“Không đề”với nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo

12:35 17/01/2019

Đầu năm 1994, tôi về làm biên tập viên NXB Công an nhân dân. Lương thấp, tôi được cơ quan ưu ái cho ngủ luôn tại phòng làm việc, sáng giúp ông bảo vệ quét cái sân, đỡ tốn khoản tiền thuê nhà trọ. Suốt ba năm rưỡi như thế. Thành thử khách đến cơ quan, bất kể khách của ai, tôi đều biết tuốt. Thật ra thì chỉ có hai dạng “hạt cơ bản”: Bạn rượu - văn chương của nhà văn Phùng Thiên Tân và mấy cô bạn của nhà thơ Trương Nam Hương. Người đến liên hệ công tác không tính, bởi chẳng ai đến buổi tối cả.

Cuối năm, anh Trương Nam Hương dắt về một ông gầy gầy, tóc xoăn xoăn, bảo tôi: “Sáng mai em chịu khó đưa anh Tạo đi mấy nơi nhé. Anh…bận quá”. Tôi “ừ”. Rồi cứ thế, suốt nửa tuần, tôi cứ xách cái xe đạp cà tàng chở “ông tóc xoăn” đi suốt. Nhiều nơi, nhưng tất cả đều là các tờ báo, tạp chí có trụ sở tòa soạn tại TP Hồ Chí Minh.

Một vài tạp chí không có tòa soạn, chủ bút tiếp ông tóc xoăn hiền lành dễ thương tại quán cà phê cóc nào đó. Thêm vài ba cuộc ngồi trà đá ngay tại trụ sở Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh ở 81 Trần Quốc Thảo. Tôi là "tài xế riêng", chỉ ngồi chầu rìa, nghe hóng chuyện các đàn anh chứ tuổi gì mà tham gia cao đàm khoát luận?!

Nhưng, người cuối cùng mà anh Tạo, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo “cần gặp” lại chính là…tôi. Mục đích chuyến du Nam cuối năm của anh ấy là đi “rải” thơ Tết đến tất cả các toà soạn báo lớn nhỏ có in thơ. Thật không may, tôi lúc đó lại đang là người đặt bài, biên tập, đặt họa sĩ kiêm mo-rat, kiêm coi in, kiêm luôn cả việc đóng gói gửi tàu lửa của tờ “Tác phẩm tuổi xanh”, đứng tên Tổng biên tập là nhà thơ Định Hải; chủ nhiệm trên danh nghĩa là nhà văn xứ Cầu Bố Phùng Thiên Tân. Anh Nguyễn Trọng Tạo đưa 3 bài, viết tay, bảo: “Không in hết cũng cố gắng in 2 bài nhé. Bài còn lại để in số đầu năm cũng được”. Rất dễ tính, tôi chỉ “Dạ!”.

Giờ đây chắc hẳn nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo và nhạc sỹ Văn Cao đã gặp nhau ở một thế giới khác.

Cận Tết, khi báo Xuân đã phát hành hết, anh Tạo lại vào. Tôi lại xe đạp lóc cóc chở anh đến các tòa soạn “thu hoạch” - nhận nhuận bút các bài thơ. Thật may mắn, tôi được anh giới thiệu hoành tráng là “nhà thơ, nhà văn trẻ, viết hay lắm đấy” nên các báo đều ưu ái tặng riêng cho một tờ báo Xuân. Về đến tòa soạn, nhà thơ Trương Nam Hương hỏi: “In được bao nhiêu bài cả thảy?”. Tôi lôi mớ báo Xuân ra đếm và đáp dấm dẳn: “34 tờ”.

Trương Nam Hương cười, trêu anh Tạo: “Ừ đấy! Đi với chú Lam hiệu quả thật. Nhưng vẫn thua Hương nhé: 35 bài”. Tối đó, anh Tạo lôi tôi đi uống bia với mấy anh đàn anh văn chương Sài Gòn. Và tôi hiểu: chiến dịch "rải thảm" thơ của anh đã kết thúc. Ba mùa Tết, tôi đã góp phần giúp anh Tạo rải khoảng 100 bài!

