Phá án sau 35 năm

Tại sao manh mối về vụ án mạng lại nằm im trong các tập hồ sơ đã ố vàng suốt 35 năm?

Nhờ việc đối chiếu thông tin thành công, các sĩ quan thuộc Đội Điều tra Hình sự thuộc Cục Công an thành phố Urumqi đã xóa được vụ án khỏi vòng bí ẩn. Cuộc truy đuổi hung thủ đường dài, bắt đầu bằng một dấu tay đẫm máu, cuối cùng đã đi đến hồi kết.

“Bàn tay đẫm máu” tái xuất sau 35 năm.

“Trùng khớp rồi! Cuối cùng cũng trùng khớp rồi!”. Một ngày tháng 4/2024, tại văn phòng Đội điều tra Hình sự thuộc Cục Công an Urumqi, một cảnh sát giơ tờ biên bản nhận dạng lên và hét lớn: “Bàn tay đẫm máu” xuất hiện!”. Ngay lập tức, mọi người đều reo hò.

Việc hé lộ “bàn tay đẫm máu” có ý nghĩa to lớn đối với cuộc điều tra vụ án mạng cách đây 35 năm. Ngày 27/12/1989, trời mùa đông ở Urumqi đã khuya, mọi người đều đang say giấc nồng. Một chiếc taxi màu đỏ đỗ chéo bên lề đường ở một khu vực hẻo lánh.

Một người qua đường tưởng có tai nạn giao thông nên tiến lên mở cửa xe kiểm tra. Cảnh tượng trước mắt khiến anh rùng mình: đầu một người đàn ông ở ghế sau bê bết máu, khuôn mặt gần như không thể nhận dạng.

Sau khi điều tra, cảnh sát xác định nạn nhân tử vong là tài xế taxi Lưu Ba, 26 tuổi. Anh bị 42 cú đánh mạnh vào đầu, trong đó chấn thương sọ não là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong. Cửa sổ và cửa ra vào của xe taxi vẫn còn nguyên vẹn, không có dấu hiệu bị cạy phá và không phát hiện bất kỳ đồ vật có giá trị nào bên trong. Cảnh sát đã phỏng vấn người thân và bạn bè của Lưu Ba, tất cả đều mô tả anh là một người trung thực, thẳng thắn, quan hệ xã hội đơn giản, không có mâu thuẫn hay tranh chấp với người khác.

Ban đầu, cảnh sát kết luận đây là một vụ cướp và giết người với thủ phạm nhiều khả năng đã giả làm hành khách và gây án sau khi lên xe taxi. Cảnh sát đã đến kiểm tra nhà dân và các cơ sở kinh doanh trong bán kính ba km tính từ hiện trường vụ án nhưng không tìm thấy gì. Manh mối quan trọng duy nhất còn sót lại tại hiện trường là một vết dấu tay dính máu in trên cản trước của chiếc taxi.

Liệu dấu tay đẫm máu đó có phải là của kẻ sát nhân không? Tại sao nó lại ở đó? Lực lượng đặc nhiệm đã sử dụng một chiếc taxi cùng loại với chiếc xe liên quan đến vụ án để mô phỏng hành vi của kẻ sát nhân.

Sau hàng chục lần mô phỏng, đội đặc nhiệm kết luận Lưu Ba bị giết ở ghế lái, rồi chuyển sang ghế sau. Hung thủ cúi xuống từ bên ngoài xe, để lại dấu tay đẫm máu trên cản xe. Màn mô phỏng này đã biến dấu tay đẫm máu thành chìa khóa để phá án.

Tuy nhiên, vào thời kỳ chưa có cơ sở dữ liệu ADN và phạm vi phủ sóng video công khai cực kỳ thấp, hy vọng thành công từ phương pháp đối khớp ADN là rất mong manh.

Lực lượng đặc nhiệm gọi nghi phạm là “Bàn tay đẫm máu”. Ba mươi lăm năm trôi qua mà cuộc điều tra vẫn không có tiến triển, vụ án tàn khốc này được coi là “vụ án chưa được giải quyết” và dấu bàn tay đẫm máu vẫn ẩn sâu trong các hồ sơ điều tra tội phạm đang dần ố vàng.

