn và sắp xếp hiện vật theo hướng kho mở, trưng bày các hiện vật lịch sử đặc trưng, các bảo vật Quốc gia, một số vũ khí, khí tài được sử dụng trong chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 và giải phóng Huế. Qua đó để phục vụ du khách, học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử”, ông La Thiên Phương chia sẻ thêm.
Nỗ lực bảo vệ, gìn giữ các di tích lịch sử
Hiện ở TP Huế còn có nhiều “địa chỉ đỏ” là các điểm di tích đã được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Trong đó tiêu biểu như Khu di tích lưu niệm danh nhân Phan Bội Châu được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VH-TT&DL); Di tích lịch sử Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Chí Diểu; Khu di tích Chín Hầm nằm dưới chân núi Thiên Thai. Đặc biệt, Khu chứng tích Lao Thừa Phủ (quận Thuận Hóa) là nơi giam cầm, tra tấn dã man các thế hệ học sinh, sinh viên, thanh niên, trí thức yêu nước, các nhà hoạt động cách mạng kiên trung trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, trong đó có Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà thơ Tố Hữu và nhiều anh hùng, chiến sĩ cách mạng yêu nước khác… Các di tích này đã được Bảo tàng Lịch sử TP Huế nỗ lực gìn giữ, bảo vệ để phục vụ du khách đến tham quan.
Thời gian qua, vào các dịp lễ lớn của đất nước, Bảo tàng Lịch sử TP Huế và các di tích lịch sử trên địa bàn Cố đô Huế đã đón hàng trăm đoàn với hơn 55.000 lượt khách thuộc lực lượng vũ trang, Công an các đơn vị, địa phương, trường học, các tổ chức và cá nhân khắp mọi miền đất nước đến dâng hoa, dâng hương, tham quan, tìm hiểu về lịch sử.
“Ngoài tổ chức các chuyên đề, không gian trưng bày hiện vật lịch sử, Bảo tàng đang tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng đến học sinh, sinh viên, thế hệ trẻ thông qua các hình thức đưa trưng bày, triển lãm về cơ sở, trưng bày không gian mở, kho mở. Đồng thời thực hiện nội dung tuyên truyền tại các trường học trên địa bàn TP Huế vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và các dịp lễ lớn của đất nước trong năm nay. Bên cạnh đó sẽ thực hiện công tác chỉnh trang, lập dự án chống xuống cấp các di tích do Bảo tàng trực tiếp quản lý nhằm góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử”, lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử TP Huế cho biết thêm.