Một trong những bài thơ tình hay nhất thời kỳ chống Pháp

14:30 20/10/2006

Trong bài thơ “Nhớ”, Nguyễn Đình Thi đã không miêu tả, nhấm nháp tâm trạng của người đang đơn độc tương tư mà biểu hiện nỗi nhớ của một người chiến sĩ đang làm nhiệm vụ.

Nhớ

Nguyễn Đình Thi

Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh

Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây

Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh

Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây

Anh yêu em như anh yêu đất nước

Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần

Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước

Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn

Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt

Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời

Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực

Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người

Bài thơ “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi được tác giả sáng tác trong kháng chiến chống Pháp. Có văn bản đề thêm: “Tặng M”. Không biết có phải tặng riêng Mađơlen Rípphô không? Bởi giữa ông và nữ sĩ này từng có kỷ niệm rất đẹp mà bè bạn văn nghệ cùng lứa đều đã hiểu và rất đỗi trân trọng.

Chi tiết riêng tư ấy không quan trọng. Chỉ biết đây là một trong những bài thơ tình hay nhất trong thời chống Pháp và cũng là một trong những bài thơ tình hay nhất trong kho tàng hàng vạn bài thơ Việt Nam hiện đại. Nói đến Nguyễn Đình Thi nói với tư cách nhà thơ, không thể không nói đến “Nhớ”.

Có thể bạn trẻ hôm nay (ra đời sau ngày đất nước được thống nhất 1975) không biết và không thấy được cái hay của bài thơ “Nhớ”. Điều đó dễ hiểu. Nhưng lớp tuổi trên 60, nhất là những ai đã từng cầm súng trong hàng quân bộ đội cụ Hồ, lại đã tham gia chiến đấu chống Pháp thì không thể không biết, không yêu thích bài thơ này.

Nhà thơ diễn tả nỗi nhớ - một tâm trạng mà bất cứ người nào đang yêu cũng gặp phải. Yêu, nhớ và thương là những thuộc tính cố hữu của tình yêu. Nhưng Nguyễn Đình Thi đã không miêu tả, nhấm nháp tâm trạng của người đang đơn độc tương tư mà biểu hiện nỗi nhớ của một người chiến sĩ đang làm nhiệm vụ. Ở những khoảnh khắc yên tĩnh “giữa đèo mây” hoặc đang hành quân rồi dừng chân “dưới hàng cây”, hình ảnh người thương của chàng chiến sĩ ùa về choán ngợp tâm hồn.

Nhớ tức là buồn, bởi khi ấy người ta phải sống trong xa cách, thiếu vắng người bạn đời. Nhưng  người sống thiếu lý tưởng chỉ biết hôm nay mà không ý thức được ngày mai, có khi yêu bản thân mình hơn “đối tác”, chỉ biết tận hưởng tình yêu mà không biết vun đắp, nuôi dưỡng sẽ chỉ khắc khoải trong nỗi cô đơn. Còn trong bài thơ, người chiến sĩ trong tâm trạng nhớ lại thấy ngôi sao đang lấp lánh kia như đồng cảm với mình để “soi sáng đường” cho mình, ngọn lửa hồng đêm lạnh kia cũng sẻ chia cùng mình để “sưởi ấm lòng” mình. Chàng thấy mình như ngôi sao, như ngọn lửa.

Càng nhớ, ngôi sao càng lấp lánh, ngọn lửa càng hồng giữa đêm lạnh. Và lấp lánh để “soi sáng đường”, “hồng đêm lạnh” để “sưởi ấm”. Nhớ, buồn mà vô cùng lạc quan, tràn ngập niềm tin chứ không ủy mị, than vãn, như những kẻ đang tương tư nhau vẫn chưa được biểu hiện trong thơ lãng mạn trước đó. Nhưng niềm lạc quan của chàng chiến sĩ ở đây đâu phải là tếu theo kiểu “thây rơi như cánh hoa đào” mà có cơ sở, bởi: “Anh yêu em như anh yêu đất nước”. Tình yêu ấy càng sâu sắc khi anh thấy người mình yêu - ở đây được ví như đất nước -  “vất vả đau thương”, nhưng “tươi thắm vô ngần”.

Nỗi nhớ được diễn tả trong bài thơ là nỗi nhớ của một tình yêu cao đẹp - tình yêu của những người có lý tưởng, biết đặt mình vào bối cảnh chung của xã hội, biết gắn tình cảm riêng tư vào tình cảm chung của cộng đồng. Nhưng không vì thế mà bài thơ mất đi vẻ mềm mại tự nhiên. Đọc bài thơ này, không ai nghĩ nhà thơ tư duy chính trị mà chỉ thấy ông giãi bày tâm trạng rất thật, rất sinh động của một người đang yêu - một tình yêu cháy bỏng, tha thiết.

