“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

Ta đã giáo dục, tuyên truyền họ rời bỏ con đường sai trái, về với cách mạng. Chính họ sau này đã lập công chuộc tội, đóng góp vào những thắng lợi vẻ vang của lực lượng An ninh.

Tương kế tựu kế

Sau thất bại ở chiến dịch Biên giới, thực dân Pháp bị đẩy vào tình thế đối phó và ngày càng lúng túng. Giới quân sự đổ lỗi cho các cơ quan gián điệp không nắm được các hoạt động của lực lượng kháng chiến. Tổng chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp quyết định cải tổ hoạt động gián điệp nhằm phục vụ các yêu cầu quân sự. Theo đó, sĩ quan, chỉ huy trong hệ thống gián điệp dân sự bị đẩy ra chiến trường, hàng loạt nhân viên văn phòng cũng bị đẩy xuống các đơn vị chiến đấu.

Với yêu cầu thâm nhập vùng tự do, vùng căn cứ, nắm cho được chủ trương, kế hoạch tác chiến của ta, Pháp quyết định thành lập lực lượng "gián điệp biệt kích hỗn hợp nhảy dù" trực thuộc Bộ Chỉ huy chiếm đóng và coi là lực lượng nòng cốt thu thập tin tức, phá hoại cơ sở kháng chiến, phục vụ cho các bước phiêu lưu quân sự cuối cùng của Pháp.

Từ tháng 5/1951, cơ quan "gián điệp biệt kích hỗn hợp nhảy dù" (GCMA) được lệnh triển khai chi nhánh hoạt động ở các vùng trọng điểm: Lào Cai, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Thanh Hóa... Chúng ráo riết tuyển chọn điệp viên, huấn luyện từ 3 đến 6 tháng rồi tung vào hậu phương ta hoạt động. Trong số đó có toán gián điệp nữ do Chu Thị Lan, 25 tuổi, làm tổ trưởng. 2 điệp viên khác là Chu Thị Hương, 22 tuổi; Lê Thị Tân, 18 tuổi. Cả 3 điệp viên đều là giáo dân, quê ở Vĩnh Phúc.

Tháng 12/1952, chúng điều toán gián điệp này thâm nhập khu vực Thái Nguyên, Bắc Giang, là cửa ngõ lên Tây Bắc và căn cứ địa kháng chiến của ta. Mọi hoạt động của toán này được đặt dưới sự điều khiển của quan hai Bô-ca - trưởng chi nhánh GMCA ở Phúc Yên.

Nhiệm vụ của nhóm Lan là thâm nhập hậu phương và thủ đô kháng chiến, thu thập các tin tức về cơ quan kháng chiến, các đơn vị bộ đội, kho tàng... chỉ điểm cho máy bay bắn phá; đồng thời, nắm tình hình bố phòng của lực lượng vũ trang nhằm phục vụ cho kế hoạch của Bộ Chỉ huy chiếm đóng, mở chiến dịch đánh chiếm Nà Sản và xây dựng cứ điểm Điện Biên Phủ.

Quan hai Bô-ca đã cung cấp tài chính để toán gián điệp do Lan cầm đầu mở quán bán nước và hàng nhu yếu phẩm nhằm tạo vỏ bọc an toàn cũng như dễ dàng moi hỏi tin tức; đồng thời, hướng dẫn đặt 3 hộp thư chết tại vườn hoa Hàng Đậu, vườn Bách Thảo, đền Ngọc Sơn để nhận chỉ thị hoạt động.

Song song với việc ổn định chỗ ở, tạo vỏ bọc và cung cấp phương tiện cho nhóm của Lan chuẩn bị hoạt động, cơ quan tình báo Pháp cũng tiến hành cài cắm một số đầu mối gián điệp ở các khu vực tập kết. Chúng đã giao cho điệp viên Nguyễn Công Năm quản lý trụ sở tại số nhà 25 phố Cát Dài, Hải Phòng, đồng thời tuyển dụng các đối tượng Nguyễn Công Chỉnh, Nguyễn Văn Điều, Nguyễn Đăng Nhiên vào mạng lưới, chịu trách nhiệm thu thập tin tức ở khu vực Hải Phòng, Hồng Quảng. Theo sự phân công của chúng, những tin tức do bọn Nguyễn Công Năm thu được sẽ chuyển cho bọn Lan, để nhóm này chuyển cho Camille hoặc Delotte.

Để thực hiện hoạt động phạm pháp, tổ trưởng Chu Thị Lan tìm người quen cũ là bà H, nhờ bà đưa đường lên Ba Giăng để mở quán. Do ý thức cảnh giác, bà H đã báo cho trinh sát ngay sau khi được Lan móc nối. Xác minh tin báo của bà H là có cơ sở, lãnh đạo Vụ Bảo vệ chính trị chỉ đạo bí mật bắt ổ nhóm gián điệp do Lan cầm đầu, khai thác phục vụ cho yêu cầu mở rộng điều tra. Qua đấu tranh trực diện, cả 3 người này đều thành khẩn khai báo và tình nguyện cộng tác với cơ quan an ninh đánh lại trung tâm địch để lập công chuộc tội.

Cất lưới

Sau khi nghe Vụ Bảo vệ chính trị báo cáo về hoạt động của GCMA và toán gián điệp của Chu Thị Lan, đồng chí Trần Quốc Hoàn giao cho Vụ Bảo vệ chính trị thông qua gián điệp Chu Thị Lan tìm hiểu sâu về âm mưu của địch, phát hiện cơ sở chúng đã cài cắm ở hậu phương của kháng chiến... Tháng 4/1953, Vụ Bảo vệ chính trị lập án đấu tranh.

