Che Guevara và cái chết bí ẩn của kẻ sát hại ông

09:00 28/11/2007
Sau sự hy sinh của người anh hùng Ernesto Che Guevara, những người da đỏ Bolivia gọi ông là đấng thần linh, người đã ban cho họ sức mạnh và che chở họ khỏi hòn tên mũi đạn.

La Igera là một làng miền núi. Che đã bị bắn ở đây. Đời sống của dân làng còn khó khăn, nhưng họ đã có người che chở từ 40 năm nay.

Một phụ nữ da đỏ nói: “Trên thực tế Che Guevara không chết. Khi sống ông đã muốn giúp đỡ chúng tôi, nay sau khi đã qua đời ông vẫn bảo vệ chúng tôi”.

Trong 40 năm qua, những kẻ có liên quan đến cái chết của Che lần lượt qua đời. Theo ông Osvaldo Peredo đó là "báo ứng".

Gary Prado chính là người đã bắt Che. Khi ấy Đại úy Prado chỉ huy một nhóm phục kích ở làng La Igera. Việc bắt được Che đã mở cho Prado con đường thăng tiến trên nấc thang danh vọng, ông ta đã leo lên cấp tướng. Năm 1981, một phát súng của cấp dưới đã buộc ông tướng này phải vĩnh viễn ngồi trên xe lăn. Song, dù sao ông ta vẫn còn may. Những kẻ săn lùng Che ngày ấy giờ vẫn lần lượt bị “báo ứng”.

Hulia Cortes là cô giáo duy nhất ở làng La Igera. Bà là người chứng kiến những giờ phút cuối cùng trong cuộc đời của Che. Đến tận bây giờ, bà vẫn nhớ những chi tiết của ngày 9/10/1967.

Bà kể: “Trung úy Uertas ngồi canh gác Che trên chiếc ghế này, còn Che thì ngồi trên chiếc ghế dài ở góc kia”.

Năm 1967, triền sông Rio Grade là tâm điểm săn lùng Che Guevara của binh lính chính phủ. Binh lính Bolivia bao vây quân du kích, mà nòng cốt của nó là người Cuba. Ở làng La Igera không có radio. Lúc bấy giờ, cô giáo trẻ Hulia không biết Che là ai, và tại sao quân chính phủ lại săn lùng ông.

Bà Hulia nói: “Nếu như lúc ấy tôi biết ông là ai, tôi đã có thể thông báo cho những người du kích còn lại, bởi người ta canh gác Che rất lỏng lẻo, những người du kích có thể tấn công để giải thoát cho ông. Tôi đã có thể giúp được ông, vậy mà...”.

Ngày 8/10/1967, Ernesto cùng 17 du kích bị bao vây chặt trong hẻm núi Iudo. Bọn lính dùng súng cối nã vào hẻm núi. Có 4 chiến sĩ hy sinh ngay tại chỗ, những người còn lại cố thoát ra. Che bị thương vào chân và bị bắt cùng 2 người đồng đội. Quân lính Bolivia không thể tin được rằng chiến đấu chống lại họ lại là con người ăn mặc rách rưới và đói khát, nhưng đầy quyết tâm giành thắng lợi.

Hulia Cortes nói: “Che đã nghĩ là mình còn được sống. Nhưng khi người lính bước vào và nói rằng, ông sẽ bị xử bắn, nét mặt ông vẫn không thay đổi. Đó quả là một con người biết tự chủ và tự kiểm soát được bản thân”.

Gary Prado và bà Hulia Cortes.

Gary Prado cho biết: “Che bình thản nói: “Tất cả đã kết thúc”. Rồi ông thốt lên, đại ý là: “Đối với các ông, để tôi sống sẽ tốt hơn bắn tôi chết”. Nhưng lúc ấy tôi không để ý đến câu nói này”.

Quyết định xử bắn ông do chính Tổng thống Bolivia Barrientos thông qua. Vào lúc 13h30’ ngày 9/10/1967, lệnh được thi hành.

Một năm rưỡi sau, ngày 27/4/1969, Tổng thống Barrientos bị chết trong một tai nạn máy bay. Đây là vụ  phá hoại, nhưng không tìm được thủ phạm. Barrientos là người đầu tiên trong danh sách những kẻ phải chịu trách nhiệm về cái chết của Che. Số phận thật trớ trêu.

Năm 1952, Bolivia sục sôi khí thế cách mạng. Barrientos và Che cùng chung một chiến tuyến. Đối với cả hai người, năm 1952 đó đã trở thành điểm so sánh: một người trở thành chiến sĩ cách mạng, người kia trở thành tướng và sau đó thành tổng thống. Cuộc cách mạng ở Bolivia thắng lợi, nhưng giới quân sự đã giành lấy chính quyền.

