Danh ca Ý Lan: Tiếng hát cất lên từ nửa hồn thương đau
Mười năm với "Nửa hồn thương đau"
Giọng hát Ý Lan là một sản phẩm đặc biệt của một gia đình có truyền thống ba đời làm nghệ thuật. Nhất là ông bà ngoại từng là những tay đàn và ca nương nổi tiếng ở Hà thành một thuở. Riêng mẹ của Ý Lan là ca sĩ Thái Thanh, ngôi sao có một giọng hát thiên phú, thấm đẫm chất dân ca của ban nhạc cổ truyền gia đình.
Bên cạnh đó cha của cô cũng là tài tử điện ảnh nổi tiếng Lê Quỳnh. Những làn điệu dân ca mà khi mới tập nói Ý Lan đã thuộc nằm lòng. Cô hát theo mẹ như bản năng, nhả chữ rất rõ ràng, luyến láy đong đưa trong sóng nhạc. Nhưng không hiểu sao mẹ lại cấm Ý Lan đi theo con đường ca hát. Nhất là sau khi bố mẹ chia tay nhau, Ý Lan lúc đó mới lên chín tuổi với mơ mộng được đứng trên sân khấu ca nhạc làm một ngôi sao ca nhạc như mẹ. Nghệ sĩ Thái Thanh đã bắt Ý Lan rẽ sang con đường khác.
Nhưng thật trớ trêu, khi tới tuổi cập kê, bỏ dở học hành, Ý Lan bất ngờ xin mẹ đi lấy chồng. Một mối tình sét đánh của tuổi dậy thì. Tuổi trẻ gân bướng và đánh liều với số phận, Ý Lan cưới chồng năm mười chín tuổi (SN 1977). Một tình yêu say đắm, mơ mộng. Thời gian trôi đi mười năm. Ngày nào Ý Lan cũng ru con như mẹ một thời. Nhưng cuộc sống đâu đùa với nàng thơ.
Đêm đêm ru con, nhưng ban ngày người mẹ trẻ phải lo toan, ngập lụt trong nỗi mưu sinh khốn khó. Nhất là thời gian cả nhà đi định cư tại Mỹ (năm 1985), Ý Lan rất vất vả, song tình yêu âm nhạc vẫn da diết ngày đêm thôi thúc ám ảnh cô. Ý Lan hát ru con như một sự giải thoát cho những bế tắc khi giữa vợ chồng dần cứ nảy sinh những mâu thuẫn.
Những bài hát học được từ mẹ ngày nào trở nên nóng bỏng, như lời kêu gọi Ý Lan trở về với ngôi nhà nghệ thuật của mình. Đó chính là nguyên nhân đổ vỡ hạnh phúc. Họ chia tay nhau (năm 1990). Ý Lan đưa cả đàn con về với mẹ. Ca sĩ Thái Thanh lúc này mới thấy việc Ý Lan cần bước lên sân khấu là cứu cánh. Bởi sự đời đã trải, nỗi đau đã từng, hát mới chính là cuộc đời của con gái bà.
Như thoát khỏi bến mê, Ý Lan bất ngờ trở thành ngôi sao ca nhạc, như trời định, cho dù đã bước sang tuổi 33 (năm 1991). Chỉ với hai ca khúc ban đầu, "Mười năm tình cũ" và "Bao giờ hết tương tư", đã mở toang cánh cửa nghệ thuật cho Ý Lan. Những luyến láy thần tình như mẹ hát ngày nào. Giọng trong veo. Lúc cao vút thiết tha. Khi trầm bổng mơ màng.
Một cơ thể chuyển động, theo âm nhạc như sự bùng nổ, sau mười năm sinh con. Ai nấy đều ngỡ như một Thái Thanh hồi trẻ trở lại, kiều diễm, sang trọng, thần thái trong mỗi câu nhạc. Chả thế chỉ 4 tháng sau, Ý Lan đã có CD đầu tiên, một hiện tượng sân khấu ca nhạc hải ngoại, trên đất Mỹ. Một phong cách nhạc nhẹ sớm định hình. Hòa chung được chất hiện đại của âm nhạc phương tây và sự tinh tế trong ngôn ngữ khúc thức dân gian. Ý Lan nhả lời giống mẹ, tròn vành rõ chữ, ngân nga ngọt ngào, làm lay động tâm hồn người nghe.
Thêm một cuộc tình lỡ nhịp
Nếu ở ca sĩ Thái Thanh khó có điều gì để kể về những chuyện riêng gây tò mò cho người nghe, thì ở Ý Lan lại có phần nổi loạn. Sau sự hứng khởi như mơ trong sự nghiệp ca hát, gắn bó với các bản tình ca của Phạm Duy, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên, Nguyễn Ánh 9, bất ngờ Ý Lan lại lên cơn "say nắng" với một chàng trai trẻ.
Đó là ca sĩ trẻ Tuấn Cường, con trai nữ minh tinh màn bạc Kiều Chinh, có tiềm năng phát triển giọng hát. Đầu tiên là sự kết hợp giữa hai người về nghệ thuật. Nhưng rồi mọi chuyện trôi theo dòng đời như nó vốn có mà không ai kiềm chế nổi. Thêm một mối tình sét đánh. Khó cưỡng. Cả hai yêu thương nhau "điên rồ", và cùng thăng hoa trên con đường ca hát.
Ý Lan càng hát càng có sức ám ảnh lòng người. Giọng hát mỗi lúc một ma mị hơn, điệu đà, quyến rũ hơn. Trong thời điểm này, giá cát xê của Ý Lan tăng vọt, bởi sự bí ẩn của tình yêu lẫn sâu trong mỗi cung nhạc trên sân khấu. Ngược lại Tuấn Cường, cho dù thu một số CD cùng với Ý Lan nhưng khó vượt lên cùng đẳng cấp. Sự song hành trở nên lệch lạc.
