Cây bàng ở nhà tù Hoả Lò

08:00 02/02/2007
Thực dân Pháp xâm lược nước ta. Năm 1896, chúng xây dựng nhà tù Hỏa Lò. Từ năm 1899 trở đi, các nhà nho yêu nước và các chiến sĩ Cộng sản vì đấu tranh cho độc lập tự do và hạnh phúc của nhân dân đã bị thực dân Pháp đọa đày đánh đập, hoặc sát hại ở Hỏa Lò.

Là nhà giam trung tâm Bắc Kỳ, Hỏa Lò Hà Nội đã giam giữ một số lượng tù ở khắp các tỉnh miền Bắc, gồm đủ loại: tù chính trị, tù binh, tù kinh tế (thường phạm) và tù ngoại kiều, kể cả thành án và chưa kết án. Khu nhà giam có 2 lần cổng sắt. Từ trại này sang trại khác phải theo một lối đi, có nhiều cửa sắt, tù khó có thể trốn thoát.

Phía ngoài cổng đặt một cái máy chém. Trước kia, thực dân Pháp vẫn duy trì cách “xử trảm” theo kiểu phong kiến, dùng đao phủ chém người ở các bãi sinh từ, bờ sông v.v... Sau, để giết người được “văn minh” như chúng nói, chúng đã đưa máy chém từ Pháp sang. Máy chém bằng gỗ lim, đồ sộ, gồm có khung lưỡi đao, ván đặt người, hộp đựng quan tài, sọt đựng đầu lâu. Lưỡi dao bằng thép đúc, nặng 50kg, treo bằng dây chão lớn trên khung 8m, rộng 0,8m.

Sống trong nhà tù nắng và nóng, các chiến sĩ cách mạng đã thành án nảy ra sáng kiến bứng những cây bàng mọc hoang trên các lùm cỏ dại bên tòa án về trồng trên sân trại giam. Các cây bàng lớn lên tán xòe như chiếc lọng. Vào mùa hè, bàng tỏa bóng che chở cho người tù lao động khổ sai trên nền sân bêtông Hỏa Lò.

Từ năm 1930 đến 1945, mỗi lần ra sân làm vệ sinh, tắm giặt xong, người tù thường ra sum vầy dưới gốc bàng để tận hưởng cái dịu mát của những làn gió nhẹ thoảng qua dưới bóng râm của những tán bàng. Cây bàng vốn thân thiết với những người tù Hỏa Lò. Nhân hạt bàng dùng để bồi dưỡng lúc yếu mệt, lá bàng sắc uống để chữa tiêu chảy và lị, nước sắc vỏ bàng rửa các vết thương, dùng lá bàng bánh tẻ nhai nuốt hoặc sắc uống để chữa cảm nóng, làm cho ra mồ hôi, lá bàng tươi giã nát thường xuyên hơ nóng chườm và đắp vào những nơi đau nhức do đòn roi của bọn chúa ngục đánh đập.

Lúc thiên nhiên đã khoác lên mình cây bàng tấm áo choàng màu nâu nhạt của những cành lá héo khô thì người tù Hỏa Lò vẫn cảm thấy sung sướng khi lấy được những nhành bàng non làm cán bút (ngòi bút là nụ hoa tigôn), hoặc dùng nhánh bàng non rỗng làm kỷ vật tặng bạn hay người thân.

Trong nhà tù Hỏa Lò, có những cây bàng cao tuổi, ước khoảng gần 100 năm. Không phải là huyền thoại mà sự thật bàng cũng có cảm giác về tình cảm, biết buồn vui, lo lắng, nhiều thí nghiệm của các nhà khoa học đã chứng minh điều đó. Và cây bàng ở Hỏa Lò đã được ngợi ca:

Gió xào xạc vòm lá

Trăng lên treo đầu cành

Cây bàng như hiệp sĩ

Đứng vững giữa đề lao

Cây bàng nhiều tuổi thế

Vóc dáng vẫn trẻ tươi

Bởi bàng là hiệp sĩ

Niềm tin của cuộc đời./.

Ngay trên khu đất nhà tù Hỏa Lò, cây bàng đã bao năm chứng kiến lịch sử với bao nỗi niềm của các bạn tù nơi đây. Đến nay, bàng vẫn đứng bên hai tòa nhà chọc trời vừa dựng lên.

Các chiến sĩ cách mạng bị tù đày ở Hỏa Lò như các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Trường Chinh, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười, Nguyễn Lương Bằng, Xuân Thủy, Trần Huy Liệu, Hoàng Văn Thụ, Đỗ Hoàng Tôn, Trần Đăng Ninh, Nguyễn Cơ Thạch, Văn Tiến Dũng, Nguyễn Văn Trân, Tạ Quốc Bảo, Hoàng Thị Ái, Quang Thái, Trương Thị Mỹ... đã gắn bó tâm hồn mình với một khu đất quá khứ đầy thương đau và uất hận, nhưng rất đỗi hào hùng. Bởi thế, Đảng, Nhà nước và các đồng chí lãnh đạo thủ đô đã ra quyết định giữ lại 2.434m2 nhà tù Hỏa Lò làm di tích lịch sử. Giữ lại cây bàng đứng giữa trại D và trại E, vọng gác trại lô cốt để phục chế caxô (hầm tối), khu xà lim tử hình, khu để máy chém, sân hành quyết... và xây dựng Đài tưởng niệm.

Các đồng chí Lê Khả Phiêu, Trần Đức Lương, Nông Đức Mạnh, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Phú Trọng... đã đến nơi đây đặt hoa thắp tuần nhang tưởng niệm các liệt sĩ và chiêm ngưỡng cây bàng lịch sử.

Với khu di tích cách mạng, cây bàng Hỏa Lò còn đó mãi mãi có giá trị lịch sử ghi sâu đậm những gương trung kiên của các anh hùng, liệt sĩ đã tô đậm truyền thống vinh quang của Cách mạng Việt Nam

Nguyễn Đình Cần

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 .

Thông tin về tình hình giải ngân vốn đầu tư công cho việc bồi thường, thu hồi đất trong năm 2025 và 2026 vào cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) TP Hồ Chí Minh đã nêu tên loạt dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng chậm đền bù, giải tỏa để thu hồi đất phục vụ triển khai dự án…

Hơn 1,4 kg ma túy các loại như" Heroine, Methaphetamine, Ketamine, MDMA cùng súng, đạn đã bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện, thu giữ khi bắt giữ đối tượng “sở hữu” 5 tiền án Trương Văn Hải (SN 1974, trú tại tổ dân phố Bần, phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên).

Triển khai mã định danh thống nhất cho công trình hạ tầng phục vụ công tác theo dõi, quản lý công trình là một trong những nội dung đáng chú ý của kế hoạch thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Giá vàng thế giới giảm mạnh kéo giá vàng trong nước đi xuống, giảm cả triệu đồng mỗi lượng.

Một vụ nổ nghiêm trọng xảy ra tại nhà máy sản xuất pháo hoa ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và 61 người bị thương, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin ngày 5/5. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã yêu cầu tiến hành điều tra toàn diện, làm rõ nguyên nhân và xử lý trách nhiệm liên quan.

Ngày 5/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh cho biết đã tạm giữ 3 đối tượng: Phan Văn Nhựt (SN 2006, ngụ phường Tam Thắng), Nguyễn Quốc Chỉnh (SN 2004) và Lê Phú Thành (SN 2007, cùng ngụ phường Vũng Tàu) để điều tra về hành vi “Gây rối trật tự công cộng”.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文