Ai sống và yêu những năm tháng nước sôi lửa bỏng ấy mà có lương tri, ý thức, có lòng tự trọng, hẳn không thể tách khỏi cộng đồng. Mà đã không tách rời thì hiển nhiên phải cùng “chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời”. Rất dễ hiểu bởi khi ấy tuổi trẻ mà không cầm súng chiến đấu thì giặc ngoại xâm sẽ cướp hết đất, trời, còn đâu chỗ để mà tồn tại, mà yêu. Và chỉ có biết cùng chiến đấu, tuổi trẻ khi ấy mới có thể “kiêu hãnh làm người” để mà yêu nhau.

Cũng thật thú vị, Nguyễn Đình Thi là người duy nhất đã đưa vào bài thơ tình của mình một tâm trạng phổ biến của bất cứ ai đang thực sự yêu như lời nói nôm na hằng ngày mà trở nên rất thơ, trong một bài thơ có vẻ như lý trí, khiến nó trở thành dung dị và gần gũi với mọi người:

Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước

Mỗi tối anh nằm, mỗi miếng anh ăn

“Nhớ” xứng đáng là một dấu son trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Đình Thi cũng như trong kho tàng thơ ca cách mạng của chúng ta

Nguyễn Đình San

Liên quan đến nội dung về xăng sinh học E10, tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Công Thương, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương cho biết, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, việc đưa xăng sinh học E10 vào phân phối trong tháng 4/2026 được đánh giá khả thi.

560 căn nhà được khởi công tại các địa bàn khó khăn của tỉnh Thái Nguyên không chỉ mang theo giá trị vật chất của những mái ấm mới, mà còn là thông điệp về trách nhiệm vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an nhân dân (CAND). Từ những việc làm cụ thể, thiết thực như vậy, thế trận lòng dân tiếp tục được bồi đắp – nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định từ cơ sở.

Điểm mới đáng chú ý trong Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027 của Hà Nội là học sinh sẽ đăng ký trực tuyến trên Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố từ ngày 10/4 đến 24h ngày 17/4. Trong thời gian này, thí sinh có thể nhìn thấy biểu đồ thể hiện số lượng nguyện vọng 1, 2 và 3 đăng ký vào mỗi trường trên hệ thống. Đây là căn cứ quan trọng giúp thí sinh có thể tận dụng thời gian "vàng" để điều chỉnh nguyện vọng. 

Ngày 10/4, vòng 18 Giải vô địch quốc gia V.League 2025/2026 sẽ khởi tranh trong bối cảnh cục diện mùa giải đang dần phân hóa rõ rệt. Điểm nhấn của vòng đấu này không chỉ nằm ở cuộc đua vô địch mà còn là sự đối lập trực tiếp giữa nhóm dẫn đầu và nhóm đang vật lộn trong cuộc chiến trụ hạng.

Khi “chữa lành” bằng thiền định, du lịch trải nghiệm, bỏ phố về quê, trồng rau, cắm hoa, múa, hát…trở nên quá quen thuộc, một bộ phận giới trẻ bắt đầu rỉ tai nhau “bí quyết” chữa lành liều cao quái dị như “bắt pen”, nghe nhạc “ma” để trải nghiệm cảm giác thăng hoa trọn vẹn và mê lịm tức thời khỏi những buồn chán và thất vọng của cuộc sống.

Gần đây, ngư dân ở Quảng Trị gặp rất nhiều khó khăn khi cửa biển ở sông Dinh, sông Lý Hoà, sông Nhật Lệ… bị cát biển bồi lấp tạo thành những con đê chặn lối ra vào. Chính quyền địa phương và người dân đã tìm nhiều biện pháp khắc phục nhưng chưa mang lại hiệu quả. Thiết nghĩ, cần một giải pháp căn cơ từ các bộ, ngành liên quan.

Người đàn ông 70 tuổi hôn mê, nguy kịch trên tầng 2 căn nhà nhưng người nhà, nhân viên y tế không thể di chuyển xuống đất để chuyển vào bệnh viện cấp cứu vì cầu thang căn nhà bằng sắt nhỏ hẹp dạng xoắn. Tổ cứu nạn cứu hộ đã tiếp cận sử dụng các biện pháp nghiệp vụ chuyển nạn nhân kịp thời xuống đất đưa đi cấp cứu…

Hơn 30 năm trước, nhiều hộ dân sinh sống trên nhà chồ, ghe đò ở vùng hạ nguồn sông Hương và đầm phá Tam Giang được UBND xã Hương Phong, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là phường Hóa Châu, TP Huế) di dời lên xóm Bàu Hạ và cấp đất định cư. Sau hàng chục năm chờ đợi, đến nay các hộ dân ở Bàu Hạ vui mừng khi được chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).

Các nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt xung đột tại Iran từng đứng trước nguy cơ sụp đổ chỉ vài giờ trước thời hạn chót, theo các nhà ngoại giao của Pakistan, trước tình hình đó, Islamabad đã tiến hành một chiến dịch ngoại giao khẩn cấp xuyên đêm, giúp đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và mở đường cho đối thoại trực tiếp giữa Washington và Tehran.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文