Cuộc tình dần trở nên bẽ bàng. Ý Lan ngỡ như hạnh phúc đã cầm tay nhưng hóa ra tình chỉ bùng nổ có thời hạn. Cho dù hai bên đều cố gắng xập xùi níu kéo dài tới 8 năm mệt mỏi. Nhưng tuổi trẻ bồng bột của Tuấn Cường đã rẽ đi một hướng khác, khi không thể thành công trong sự nghiệp nghệ thuật. Hai người chia tay. Ý Lan lúc này đã bước sang tuổi 40.
Đó là dấu lặng đầy ẩn ức trong bản tình ca cuộc đời của Ý Lan. Cô tập trung vào sự nghiệp biểu diễn, với tất cả tâm sức, tình cảm dành cho mẹ Thái Thanh và các con đang lớn dần dưới mái nhà thân yêu của mình. Giai đoạn này, bản diễn nào của Ý Lan cũng đứng hàng đầu, với nhiều tình khúc huyền diệu nhất.
Sự đằm thắm, mặn mà của sắc đẹp và vóc dáng trời cho, Ý Lan chiếm lĩnh thị trường âm nhạc, được tôn vinh danh hiệu "Bà Hoàng nhạc nhẹ". Hàng chục ca khúc được Ý Lan trình diễn khác hẳn những ca sĩ khác. Không ai có thể quên những ca khúc gắn bó với Ý Lan như: "Gái xuân", "Ngày xưa Hoàng thị", "Nụ hôn trong mưa", "Nghìn trùng xa cách", hoặc còn đó là các ca khúc: "Kiếp nào có yêu nhau", "Sa mạc tình yêu", "Mơ giấc mộng dài"…
Trong đó nổi lên có "Nửa hồn thương đau", "Mộng dưới hoa", "Mắt thu" đóng dấu thương hiệu Ý Lan, khó mấy ai vượt qua. Cùng với đó hàng trăm CD và Video ra đời. Nhạc sĩ Minh Châu đã từng nhận xét Ý Lan trong giai đoạn này rằng: "Ca sĩ Ý Lan có giọng hát rất đặc biệt, với lối hát dân gian lả lơi, luyến láy ngọt ngào. Sự dịu dàng nữ tính ở cả vóc dáng lẫn giọng hát đã giúp chị tạo nên những hiệu ứng đặc sắc trên sân khấu".
| Ý Lan tình tứ bên chồng. |
Bí ẩn sau "Tình khúc thứ ba"
Đây là sự kỳ diệu của tình yêu. Một người đàn ông thứ ba thầm lặng đến với Ý Lan qua một trăm lá thư bị trả lại. Kỷ niệm tình yêu sau hôn nhân lần thứ hai bị chôn vùi theo thời gian. Ý Lan đã kịp đứng dậy, bật lên như một ngôi sao sáng trong bầu trời âm nhạc hải ngoại, với hàng chục show diễn trong năm. Tâm hồn ngỡ đã chai sạn với tình yêu. Những đứa con ngoan khôn lớn là niềm vui và hạnh phúc chân thực nhất với Ý Lan lúc này.
Nhưng thực sự bất ngờ, khi đến tuổi 45, Ý Lan nhận được thư tỏ tình của một người hâm mộ. Một lá thư. Hai lá thư… cả trăm lá thư của anh ta gửi đến, Ý Lan đều không bóc ra, chỉ đợi có dịp trả lại. Tâm hồn đã khép kín cõi lòng rồi chăng. Ý Lan không hề mảy may rung động. Người đàn ông ấy chỉ là một sự tình cờ gặp mặt trong đêm biểu diễn. Anh ta liên tục tìm đến những nơi Ý Lan ca hát. Lại gửi thư và hy vọng. Một điều chị. Hai điều tôi. Rất nghiêm túc không hề có lời hoa mỹ tán tụng. Đó là một tấm lòng chân thành. Nhưng Ý Lan đều gói trả lại. Cô chỉ nhớ đến tên anh ta là Lê Anh Tuấn, một doanh nhân thành đạt, ở San Francisco. Đã ly hôn và có ba người con.
Nhưng lần này, đúng là người tính không bằng trời tính, chạy trốn cũng không được. Ý Lan không ngờ, Lê Anh Tuấn đến tận nơi gặp Ý Lan, với chồng thư bị trả lại vẫn còn nguyên dấu bưu kiện. Anh ta chỉ mong Ý Lan đọc những lá thư để biết những điều gì rung động chân thành từ tâm hồn mình. Nếu đọc xong, mà Ý Lan vẫn lắc đầu, anh ta hứa không bao giờ gặp, làm phiền cô nữa. Thế đó! Không ai chân thành và "chai mặt" với tình yêu đến như vậy. Những con chữ thấm đẫm tình yêu đã hóa giải mọi điều, đã làm cho trái tim băng giá của Ý Lan tan chảy.
Họ cưới nhau năm 2003 vào đúng ngày sinh nhật của Ý Lan (1-1) ở California. Một cuộc sống hạnh phúc bền bỉ, sâu sắc trong suốt 16 năm qua, đã làm cho tiếng hát của Ý Lan, cho dù đã bước sang tuổi 62, vẫn óng ả, tơ lụa như ngày nào. Gương mặt cô luôn tươi sáng, truyền cảm hứng cho người nghe những tình khúc trong trẻo, mơ mộng. Trong trái tim Ý Lan luôn rộn ràng niềm tin yêu cuộc sống. Chính vì thế, giọng hát Ý Lan càng đắm say, cháy hết mình trên sân khấu, vì tình yêu.