Về Tiền Giang, nghe huyền thoại Tứ Kiệt

14:43 25/01/2005

Hối hả, tất bật chuẩn bị đón năm mới nhưng người dân Tiền Giang, nhất là miệt Cai Lậy vẫn không quên làm mâm cơm dành cho Tứ Kiệt. Dù đã anh dũng hy sinh cách đây 134 năm nhưng trong tâm linh của mỗi người dân Tiền Giang hôm nay, Tứ Kiệt vẫn như bất tử, trường tồn.

Khi ghé vào thắp nhang lăng mộ Tứ Kiệt ở huyện Cai Lậy (đã được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1999),  tôi mới biết Tứ Kiệt là tên gọi mà người dân Tiền Giang dành cho 4 vị anh hùng: Nguyễn Thanh Long (còn có tên gọi khác là Phượng), Trần Công Thận, Ngô Tấn Được và Trương Văn Rộng. Các ông đã anh dũng hy sinh cùng một ngày vào năm 1871.

Huyền thoại bất tử

Sử sách của Tiền Giang còn ghi người duy nhất trong 4 ông xác định được năm sinh là ông Nguyễn Thanh Long sinh năm Canh Thìn 1820 tại xóm Cầu Ván, ấp Cẩm Hòa, xã Cẩm Sơn, huyện Cai Lậy. Ông Trần Công Thận (có tài liệu ghi là Trần Quang Thận), nguyên quán ở xóm Võng, ấp Mỹ Phú, xã Nhị Mỹ, Cai Lậy. Có thể khi bị bắt, ông dũng cảm nhận hết trách nhiệm về mình nên người Pháp nhầm lẫn ông là người cầm đầu, gọi là Nguyên soái. Tài liệu của tác giả P. Vial và Schreiner viết về Tứ Kiệt cũng ghi Nguyên soái Thận. Hai nhân vật còn lại là ông Trương Văn Rộng, người xã Tân Lý Tây, huyện Châu Thành và ông Ngô Tấn Được quê Tân Hội, Cai Lậy.

Theo lời kể của những người cao tuổi miệt Cai Lậy cũng như sử sách của Tiền Giang, Tứ Kiệt là dân đồn điền, thuộc cấp của Thiên hộ Võ Duy Dương và Phó tướng Đốc binh Nguyễn Tấn Kiều. Khi nghĩa quân của Thiên hộ Dương tan rã, cả 4 ông tiếp tục ra lãnh đạo nghĩa quân, chọn vùng Cái Bè, Cai Lậy làm địa bàn hoạt động. Vũ khí thô sơ (chủ yếu giáo mác, gậy gộc...) nhưng nhờ vận dụng cùng lúc nhiều chiến thuật, nghĩa quân của Tứ Kiệt thường gây cho bọn giặc nhiều phen kinh hoàng, bại trận một cách hết sức bất ngờ.

Hiển hách nhất là trận tấn công đồn Cai Lậy vào đêm Noel  năm 1870. Lợi dụng lính Pháp kéo về Mỹ Tho vui lễ Noel, chỉ để lại 25 tên lính mã tà, nghĩa quân Tứ Kiệt đã ập vào trong lúc tên Đội Cơ cùng các đệ tử tổ chức nhậu nhẹt. Kết quả, ngoài việc thiêu rụi trại lính, tịch thu nhiều vũ khí, đạn dược, nghĩa quân còn chiếm được chợ Cai Lậy, bắt tên việt gian Bếp Hữu phải đền tội.

Bị tấn công liên tiếp và nếm mùi thất bại nặng nề, thực dân Pháp huy động tới 1.200 quân kéo về Cai Lậy nhằm triệt hạ cho bằng được căn cứ nghĩa quân. Chúng bắt giam và tra khảo dã man đối với nhân thân của Tứ Kiệt và khoảng 150 dân thường khác. Không ai khai báo điều gì, nhưng Tứ Kiệt không thể chịu được cảnh đau đớn của nhân dân nên đã tự nộp mình. Hôm ấy là ngày 1/4/1871.