Khi tôi đã sắm được xe máy thì anh Tạo cũng thôi không vào Nam rải thơ nữa. Hình như lúc đó các nhà thơ đã có thể tiệm cận công nghệ 2 chấm rưỡi (2.5), có thể gửi bản thảo thơ qua đường fax và nhận nhuận bút qua đường bưu điện. Trương Nam Hương và tôi cũng cùng chuyển sang báo An ninh Thế giới. Cơ quan mới không có chỗ nên cũng chẳng thấy anh Trương Nam Hương hẹn em nào tại trụ sở vào buổi tối. Gã nhà thơ ấy có tiệm cận được công nghệ yêu đương qua đường bưu điện hay không thì tôi không biết.

Mùa hè năm 1998, tôi tham gia Hội nghị Những người viết văn trẻ toàn quốc. Tối, đang lơ vơ ở sảnh khách sạn La Thành, nghe “Trạng Nguyên không mũ áo” Nguyễn Quyến ba hoa chích chòe về chuyện em này em nọ… thì anh Tạo kéo một lô nhà văn trẻ đến. Anh Tạo bảo: “Biết Lam ra, tôi tìm ông mãi”. Rồi quay sang đám lóc nhóc, anh giới thiệu: “Khách VIP, bạn anh đấy. Giờ đi nhậu thôi”. Đột nhiên tôi nổi cáu. Tính tôi không ưa đãi bôi. Giọng của tôi khi đó chắc là rất cà chớn. Tôi dấm dẳn: “Thôi đi ba, gặp thì con sẽ chào, ba tìm con làm quái gì”. Anh Tạo sầm mặt, quát: "Ơ, cái thằng bố láo. Tao không tìm mày thì tìm ai. Mày coi coi, có bao nhiêu cuộc điện thoại mà mày không thèm bốc máy, hả”.

Trời ạ, lỗi tại tôi mọi đàng. Từ chiều đến tối, tôi không nghe bất kỳ cuộc điện số lạ nào. Trong số đó, anh Tạo gọi tôi gần chục cuộc. Tôi chữa ngượng: “Sư huynh sắm di động thì phải báo chứ. Chỉ có số, không lưu tên, tôi biết vua quan nào mà nghe!”. Rồi thì anh em cười xòa, kéo nhau về nhà nhà văn Nguyễn Thành Phong uống rượu. Hối lỗi, bữa đó tôi uống như hũ chìm, không chối ly nào nên say bí tỉ. Sáng mai, Hội nghị khai mạc, tôi kệ, nằm phòng khách sạn ngủ luôn đến quá trưa!

Là nhớ chuyện cũ, kể nghe vậy thôi. Thật ra tôi là một trong những người rất thích và thuộc không ít thơ, nhạc của Nguyễn Trọng Tạo. Từ "Làng quan họ quê tôi" (thơ Nguyễn Phan Hách), “Khúc hát sông quê” cho đến "Không đề"… Khổ thay, “Thơ tình tặng người mất trí”, bài tôi thích nhất, đọc trong cuốn “Mưa đền cây” từ hồi còn học phổ thông, tôi lại chỉ thuộc đúng mỗi một câu.

Cách đây chừng chục hôm, tôi còn nhắn tin qua Facebook hỏi, nhờ anh chép lại hoặc chỉ đường dẫn giúp để tìm lại bài thơ, vì không muốn nó trôi khỏi ký ức mình. Không thấy anh trả lời, tôi lo lo, bởi biết anh đang ốm nặng. Thơ anh, tôi thích, bởi nó nhẹ nhàng, chịu đựng, khoan hòa và tha thiết như đời anh, cách cư xử của anh. Bởi, nó buồn và thẫn thờ không khác gì tâm trạng của tôi ngay bây giờ (chiều tối ngày 7.1.2019), lại áp Tết rồi, khi nghe tin anh lại vừa phải vào bệnh viện...

Và cũng bởi, nó gợi lên cảm giác mất mát nhưng chấp nhận, chân thành - thứ tình yêu thuần khiết chỉ có ở những người nhân hậu, vị tha với cuộc đời, chỉ có nơi lãng tử. Rồi lục mãi, nhờ mãi cũng có ông anh nhớ giùm cho:

THƠ TÌNH TẶNG NGƯỜI MẤT TRÍ

Bao nhiêu hoa ngày xưa anh đã tặng em
Và bây giờ em không còn bên anh nữa
Nhưng mùa xuân vẫn sống trong trí nhớ
Anh cầm hoa đứng sững bên đường

Trời xanh quá, trời sâu thăm thẳm
Những đóa hoa buồn lặng lẽ tỏa hương.