Sau cuộc cách mạng ở Cuba giành thắng lợi, Che lại tiếp tục cuộc hành trình giải phóng các nước thuộc Mỹ Latinh khỏi ảnh hưởng của Mỹ. Chính vì vậy ông là cái gai trong con mắt của người Mỹ cũng như tay sai của họ. Kẻ thù của ông luôn tìm cách bắt, sát hại ông và chúng đã thành công.

Năm 1966, Che đã đến khu vực sông Rio Grande, một căn cứ đã được chuẩn bị cho ông trong trang trại bỏ hoang. Trang trại thuộc về người bạn gái thân thiết của ông, được ông gọi bằng cái tên Nga - Tania. Bà là điệp viên xuất sắc của tình báo Cuba. Tên thật của bà được Che giữ bí mật.

Tại đây, Che sống nhờ vào sự giúp đỡ của những người nông dân địa phương. Họ cung cấp thực phẩm và che giấu ông khỏi lính chính phủ. Trong những người này, ông tin cậy vào Onorato Rokhas - người chuyên cung cấp thực phẩm cho ông. Thỉnh thoảng, Che lại khám chữa bệnh cho các con của ông ta.

Một lần trong làng xuất hiện một người đàn ông, tên gọi Mario Vargas Salinas. Ông ta là đại úy quân đặc nhiệm Bolivia. Ông đề nghị Rokhas nhận 3 nghìn USD để cung cấp thông tin về đội du kích của Che.

Rokhas đồng ý và kể cho Salinas rằng đội du kích của Che đang chuẩn bị vượt sông Rio - Grande. Đó là ngày 31/8/1967.

Và Rokhas đã trở thành nạn nhân thứ hai trong chuỗi những cái chết bí ẩn. Hai năm sau ngày phản bội Che, ông ta bị bắn chết trên đường phố bởi một phát súng vào giữa mặt. Không tìm ra hung thủ.

Ngày 9/10/1967, Che nằm lại Bolivia, không rời La Igera nữa. Khi còn sống, ông là người lạ đối với dân làng. Sau cái chết, ông đã trở thành tài sản duy nhất của họ, thành linh hồn của La Igera.

Cái chết đã làm Che trở thành bất tử, vì ông đã không sợ nó. Ông mãi mãi chiến thắng cái chết

Đoàn Thị Phương (theo Pordo)

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dây tải điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh lân cận, “cơn sốt” săn lùng cây muội hồng bất ngờ bùng phát, thu hút sự quan tâm của không ít người chơi cây cảnh. Từ những hội nhóm trên mạng xã hội đến các cuộc trao đổi, mua bán ngoài đời thực, cây muội hồng được thổi giá lên cao hàng chục triệu, trở thành đối tượng săn tìm ráo riết. Tuy nhiên, phía sau thú chơi tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy và những nguy cơ vi phạm pháp luật hiện hữu.

Khi một tiêm kích bị bắn hạ hoặc gặp nạn trên chiến trường, việc tìm kiếm phi công không đơn thuần là cứu hộ mà là một chiến dịch quân sự phức hợp. Với Mỹ, đây là nhiệm vụ ưu tiên cao, được triển khai theo mô hình tìm kiếm – cứu nạn trong tác chiến (CSAR), kết hợp công nghệ hiện đại, lực lượng đặc nhiệm và phản ứng gần như tức thì.

Hơn 200 hộ dân sống dọc chân núi Chư Yang Hanh, xã Yang Mao, tỉnh Đắk Lắk đang thấp thỏm khi mùa mưa ở Tây Nguyên đã cận kề. Người dân càng lo lắng hơn khi nơi đây đã từng xuất hiện sạt trượt núi trong cơn bão số 13 năm ngoái, trong đó có nhiều nhà bị vùi lấp, cuốn trôi hoàn toàn…

Sáng 4/4, Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố tình hình kinh tế-xã hội quý I/2026. Kinh tế Việt Nam trong quý I khởi sắc, tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước. 

Vấn đề ô nhiễm không khí đang trở thành thách thức lớn đối với TP Hồ Chí Minh khi mật độ giao thông cao, hoạt động công nghiệp ngày càng gia tăng... Trước yêu cầu cấp bách đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Hàng trăm tấn thịt lợn bệnh tuồn ra thị trường, len lỏi vào chợ dân sinh, vào bữa ăn học đường khiến dư luận hoang mang. Điều đáng nói, chính những tờ giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), giấy kiểm dịch, dưới sự tiếp tay của các cán bộ cơ quan công quyền thoái hóa biến chất lại trở thành “tấm vé thông hành” cho các doanh nghiệp làm ăn bát nháo.

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文