Danh hoạ Leonard Da Vinci: Trọn đời lánh xa tình ái

Ông vẽ đàn bà, ngay cả khi vẽ đàn bà khỏa thân, chỉ đơn thuần là vẽ theo đơn đặt hàng, không vì tiếng gọi của ái tình. Không thấy có một người đàn bà nào vì "tham tài" mà hiến dâng tình yêu cho chàng họa sĩ tài hoa. Giải thích về tình trạng lạ lùng này, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, tất cả chỉ vì Leonardo Da Vinci đã quá "yêu" ông thầy của mình. Ông thầy đó đã có ảnh hưởng to lớn đến tất cả các kiệt tác của ông, trong đó có "Bữa tiệc cuối cùng" và " Mona Lisa"...

Chàng họa sĩ đẹp trai nhất thành Florence bị đàn bà xa lánh...

Soeur Wendy Beckett trong cuốn "Lịch sử hội họa" đã đánh giá Leonardo Da Vinci là "Một trí tuệ toàn năng tuyệt đối. Thiên nhiên gần như đã dồn cho ông quá nhiều rộng lượng, trong đó có vẻ đẹp tuyệt vời, tiếng nói hoàn hảo, thân hình tuyệt mỹ, thiên tài toán học, tính táo bạo khoa học. Người đời ngưỡng mộ ông như một họa sĩ vĩ đại và theo đuổi ông như một nhạc sĩ tài ba...". Thế nhưng người họa sĩ ấy suốt đời sống trong cô độc. Đàn bà ở mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi đã không cho ông cơ hội tìm thấy tình yêu!

Năm 16 tuổi, Leonardo Da Vinci được cha đưa đến học vẽ tại xưởng của thầy Andrea Del Verrochio tại Florence. Verrochio là một họa sĩ kiêm điêu khắc gia nổi tiếng nhất Italia. Tên tuổi của Verrochio lừng lẫy đến mức thành Venice đã đặt ông thực hiện đài tưởng niệm Bartolomeo Colleoni - một trong những tướng lĩnh anh hùng của thành phố. Bức tượng kị sĩ cưỡi ngựa do Verrochio tạc nên đã trở thành một trong những kiệt tác của thế giới. Trong xưởng họa của thầy Verrochio, Leonardo - chàng trai tóc vàng đẹp nhất nhì thành Florence như mê đi bởi các các kiến thức uyên bác của ông thầy, đã có cơ hội  tiếp thu các bí quyết chuyên môn của nghệ thuật đúc kim loại, phác thảo tranh tượng thông qua phương pháp nghiên cứu các người mẫu khỏa thân, khảo sát các loài thảo mộc và chim thú để đưa vào tranh. Leonardo vừa học vẽ vừa giúp thầy làm những công việc nghiền bột màu, chuẩn bị giá vẽ, phóng đại những bức phác thảo và phụ vẽ những phần đơn giản trong một bức tranh của thầy.

Leonardo làm học trò của thầy Verrochio một thời gian khá dài và được thầy ưu ái ban cho đặc ân cùng vẽ bức tranh "Chisrt nhận lễ rửa tộ”) vào năm 1472. Mặc dù bức tranh được ký tên Verrochio, nhưng một phần của bức tranh vẽ hình ảnh của vị thiên sứ đang quỳ trên mặt đất và phong cảnh ở phía xa do Leonardo vẽ. Phần này dường như đẹp và sinh động hơn những phần do thầy Verrochio vẽ. Chính vì vậy mà từ đó Verrochio chuyên tâm vào điêu khắc, nhường phần hội họa cho người học trò cưng Leonaro Da Vinci

Trong số các học trò trong xưởng vẽ, Leonardo được thầy Verrochio đặc biệt yêu quý, vì Leonardo vừa đẹp trai, vừa thông minh, chăm chỉ. Vì thế nhiều kẻ ghen ghét, đố kị và đặt điều hãm hại Leonardo. Họ loan tin rằng mối quan hệ thân tình giữa thầy Verrochio với Leonardo De Vinci  là mối quan hệ đồng tính luyến ái, rằng Leonard không tôn kính thần linh, không có đạo đức… Những tin đồn đó khiến tinh thần của Leonardo bị suy sụp trong một thời gian dài. Phái đẹp, trong đó bao gồm cả những người ngồi làm mẫu vẽ cho Leonardo cũng tìm mọi cách tạo ra một khoảng cách nhất định với chàng họa sĩ đẹp trai và đa tài. Để thoát khỏi tình trạng bê bối đó,  Leonardo quyết định rời xa thầy Verrochio, nhưng tình hình vẫn không thể cải thiện. Vì thế, trong suốt cuộc đời, Leonardo không có cơ hội để tìm thấy hạnh phúc với người khác giới!

Người vẽ "cẩn thận" nhất trong giới họa sĩ

Leonardo Da Vinci để lại cho đời 20 kiệt tác, trong đó phần lớn là tranh chân dung. Tất cả các kiệt tác đó đều được ông hoàn thành trong một thời gian khá dài, chỉ với một lý do chung nhất: tính cẩn thận - đức tính quý báu ông học được từ thầy Verrochio. Bức "Đức mẹ trong hang đá" được ông vẽ trong 8 năm; "Bữa tiệc cuối cùng" hơn 3 năm; "Mona Lisa" 4 năm; các bức "Trận chiến Anghiari", "Thánh Anna" và "Người rửa tội John" đều được ông vẽ trong bốn năm… Leonardo có thói quen vừa vẽ vừa suy ngẫm. Chỉ đến khi nào tìm được "khuôn hình" hiệu quả nhất mới quyết định cầm cọ vẽ.