(Nguyễn Trọng Tạo)

Và đây nữa, một bài khác, tôi cũng rất thích và thuộc từng dấu phẩy:

KHÔNG ĐỀ

Anh trót để tình yêu tuột mất
Xin em đừng tha thứ hay giận hờn
Hoa li vàng cọ chân anh như nhắc
Một chiều buồn sóng trắng biển Quy Nhơn
Anh trót để em ra đi vô cớ
Đến một ngày, không thể hiểu vì đâu
Em hút bóng dừa xanh, vai khép gió
Không bao giờ quay lại mối tình đầu
Anh trót để ngôi sao bay khỏi cát
Biếc xanh em, mãi chớp sáng vòm trời
Điều Có Thể đã hoá thành Không Thể
Biển bạc đầu nông nổi tuổi hai mươi...

(Nguyễn Trọng Tạo)

Suốt chiều, tôi đã ngồi đọc lại. Và mong là lần này có một phép màu, anh Tạo lại qua khỏi và khỏe lại. Để mùa sau, mùa sau nữa, tôi lại tiếp tục ra ngoài Bắc dấm dẳn cự nự rồi uống rượu cùng anh, lại được đọc thơ anh mỗi độ mai vàng. Cứ nhủ thầm, khỏe lên nhé, anh Tạo. Nếu anh thích, cứ vô Nam, tôi lại lấy xe đạp lóc cóc chở anh đi thêm nhiều mùa Tết nữa!

Từ chiều đến tối, trong 3 giờ, tôi đã phải 3 lần sửa bài viết về anh ở trong đầu. Sửa và kỳ vọng một phép nhiệm màu. Nhưng ngọn đèn lụy bấc, sau 72 mùa xuân, anh đã thôi nấn ná nơi cõi tạm.

Nhà thơ - Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo đã về cõi vĩnh hằng lúc 19h50 ngày 7.1.2019.

Xin thắp một nén hương tiễn anh về "úp mặt vào sông quê"!

7.1.2019

Nguyễn Hồng Lam

Cảnh sát giải cứu 5 người mắc kẹt trong đám cháy nhà cao tầng

Tiếp nhận thông tin có nhiều người mắc kẹt trong đám cháy căn nhà cao tầng, trong đó có nhiều trẻ em, Cảnh sát PCCC và CNCH đã nhanh chóng tiếp cận và giải cứu 5 người trong căn nhà ra ngoài an toàn…

Campuchia tổng lực xóa sổ “công nghiệp lừa đảo” trực tuyến

Campuchia bước vào giai đoạn cao điểm của chiến dịch truy quét các trung tâm lừa đảo trực tuyến, ngành “công nghiệp ngầm” gây tổn hại tới hình ảnh đất nước. Phnom Penh đặt mục tiêu xóa sổ các ổ nhóm tội phạm trước tháng 4/2026, đồng thời siết chặt khung pháp lý nhằm xử lý triệt để loại tội phạm này.

Khởi tố "lang băm" chế thuốc nam rồi rao bán trên mạng

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Điện Biên đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Phàng Thị Sua (SN 1993), trú tại bản Dư O A, xã Pu Nhi, về hành vi “sản xuất, buôn bán hàng cấm”.

Mỹ và Cuba nối lại đối thoại, ông Trump nói có thể sớm đạt thỏa thuận

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/3 cho biết Washington có thể sớm đạt được một thỏa thuận với Cuba hoặc sẽ thực hiện “những bước đi khác cần thiết”, Reuters đưa tin.

Hỗ trợ Trung Đông đối phó UAV Iran, Ukraine muốn nhận lại tài chính và công nghệ

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev đang kỳ vọng nhận được nguồn tài chính và chuyển giao công nghệ từ các quốc gia Trung Đông sau khi cử các chuyên gia quân sự tới khu vực này hỗ trợ đối phó máy bay không người lái (UAV) của Iran trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang.

Cặp vợ chồng cầm đầu đường dây mua bán cần sa qua mạng sa lưới

Sáng 16/3, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an TP Đà Nẵng cho biết, vừa triệt phá thành công chuyên án mua bán trái phép chất ma túy qua mạng xã hội do vợ chồng Nguyễn Hoài Nam (SN 2000, trú xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk) và Nguyễn Thị Vọng (SN 1997, trú xã Chơ Long, tỉnh Gia Lai) cầm đầu, tạm giữ 6 đối tượng để phục vụ công tác điều tra mở rộng.

