Điện ảnh CAND: Khẳng định dấu ấn một thương hiệu

Tự hào quá khứ...

Năm 1970, sự ra đời của Điện ảnh CAND đã ghi một dấu mốc đặc biệt trong dòng chảy của điện ảnh cách mạng Việt Nam. Ngay sau khi thành lập, những nghệ sĩ - chiến sĩ của Điện ảnh CAND đã có mặt tại hầu hết các chiến trường khốc liệt, vừa chiến đấu, vừa sáng tác nghệ thuật, tiếp tục ghi lại những hình ảnh chân thực của cuộc chiến chống Mỹ cứu nước và tinh thần anh dũng chiến đấu của quân và dân ta.

Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng những người làm điện ảnh CAND đã phát huy tinh thần chiến sĩ và thế mạnh của ngành để cho ra đời nhiều bộ phim tài liệu đầy ắp sự kiện như “Những trang hồ sơ về một loại người”, “Vụ án TN 11”... Đặc biệt, ngay trong năm 1970, Điện ảnh CAND ghi dấu sự ra đời bằng bộ phim truyện “Cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn” dài 9 tập. Tác phẩm ghi dấu mốc quan trọng, không chỉ là bộ phim nhựa đầu tiên của Điện ảnh CAND mà còn mở ra dòng phim hình sự trinh thám, sau này đã trở thành một thế mạnh đặc trưng của Điện ảnh CAND.

Có thể nói, thập kỷ 80 của thế kỷ trước, tức là chỉ sau 10 năm ra đời, Điện ảnh CAND bước vào giai đoạn phát triển hoàng kim với nhiều dấu ấn rực rỡ. Ngay từ khi thành lập, Điện ảnh CAND đã tập trung xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND, luôn tìm tòi và đổi mới, thể hiện những phương thức mới mẻ để làm nên dòng phim đặc thù. Mảng phim tài liệu ngày càng phong phú, sâu sắc, phản ánh chân thực và sinh động đời sống công tác, chiến đấu của lực lượng CAND cũng như những vấn đề xã hội với những đại diện tiêu biểu: “Bài học nhớ đời”, “Kế hoạch P76”...

Nhưng, yếu tố làm nên bức tranh rực rỡ của Điện ảnh CAND giai đoạn này phải kể tới dòng phim truyện nhựa. Khán giả nhiều lứa tuổi vẫn còn nhớ những bộ phim đã tạo nên những “cơn sốt” từ thành thị đến nông thôn như “Người không mang họ”, “Đứa con kẻ tử thù”, “Bí mật thành phố cấm”, “Đêm giông”... Khán giả tới xem chật kín các rạp chiếu phim ở thành phố hay những sân hợp tác xã, nhà văn hóa trong những buổi chiếu phim lưu động tại nông thôn.

Trong số đó, “Người không mang họ” của bộ ba đạo diễn Phan Vũ - Quốc Long - Nguyễn Chiến hợp tác với Công ty Băng hình thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là thành công nhất khi gây tiếng vang ở các rạp trên toàn quốc. Bộ phim cũng góp phần không nhỏ làm nên tên tuổi của diễn viên Lý Hùng vào vai Trương Sỏi, khi ấy mới 17 tuổi. Ngoài ra, bộ phim “Người con gái đất đỏ” (kịch bản: Hữu Ước, Hoàng Hà; đạo diễn: Lê Dân) về nữ anh hùng Võ Thị Sáu vẫn là một trong những bộ phim xúc động về nữ anh hùng liệt sĩ của lực lượng CAND.

Điện ảnh CAND thời kỳ đó đã góp phần không nhỏ mang đến sự sôi động, hấp dẫn của điện ảnh Việt Nam. Đây cũng là kết quả của sự tăng cường hợp tác giữa Điện ảnh CAND với các nghệ sĩ tên tuổi, các hãng phim lớn trong cả nước, tạo ra những bộ phim gây tiếng vang và có ảnh hưởng sâu rộng như “Trở lại với cuộc đời”, “Người thừa”, “Ảo vọng một chân trời”... Một số nghệ sĩ của Điện ảnh CAND cũng đã tham gia vào những bộ phim nổi tiếng của điện ảnh trong nước và ghi dấu ấn bằng những vai diễn để đời như NSƯT Thanh Loan với vai ni cô Huyền Trang trong bộ phim “Biệt động Sài Gòn” (đạo diễn Long Vân).

Có mặt tại Lễ kỷ niệm 55 năm thành lập Điện ảnh CAND, trong niềm xúc động khi gặp lại những đồng nghiệp năm xưa, Đại tá, NSƯT Thanh Loan, nguyên Phó Giám đốc Điện ảnh CAND chia sẻ: “Nhìn lại chặng đường 55 năm thành lập và phát triển của Điện ảnh CAND, dù có lúc phát triển rực rỡ, lúc trầm lắng nhưng Điện ảnh CAND luôn nhận được sự ủng hộ, động viên rất lớn từ các thế hệ lãnh đạo Bộ Công an như tạo điều kiện cho Điện ảnh CAND có cơ ngơi bề thế, rộng rãi với máy móc, thiết bị hiện đại.