“Chiến tranh hai mặt trận” xé toạc lớp ngụy trang.

Cách đây không lâu, một người tên là Lý Ngọc có xô xát với người tỉnh khác nên đã để lại dấu vết sinh học, kết quả giám định cho thấy anh ta là nghi phạm. Tại buổi họp phân tích vụ án, cảnh sát phụ trách vụ án giới thiệu rằng Lý Ngọc từng làm việc tại một công ty gần hiện trường vụ án và có thời gian để gây án.

Nếu Lý Ngọc thực sự là “vết tay máu”, liệu anh ta có nhận tội sau 35 năm không? Câu hỏi này luôn đè nặng lên tâm trí của tất cả các cảnh sát xử lý vụ án.

Để làm sáng tỏ sự thật về vụ án, lực lượng đặc nhiệm đã áp dụng phương pháp tiếp cận hai mặt, vừa theo dõi sát sao Lý Ngọc, vừa điều tra đường đời và các mối quan hệ gia đình của hắn. Những phát hiện đáng ngạc nhiên: thay vì tỏ ra thận trọng như một kẻ đào tẩu, Lý Ngọc lại có địa vị đáng kể trong cộng đồng địa phương. Ngay sau vụ việc, hắn từ Urumqi trở về quê nhà. Trong những năm qua, hắn không chỉ quản lý thành công đất nông nghiệp của mình mà còn giúp người thân giao khoán hàng ngàn mẫu đất, trở thành một nhân vật chủ chốt trong gia đình.

Trong khi đó, nhiều manh mối khác xuất hiện: Từ năm 1981, Lý Ngọc đã làm việc ở nhiều nơi, bao gồm Urumqi, Turpan và Karamay. Cảnh sát đã tìm thấy nhiều đồng nghiệp cũ của hắn ta. Họ nhớ lại rằng vào một đêm khuya tháng 12/1989, Lý Ngọc trở về ký túc xá với người đầy máu, nói rằng mình đã tham gia một cuộc ẩu đả. Sau đó, hắn xin nghỉ việc và rời khỏi Urumqi ngay đêm đó.

Các mẫu sinh học, thời điểm gây án, hành tung của hắn... tất cả manh mối dần khớp với nhau như một trò chơi xếp hình, và mọi chứng cứ đều hướng về Lý Ngọc. Ngày 23/5/2024, các sĩ quan thuộc Đội Điều tra Hình sự đã nhanh chóng hành động và bắt giữ Lý Ngọc.

 “Binbin” là ai?

“Tôi còn chưa tưới ruộng lúa mì. Các anh phải để tôi đi tưới trước đã!”. Lý Ngọc vẫn giữ được bình tĩnh trong phòng thẩm vấn. Khi được hỏi về nơi ở của mình vào thời điểm gây án, anh ta trả lời qua loa: “Nhiều năm đã qua đi, ai mà nhớ được chứ? Hồi trẻ tôi có làm việc ở Urumqi, nhưng tôi không giết ai cả”. Viên cảnh sát đưa ra một bức ảnh hiện trường đã phai màu và chỉ rõ dấu vân tay. Đồng tử của Lý Ngọc co lại, lộ rõ vẻ hoảng loạn bên trong.

Từng chứng cứ cả vật chất lẫn tinh thần, đều khiến Lý Ngọc phải suy nghĩ lại. Sau một hồi im lặng, hắn bất ngờ tung ra một quả bom tấn: “Tôi không giết anh ta. Chính “Binbin” đã làm điều đó. Tôi chỉ giúp chuyển thi thể”.

Cảnh sát ngạc nhiên khi phát hiện ra một người thứ ba tại hiện trường.

Theo lời khai của Lý Ngọc, “Binbin” là đồng nghiệp của hắn, nhưng hắn không biết tên đầy đủ của người này. Sau vụ cướp và giết người, hai người chia tay và không bao giờ liên lạc lại với nhau nữa.