"Bữa tiệc cuối cùng" (Last Supper) giữa Jesu và các tông đồ là một đề tài rất nhiều nghệ sĩ lựa chọn để thử sức. Câu chuyện Jesu trước khi bị bắt và hành hình đã cùng 12 môn đồ ăn bữa tiệc cuối cùng”, và dự báo cho họ biết là sẽ có một người trong số họ bán đứng mình là đề tài các nhà hội họa phương Tây rất thích. Từ thời trung cổ cho đến thể kỷ XX có không biết bao nhiêu họa sĩ đã vẽ đi vẽ lại “Bữa tiệc cuối cùng” đó, nhưng cho đến nay, "Bữa tiệc cuối cùng" của Leonardo Da Vinci vẫn là bức họa được nhiều người biết đến nhất.

"Bữa tiệc cuối cùng" được Leonardo vẽ theo đơn đặt hàng của tu viện Santa Maria Novella, Florence. Trong khi vẽ bức tranh, Leonardo Da Vinci đã không ngại gian khó, suy đi nghĩ lại, thực nghiệm và phác thảo nhiều lần. Để đạt hiệu quả vừa ý nhất ông thường ngồi ngắm nghía thật lâu những phần đã vẽ. Bức tranh vẽ mãi vẫn không xong, chỉ vì  Leonardo Da Vinci chưa tìm được khuôn mặt của Jesu và khuôn mặt của tên Juda phản Chúa. Cách thức làm việc của   Leonard Da Vinci khiến vị tu viện trưởng hết sức bất bình, cho rằng ông cố ý kéo dài thời gian để được chấm công nhiều hơn. Vì thế, vị tu viện trưởng thường xuyên đến giám sát  Leonard Da Vinci vẽ. Leonardo  bực quá bèn dọa rằng: "Nếu ông còn đến đây làm phiền tôi, tôi sẽ lấy chiếc đầu của ngài để dùng cho Juda". Từ đó ngài tu viện trưởng không dám lai vãng đến phòng tranh của Leonardo nữa…

Khi họa chân dung nàng Mona Lisa theo đơn đặt hàng của người chồng là một thương gia tại Florence tên là Francesco De Giocond, Leonardo Da Vinci đã chọn cách đặt hình thể của nàng trong một tam giác kiểu Kim tự tháp Ai cập. Để xóa bỏ cảm giác đơn điệu do sự quá hài hòa và ổn định tạo ra, ông đã để cho thân hình của Mona Lisa ngồi hơi nghiêng, y phục màu sẫm để làm nổi bật lên khuôn mặt và đôi bàn tay thon thả. Riêng đôi tay của Lisa, Leonardo vẽ trong gần hai năm, với chủ ý  tạo ra sự quý phái, hài hòa với khuôn mặt sáng láng, đồng thời xóa bỏ được cảm giác nặng nề do trang phục màu tối trên một diện lớn tạo nên. Để đạt được cảm giác chân thật tối đa, trong quá trình sáng tác, Leonardo đã cùng nói chuyện với nàng Lisa, mời người đàn hát, kể chuyện cười cho nàng nghe, cốt để duy trì được sự tự nhiên và tâm trạng vui vẻ cho người mẫu. Cuối cùng, ông đã vẽ nên nàng Mona Lisa với đôi mắt sáng long lanh, khóe miệng hơi nhếch lên khiến cho nụ cười có vẻ thần bí. Đối diện với nàng, có khi ta cảm thấy nàng rất thân thiết, khi lại rất xa lạ, rất chân thật nhưng lại rất thần bí, rất xinh đẹp nhưng cũng rất giản dị… Mỗi một người đều có cảm thụ riêng của mình khi nhìn vào mắt nàng.

Với thủ pháp "mơ hồ" khi vẽ khuôn mặt nàng, những nếp gấp tinh xảo trên xiêm áo nàng, Leonardo đã khiến Mona Lisa đã thoát hẳn khỏi sự ràng buộc của một nhân vật cụ thể, hóa thân thành một vẻ đẹp lý tưởng, một thứ quan niệm, một thứ tinh thần, một thứ tình cảm. Nhiều người cho rằng, Leonardo đã cố tình kéo dài thời gian vẽ nàng Lisa để kiếm cớ ở bên người đẹp. Lại thêm chuyện, sau khi vẽ xong, Leonardo đã không trao lại bức họa cho chủ nhân của nó, mặc dù đã nhận đủ tiền thù lao! Phải chăng Leonardo do quá yêu "đứa con tinh thần" của mình? Hay vì Leonardo đã quá say đắm người đẹp nên cố ý giữ hình ảnh của nàng bên mình? Chỉ biết rằng, năm 1517, khi Leonardo Da Vinci được vua Pháp là Francis Đệ nhất mời sang làm khách quý, ông mang theo một số bức tranh yêu thích, trong đó có bức "Mona Lisa". Do đó bức chân dung của nàng Mona Lisa đã trở thành một tác phẩm đắt giá nhất được triển lãm tại cung điện Louvre - Paris. Tại nơi đây, nàng Lisa được treo riêng trong một khung lớn và luôn có người đứng gác bên cạnh...

Leonardo Da Vinci để lại cho đời 7.000 bản thảo và phác thảo. Có điều, các ghi chép của ông không mấy ai đọc được, bởi chúng được ông viết bằng tay trái, theo cách từ phải qua trái, nên chỉ có thể đọc chúng qua một tấm gương