Anh Ba Kiên – Vị tướng của lính, của dân
Anh Ba Kiên - tên gọi thân thiện của Anh hùng LLVTND - Thượng tướng Phan Trung Kiên, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Quả thật, nếu không có hai sự tình cờ, thì tôi - mặc dù khi đó tôi là Đại tá, Tổng Biên tập Báo CAND và ANTG - hai tờ báo có thương hiệu của làng báo chí Việt Nam - vẫn chỉ đứng xa để chiêm ngưỡng anh Ba Kiên.
Lần tình cờ thứ nhất là tôi nhận được một cú điện thoại của anh Ba Kiên. Anh gọi từ Bình Dương. Anh bảo, anh đang ở xóm mồ côi tại ấp 4, xã Trừ Văn Thố, huyện Bến Cát. Xóm mồ côi này có 14 gia đình với 50 nhân khẩu, là những người nghèo khó lang bạt tứ xứ các nơi về tá túc tại đây đã 16 năm vẫn chưa được cấp hộ khẩu, cấp chứng minh và điều đau lòng nhất là các cháu nhỏ không được học hành. Anh buồn và chợt nhớ đến tôi - một người mà anh nghe đâu đó nói rằng, tờ báo mà tôi làm Tổng Biên tập không bao giờ bỏ rơi những mảnh đời bất hạnh, vì thế mà anh tìm điện thoại gọi cho tôi.
Lẽ đương nhiên khi một vị tướng như anh Ba Kiên ra tay cùng với Báo CAND và ANTG của chúng tôi thì "xóm mồ côi" đã không còn "mồ côi" nữa. Hộ khẩu của 14 gia đình nghèo khó đã được cấp và các cháu nhỏ của xóm mồ côi đã được học hành, và anh Ba Kiên đã trở thành ông nội của gần 30 cháu của "xóm ông Ba Kiên" - tên gọi mới của "xóm mồ côi".
Và lần tình cờ thứ hai. Một lần, khi đến nhà người bạn thân của tôi - Giáo sư, Tiến sĩ, thi sĩ Hoàng Quang Thuận - trong tủ sách ngồn ngộn những sách, tôi chợt nhìn thấy gáy bìa một cuốn sách có tên "Lẽ sống" và hình anh Ba Kiên đeo quân hàm Thượng tướng với khuôn mặt đôn hậu, ánh mắt vui và đôi bàn tay ấm áp ôm chặt một người mẹ có mái đầu bạc trắng như cước. Tôi không biết bức ảnh đó được chụp trong hoàn cảnh nào. Nhưng tôi thầm phục nghệ sĩ nhiếp ảnh nào đó đã chụp ra con người anh Ba Kiên. Vì thế, tôi hỏi mượn bạn tôi cuốn sách "Lẽ sống" viết về anh Ba Kiên.
Cả đêm đọc sách viết về anh Ba Kiên, tôi thổn thức và có những trang nước mắt cứ chực trào theo con chữ. Mồ côi từ khi tròn 10 tuổi và đi theo cách mạng chỉ vì lòng căm thù giặc. Giặc ác quá. Giặc bắn giết người thân, làng xóm của anh. Và thế là anh phải đánh giặc. Vậy thôi. Với 20 năm đánh giặc ở vùng đất thép Củ Chi, với một tập sách và một tập ảnh, thật khó liệt kê được hết cuộc sống và chiến đấu của anh Ba Kiên cùng đồng đội và nhân dân của anh.
Nhưng một ví dụ mà tôi, một người lính, sẽ mãi mãi không bao giờ quên. Đó là hình ảnh anh Ba Kiên - một Đại đội trưởng với 60 người lính giải phóng đã mưu lược thuyết phục được chiến đoàn 46 với 1.860 sĩ quan và binh sĩ của quân đội ngụy - Sài Gòn đầu hàng, tránh được cuộc chiến đẫm máu trong trận đánh cuối cùng ở cửa ngõ Sài Gòn trước giờ lá cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam kiêu hãnh tung bay trên nóc Dinh Độc Lập ngày 30-4-1975.
Để làm được việc này, không chỉ đòi hỏi ở Ba Kiên lòng dũng cảm, ở ý chí quyết chiến, quyết thắng của người lính cách mạng mà cái chính ở anh Ba Kiên là lòng vị tha, nhân văn, ở lòng tin và tình thương yêu con người. Chắc hẳn, khi quyết định một vấn đề trọng đại liên quan tới sự sống và cái chết của hàng nghìn sinh mạng cả phía địch và phía ta, anh Ba Kiên là người hiểu hơn ai hết nỗi mất mát của những người thân khi có cha, chồng, anh hoặc em chết ở nơi sa trường…
Vì thế, với tôi, anh Ba Kiên luôn là một vị tướng của lính và của dân