Cảnh báo nguy cơ lộ, lọt thông tin cá nhân khi đăng ảnh thẻ cử tri lên mạng xã hội

Việc chia sẻ rộng rãi hình ảnh thẻ cử tri có thể vô tình tạo điều kiện cho các đối tượng thu thập dữ liệu về cử tri, khu vực bầu cử hoặc thông tin liên quan đến công tác bầu cử, từ đó phục vụ các hoạt động xuyên tạc, gây nhiễu thông tin trên không gian mạng.

Cuộc đua Á-Âu giành khí hóa lỏng

Căng thẳng Trung Đông khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng, đẩy giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tăng mạnh và làm dấy lên cuộc cạnh tranh nguồn cung giữa các thị trường lớn như châu Á và châu Âu.

Miền Bắc có mưa vài nơi, Nam bộ trời nắng to

Các tỉnh thành miền Bắc chịu ảnh hưởng của đới gió ẩm gây mưa và sương mù, trưa hửng nắng tăng nhiệt mạnh. Nam Bộ nắng nóng, trời oi.

Bẫy “chat sex” và vòng xoáy tống tiền

Những lời mời kết bạn từ các tài khoản “gái xinh”, vài phút video call riêng tư hay một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội có thể nhanh chóng biến thành chiếc bẫy tống tiền. Lợi dụng tâm lý tò mò và sự mất cảnh giác của người dùng, nhiều đối tượng đã ghi lại hình ảnh nhạy cảm rồi tống tiền nạn nhân khiến họ không chỉ thiệt hại về tài chính mà còn khủng hoảng tinh thần.

Mùa Oscar khó đoán nhất trong lịch sử

Oscar lần thứ 98 năm 2026 đang bước vào chặng cuối với cục diện khó lường. Các giải thưởng tiền Oscar liên tục đảo chiều thứ hạng ứng viên, ngay cả giới phân tích cũng thừa nhận đây là mùa giải khó đoán hiếm hoi trong lịch sử giải thưởng.

Đối tượng sát hại 2 người tại Hưng Yên đã tử vong

Sau khi dùng súng bắn 2 người tử vong tại xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên, đối tượng Ngô Duy Thăng (SN 1986, đăng ký hộ khẩu thường trú tại thôn Phụ Thành, xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) đã tử vong trong xe ô tô tại khu vực thôn Bắc Dũng, xã Trà Giang, tỉnh Hưng Yên.

Trẻ hóa lực lượng, bước chuẩn bị cho chu kỳ mới của bóng đá Việt Nam

Sau giai đoạn thành công kéo dài từ năm 2018 với nhiều dấu ấn ở các giải châu lục, bóng đá Việt Nam đang bước vào chu kỳ chuyển giao lực lượng. Trong chiến lược dài hạn, việc trẻ hóa đội hình và đầu tư cho các đội tuyển trẻ, đặc biệt là U23, được xem là nền tảng để xây dựng lớp cầu thủ kế cận, hướng tới mục tiêu duy trì vị thế khu vực và từng bước tiến gần hơn tới giấc mơ World Cup.

Đến 17h30, tỷ lệ cử tri cả nước tham gia bầu cử đã đạt 94,53%

Theo thông tin mới nhất cập nhật từ Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia, tính đến 17h30 ngày 15/3, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trên cả nước đã đạt tỷ lệ 94,53% và đang tiếp tục tăng nhanh.

Nửa tháng xung đột Trung Đông và bức tranh thiệt hại của kinh tế toàn cầu

Hai tuần sau khi xung đột Trung Đông bùng phát, cú sốc năng lượng đang lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế thế giới. Từ Mỹ, châu Âu đến châu Á, những tác động của cuộc khủng hoảng đang bộc lộ với mức độ tổn thương rất khác nhau.

Triệt phá đường dây mua bán trái phép hóa đơn hơn 6.000 tỷ đồng

Ngày 15/3 Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Phòng Cảnh sát Kinh tế) Công an tỉnh Đồng Nai cho biết đơn vị vừa phá thành công chuyên án, triệt phá đường dây mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ xảy ra trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và các tỉnh, thành phố có liên quan với tổng giá trị hơn 6.000 tỷ đồng.