Ngay từ những năm 80 của thế kỷ trước, điện ảnh CAND đã phát triển rất mạnh. Các thế hệ nghệ sĩ cho ra đời nhiều bộ phim nổi tiếng, tạo dấu ấn trong lòng khán giả và ghi danh vào nền điện ảnh nước nhà. Giờ đây, cá nhân tôi rất vui vì sau chục năm tạm “vắng bóng”, Điện ảnh CAND đã có sự khởi động trở lại với những dự án phim bước đầu tạo được tiếng vang với công chúng và đồng nghiệp. Tôi hy vọng rằng, với sự quyết tâm, năng động của những người trẻ, điện ảnh CAND sẽ phát huy được năng lực của mình để khẳng định vị thế trong lòng khán giả”.

Sự trở lại mạnh mẽ, vững chắc

Mặc dù trải qua những giai đoạn thăng trầm vì nhiều nguyên nhân nhưng Điện ảnh CAND vẫn luôn là một dòng chảy bền bỉ và mang bản sắc riêng trong đời sống phim ảnh Việt Nam, đặc biệt ở lĩnh vực khắc họa đời sống chiến đấu, công tác của lực lượng CAND. Năm 2018, cùng với sự thành lập của Cục Truyền thông CAND, Báo CAND, Truyền hình CAND, Phát thanh CAND, Nhà xuất bản CAND và Điện ảnh CAND ngày càng phát huy vai trò của mình trên “mặt trận truyền thông”.

Khi Truyền hình CAND phủ sóng toàn quốc, nhiều chương trình đặc sắc trong đó có “Hành trình phá án” cùng các phim tài liệu hấp dẫn đã liên tục lên sóng, mang đậm dấu ấn điện ảnh. Có lẽ đó là tiền đề để mới đây, Điện ảnh CAND có sự “tái xuất” ngoạn mục bằng seri phim hình sự hấp dẫn “Đội điều tra số 7”. Phim không chỉ thu hút khán giả mà còn tạo dấu ấn trong dòng hình sự trinh thám. Dòng phim này đã làm “dậy sóng” công chúng, mỗi tập phim lên sóng là một sự chờ đợi, một màn kịch tính và hấp dẫn đến nghẹt thở. Những pha hành động và màn đấu trí căng thẳng cùng những nhân vật rất “đời”, sự sống động trong từng khuôn hình đã khiến “Đội điều tra số 7” ghi được dấu ấn trong lòng khán giả.

Vừa hợp tác với Điện ảnh CAND ở vai trò đạo diễn cho mùa 2 seri phim “Đội điều tra số 7” với tên gọi “Gương mặt vặn vẹo”, đạo diễn Đinh Tuấn Vũ cho biết: “Ngay từ khi bước vào khuôn viên buổi lễ, nhìn thấy poster phim “Đội điều tra số 7” mùa 2 được treo trang trọng, tôi đã rất xúc động. Bản thân tôi thấy may mắn, tự hào khi được là một trong những đạo diễn góp phần vào sự “tái xuất” của Điện ảnh CAND. Là một đơn vị có bề dày thành tích, lần này trở lại từng bước vững chắc và mạnh mẽ ở cả lĩnh vực truyền hình và điện ảnh đã mang đến cho tôi niềm tin rằng, với ưu thế vốn có, cùng sự đầu tư chỉn chu, nghiêm túc ở từng dự án, Điện ảnh CAND sẽ có những bộ phim mang giá trị nghệ thuật và chuyên môn cao”.

Theo Trung tá Trần Nam Chung - Giám đốc Điện ảnh CAND, năm 2025, đơn vị đồng loạt triển khai và hoàn thành một loạt dự án phim đặc biệt. Trong đó phải kể tới các dự án phim tài liệu có quy mô lớn như “Chủ tịch Hồ Chí Minh với lực lượng CAND”, “Các thế hệ Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với lực lượng CAND”, “Người Công an cách mạng” được ví như biên niên sử bằng hình ảnh về lực lượng CAND, hay “Những người con của nhân dân” về thân thế, sự nghiệp của những người đứng đầu lực lượng CAND qua các thời kỳ... Ngoài ra, một loạt dự án phim truyện điện ảnh và truyền hình cũng được bắt tay vào sản xuất như “Sống tận hiến” - bộ phim khắc họa hình ảnh người cán bộ tình báo trong lực lượng CAND thời chống Mỹ, bộ phim về Kế hoạch CM12 - chiến thắng đỉnh cao của nghệ thuật phản gián của lực lượng CAND...

Trung tá Trần Nam Chung cũng cho biết, để hiện thực hóa những mục tiêu này, ngoài kết hợp với các đơn vị điện ảnh lớn trong nước, Điện ảnh CAND đã tăng cường công tác đối ngoại: tổ chức đoàn công tác sang Liên bang Nga, sang Hàn Quốc tham gia Liên hoan phim quốc tế Busan (theo lời mời của Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam), sang Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào... để học tập, thúc đẩy hợp tác sản xuất phim.

Thiếu tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND khẳng định: Trong quá khứ, Điện ảnh CAND đã là một địa chỉ tin cậy và có dấu ấn trong lòng khán giả với những tác phẩm đỉnh cao. Giờ đây, với tinh thần kế thừa truyền thống, được sự ủng hộ của lãnh đạo Bộ Công an và sự nỗ lực, quyết tâm của những người làm điện ảnh, đơn vị sẽ có được những tác phẩm điện ảnh chất lượng cao trong thời gian tới.