Một số cảnh sát phân tích đây chỉ là chiêu trò câu giờ của Lý Ngọc, trong khi những người khác lại cho rằng việc hắn sẵn sàng lên tiếng cho thấy “Binbin” có thể là có thật. Sau một cuộc thảo luận sôi nổi, lực lượng đặc nhiệm đã đi đến thống nhất: tiếp tục điều tra sâu hơn và tìm kiếm thêm bằng chứng.

Công ty Lý Ngọc làm việc đã đóng cửa từ lâu. Cảnh sát đã điều tra và tìm thấy hơn 50 nhân viên đã tản đi khắp nơi. Qua những lần viếng thăm này, họ xác định “Binbin” là họ hàng xa của một nhân viên tên Dương. Do nhiều năm mất liên lạc, Dương không còn nhớ thông tin về Binbin nữa.

Hai kẻ giết người âm mưu thực hiện một vụ giết người.

“Binbin” thực sự tồn tại, nhưng có vẻ vô hình. Trước tình thế tiến thoái lưỡng nan này, lực lượng đặc nhiệm đã phải dùng đến biện pháp liều lĩnh, tiến hành một cuộc tìm kiếm toàn diện, sử dụng những người đàn ông từ 17 đến 30 tuổi sinh sống từ năm 1989 làm đối tượng sàng lọc để tìm kim đáy bể giữa vô số thông tin về người thân của ông Dương. Bằng cách so sánh các đặc điểm ngoại hình và đào sâu vào các mối quan hệ xã hội của họ, họ đã xác định được hơn 20 người đáp ứng các tiêu chí.

Cảnh sát quét ảnh của tất cả nghi phạm, cắt thành ảnh slide, yêu cầu Lý Ngọc nhận dạng từng người một. “Chính là anh ta!”. Khi ảnh của Dương Ninh hiện lên trên màn hình, Lý Ngọc chỉ vào đó.

Ngày 15/6/2024, khi cảnh sát xuất hiện tại nhà Dương Ninh, anh ta có vẻ rất bình tĩnh, như thể đã diễn tập cảnh tượng này trong đầu vô số lần. Khi gặp lại nhau sau 35 năm, Lý Ngọc và Dương Ninh cuối cùng đã gỡ bỏ lớp ngụy trang và kể lại quá khứ của họ.

Vào cuối năm 1989, gần Tết Nguyên đán, Lý Ngọc và Dương Ninh đang làm việc ở nước ngoài, thiếu tiền nên đã lập mưu cướp một tài xế taxi.

Vào ngày 26/12/1989, sau một cuộc thảo luận ngắn, hai người đàn ông đã mua một chiếc búa nhổ đinh ở một cửa hàng kim khí, mang theo bên mình và đứng bên đường chờ “con mồi” xuất hiện.

Đêm xuống, xe taxi của Lưu Ba lọt vào tầm mắt Lý Ngọc và Dương Ninh. Hai người dừng xe, lên xe và bảo Lưu Bác lái đến một đoạn đường vắng vẻ. Khi xe đến hiện trường, chúng kiếm cớ bảo Lưu Ba dừng xe. Dương Ninh đột nhiên ghì chặt Lưu Bác xuống, Lý Ngọc vung búa liên tục đánh cho đến khi Lưu Ba không còn vùng vẫy nữa.

Hai tên chuyển thi thể ra ghế sau, vội vàng lau sạch dấu vết. Chúng định lái xe taxi đi bán, nhưng do không thạo lái xe, trong lúc hoảng loạn đã phạm sai lầm, khiến chiếc taxi mất lái và đâm vào lề đường.

Lý Ngọc xuống xe kiểm tra, vô tình để lại dấu tay đẫm máu trên cản xe.

Sau khi chia nhau số tiền cướp được, hai tên trốn khỏi Ô Thị. Lý Ngọc kinh doanh tốt, sống sung sướng, còn Dương Ninh thì trốn về quê, lấy vợ sinh con, cố gắng che giấu tội ác theo thời gian.

Vào tháng 12/2024, với sự chấp thuận của Viện Kiểm sát Nhân dân Urumqi về việc bắt giữ Lý Ngọc và Dương Ninh, cuộc truy lùng kéo dài 35 năm cuối cùng đã kết thúc.

(Tất cả những nhân vật trong bài viết này đều đã được đổi tên).

Trần Dân Phong (dịch)