Hai mẩu chuyện đáng suy ngẫm về nhà thơ Tế Hanh

08:00 11/03/2017
Tế Hanh có bài thơ “Biển và Em”, trong đó có câu thơ tôi rất thích: “Biển một bên, em một bên”. Câu thơ giản dị như một câu nói thông thường mà lại như một phát hiện bất ngờ đầy cảm xúc. Không những thế, câu thơ là một hình tượng hàm chứa sức ẩn dụ nghệ thuật rất cao.


1.

Tặng em thế kỷ chúng ta.
Nỗi vui nỗi khổ đều qua vội vàng.

Đó là một câu thơ hay của Tế Hanh được chọn để thả thơ trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ 15 tại Văn Miếu. Là người yêu thơ Tế Hanh, tôi thuộc nhiều câu thơ hay của ông. Ví dụ: “Nông trường ta rộng mênh mông/ Trăng lên trăng lặn vẫn không ra ngoài”. Hay câu: “Xuân từ ngoại thành vào nội thành/ Từng bước, từng bước, từng bước xanh…”.

Riêng về hai câu đầu tiên ở trên, một lần thấy nhà văn Ma Văn Kháng dùng nó làm đề từ cho cuốn tiểu thuyết “Ngược dòng nước lũ” của ông, tôi đọc lại vẫn thấy thắc mắc. Sao không nói là niềm vui, nỗi khổ như cách nói quen thuộc mà lại nói là nỗi vui nỗi khổ?

Thắc mắc ấy nhân dịp được gặp nhà thơ, tôi đã mạnh dạn trình bày: Thưa thi sĩ, theo cách nói thông thường của người miền Bắc chúng em thì nên viết là niềm vui nỗi khổ có được không ạ? Nghe tôi nói, Tế Hanh mỉm cười hiền lành độ lượng và gật đầu tỏ vẻ bằng lòng. Kết quả là lời đề từ trên cuốn tiểu thuyết của nhà văn Ma Văn Kháng đã được đổi lại như đề nghị của tôi với nhà thơ.

Bây giờ đã 20 năm qua. Thời thiếu nữ trẻ trung đã bỏ lại sau lưng. Nghĩ lại tôi mới thấy mình hồi đó đã quá bồng bột và nông cạn. Chao ôi, “nỗi vui” và “niềm vui”, hai cặp từ đó chỉ khác nhau tí ti thôi, mà ý nghĩa khác nhau, xa cách nhau lắm. Thi sĩ dùng hai từ “nỗi vui” là có ý của ông. Phải rồi, hai từ “nỗi vui”, phải là hai từ đó mới nói được sức nặng của cái vui, cái vui kết tinh của bao vất vả nhọc nhằn của đời người. Giờ đây tôi muốn đến xin lỗi ông nhưng ông đã đi xa rồi. Ông đã đi xa, nhớ về ông tôi càng kính trọng và ngưỡng mộ ông. Ông, thi sỹ Tế Hanh thật giản dị tinh tế và sâu sắc.

2.

Tế Hanh có bài thơ “Biển và Em”, trong đó có câu thơ tôi rất thích: “Biển một bên, em một bên”. Câu thơ giản dị như một câu nói thông thường mà lại như một phát hiện bất ngờ đầy cảm xúc. Không những thế, câu thơ là một hình tượng hàm chứa sức ẩn dụ nghệ thuật rất cao.

Không nhớ là bài thơ của thi sĩ Tế Hanh được công bố năm nào. Nhưng đến lúc được nghe bài hát phổ thơ của thi sĩ thần đồng Trần Đăng Khoa có một câu gần như y chang câu thơ nọ: “Biển một bên và em một bên” thì tôi nảy sinh thắc mắc, rõ ràng là hai bài thơ xuất hiện vào hai thời điểm khác nhau, vậy mà tại sao lại có có hai câu thơ của hai nhà thơ tài danh giống nhau đến thế?

Thắc mắc, tôi đem hỏi nhà thơ Tế Hanh thì được ông cười xòa rất vui vẻ và đáp rằng: Đây có thể là sự trùng hợp tình cờ. Hai nhà thơ cùng chung một cảm xúc, một ý tưởng gặp nhau. Cô có biết câu ngạn ngữ tiếng Pháp này không? Les grands idées se rencontrent. Những ý tưởng lớn thường gặp nhau.

Cũng thắc mắc ấy tôi đem hỏi nhà thơ Trần Đăng Khoa thì các bạn có biết câu trả lời của thi sĩ này là thế nào không? “Cám ơn nhà thơ lớn Tế Hanh. Ông đã vô cùng khiêm nhường và độ lượng, đã không quy kết tôi là đạo thơ của ông. Thật tình là tôi đã mượn ý câu thơ rất đẹp ấy của ông. Và điều này đã được tôi chú thích công khai khi in bài thơ của mình”.

Tế Hanh và Trần Đăng Khoa một chi tiết mà bộc lộ rõ nhân cách thi sĩ. 

Hoàng Tuyên

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文