Đồng thời với các biện pháp trinh sát tổng hợp, ban chuyên án đã sử dụng một bộ phận trinh sát chuyên ngành do đồng chí Tạ Khắc Diu phụ trách, ngày đêm giám sát từng đối tượng, xác minh các quan hệ của toán. Để mở rộng đấu tranh, Vụ Bảo vệ chính trị thực hiện kế hoạch câu nhử, dụ địch tăng cường người và phương tiện hoạt động. Mắc mưu ta, cuối tháng 7/1953, chúng phái nhân viên truyền tin Lê Thị Ngôn ra vùng tự do tăng cường cho toán gián điệp, tổng cộng là 4 người.

Tháng 9/1953, chúng tiếp tục thả dù gồm máy truyền tin và một số phương tiện hoạt động. Ban chuyên án nắm được kế hoạch của cơ quan gián điệp đối phương nên bố trí lực lượng đón, khống chế Ngôn, sử dụng máy thông tin và phương tiện hoạt động chúng tiếp tế để đánh lại trung tâm chỉ huy của địch.

Sau khi tăng cường thêm Ngôn, cơ quan GCMA chỉ thị cho toán này chia làm 2 bộ phận, một bộ phận hoạt động ở Ba Giăng, một bộ phận hoạt động ở Cao Vân, Đại Từ, Thái Nguyên. Từ đây, ban chuyên án từng bước cung cấp cho địch những tin giả và qua đó khai thác âm mưu, kế hoạch quân sự của chúng. Những tin tức thu được đã giúp cho Bộ Chỉ huy kháng chiến nắm rõ một số kế hoạch hành quân, bố trí binh lực của quân đội Pháp, góp phần quan trọng vào chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Mặc dù toán gián điệp đã bị ta sử dụng nhưng cơ quan GCMA vẫn không hay biết. Bô-ca vẫn viết thư khen và tặng thưởng huân chương "Thập tự sắt" cho toán gián điệp.

Tháng 11/1954, Ngôn và Lan được lệnh xuống Hải Phòng và 2 nhóm gián điệp này được bàn giao cho Camille thống nhất điều khiển. Tại đây, nhóm Lan nhận tiền vàng, mật khẩu, quy ước liên lạc mới và nhận mật mã, tuyến điện. Theo sự phân công của Camille, toán của Lan vẫn tiếp tục tổ chức buôn bán nhỏ trên tuyến đường Hà Nội - Hải Phòng; toán của Năm chia làm 2 bộ phận, một bộ phận ở Hải Phòng gồm các tên Điều, Chỉnh, Nhiên làm nghề tự do để đi lại hoạt động, riêng tên Năm ra Hồng Quảng, xin vào làm việc tại Xí nghiệp Gạch Giếng Đáy. Năm và đồng bọn đã thu thập tin tức về bố phòng quân sự, kho tàng, giao thông, tình hình dân di cư vào Nam để chuyển cho Camille ở Sài Gòn thông qua toán của Lan.

Nắm được âm mưu của địch, tương kế tựu kế, mọi hoạt động trên của cả nhóm gián điệp đều nằm trong tầm kiểm soát của lực lượng Bảo vệ chính trị. Do nắm và khống chế được khâu giao thông liên lạc của chúng thông qua toán của Lan nên ta hoàn toàn chủ động đi sâu điều tra, nắm rõ mọi biến động của Nguyễn Công Năm và đồng bọn cũng như những chỉ thị hoạt động của Camille với chúng.

Đầu năm 1957, Nguyễn Công Năm báo cáo Camille kế hoạch đặt mìn phá Xí nghiệp Gạch Giếng Đáy hòng gây tiếng vang và gây mất ổn định. Ban chuyên án quyết định phá án để ngăn chặn hành vi manh động, nguy hiểm là cho mìn vào than để phá hoại xí nghiệp của Năm và đồng bọn. Ngày 5/1/1957, các tên Năm, Điều, Chỉnh, Nhiên lần lượt bị bắt.

Quá trình đấu tranh chuyên án, ta tiếp tục mở rộng điều tra, bóc gỡ mạng lưới gián điệp cài lại sau Hiệp định Giơnevơ, góp phần làm thất bại kế hoạch hậu chiến của địch. Cũng thông qua chuyên án này, lực lượng Bảo vệ chính trị chứng tỏ đã có một bước trưởng thành vượt bậc về nghiệp vụ cũng như nhạy bén ứng phó với âm mưu hoạt động gián điệp của địch.

Sau đó, TAND Tối cao tại Hà Nội đã mở phiên tòa công khai xét xử bọn tội phạm và tuyên phạt: Nguyễn Công Năm 10 năm tù, Nguyễn Văn Điều 10 năm tù, Nguyễn Đăng Nhiên 5 năm tù, Dương Công Chỉnh 3 năm tù. Riêng toán điệp viên nữ, do lập công chuộc tội nên đều được miễn truy tố, được cấp vốn làm ăn sinh sống.

Đấu tranh thắng lợi chuyên án không chỉ là  chiến công điển hình trên lĩnh vực chống gián điệp mà còn là chuyên án mở đầu trong áp dụng chiến thuật "dùng người của địch, phương tiện của địch để đánh lại địch" của lực lượng An ninh nhân dân.