Niềm tự hào vượt ra ngoài gia tộc

Khi Tứ Kiệt anh dũng hy sinh, người dân Cai Lậy lặng lẽ lập miếu thờ tại xã Mỹ Trang. Để che mắt giặc, bà con tôn trí tượng Quan Công phía trước. Trận bão năm 1904, miếu bị sập. Lấy cớ này, bà con dời miếu đến xã Thạnh Hòa, nay là thị trấn Cai Lậy. Những năm 40 của thế kỷ trước, người dân góp tiền xây tách riêng ra 4 ngôi, kiên cố hơn. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, mộ của Tứ Kiệt được nâng cấp khá đẹp và  trang trọng.

Có một điều rất đáng quý, đó là công cuộc truy tìm nguồn cội của Tứ Kiệt. Cách nay hàng chục năm, chính quyền và nhân dân đã tìm ra nhân thân của các ông. Ông Nguyễn Thanh Long là con thứ năm trong gia đình. Khi ông thoát ly gia đình đi kháng chiến, người chị của ông là bà Hai An bị việt gian Trần Bá Lộc bắt giam nhục hình, đòn roi đến thối thịt. Em kế của ông là ông Sáu Quang cũng bị giặc bắt, tra khảo dã man, đày đi Côn Đảo. Ông Long kết hôn với bà Phạm Thị Lài, sinh được 2 con gái tên Nguyễn Thị Ngọc và Nguyễn Thị Sửu. Thời gian bôn ba chiến trận, ông có thêm bà vợ thứ ở Vĩnh Long, sinh được một con trai. Còn ông Trần Công Thận có tất cả 9 người con. Hiện hậu duệ của ông đã đến đời thứ 7.

Bác Lưu Văn Lượm, 83 tuổi, nguyên cán bộ hưu trí, người tự nguyện trông coi khu lăng mộ Tứ Kiệt mấy chục năm nay cho biết, giờ đây, không chỉ vào những ngày rằm mà ngày thường, đặc biệt là vào dịp nghỉ hè, nghỉ lễ, có rất nhiều đoàn đến tìm hiểu và viếng mộ Tứ Kiệt. Riêng với nhiều người dân Tiền Giang, cứ đến đây, ai cũng có cảm giác ấy là những cố cụ cùng gia tộc mình

Thái Bình

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dâytair điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Khi một tiêm kích bị bắn hạ hoặc gặp nạn trên chiến trường, việc tìm kiếm phi công không đơn thuần là cứu hộ mà là một chiến dịch quân sự phức hợp. Với Mỹ, đây là nhiệm vụ ưu tiên cao, được triển khai theo mô hình tìm kiếm – cứu nạn trong tác chiến (CSAR), kết hợp công nghệ hiện đại, lực lượng đặc nhiệm và phản ứng gần như tức thì.

Hơn 200 hộ dân sống dọc chân núi Chư Yang Hanh, xã Yang Mao, tỉnh Đắk Lắk đang thấp thỏm khi mùa mưa ở Tây Nguyên đã cận kề. Người dân càng lo lắng hơn khi nơi đây đã từng xuất hiện sạt trượt núi trong cơn bão số 13 năm ngoái, trong đó có nhiều nhà bị vùi lấp, cuốn trôi hoàn toàn…

Vấn đề ô nhiễm không khí đang trở thành thách thức lớn đối với TP Hồ Chí Minh khi mật độ giao thông cao, hoạt động công nghiệp ngày càng gia tăng... Trước yêu cầu cấp bách đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Hàng trăm tấn thịt lợn bệnh tuồn ra thị trường, len lỏi vào chợ dân sinh, vào bữa ăn học đường khiến dư luận hoang mang. Điều đáng nói, chính những tờ giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), giấy kiểm dịch, dưới sự tiếp tay của các cán bộ cơ quan công quyền thoái hóa biến chất lại trở thành “tấm vé thông hành” cho các doanh nghiệp làm ăn bát nháo.

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

Chỉ còn ít thời gian nữa là bước vào cao điểm mùa mưa, TP Hồ Chí Minh đang khẩn trương triển khai hàng loạt giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng ngập nước – “căn bệnh mãn tính” của đô thị lớn nhất cả nước. Từ chỉ đạo quyết liệt của UBND TP Hồ Chí Minh đến sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương, cuộc đua chống ngập năm 2026 đang được đẩy lên cao, với mục tiêu vừa giải quyết cấp bách trước mắt, vừa hướng đến lâu dài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文