NSƯT Thúy Đạt: "Đón chữ vô thường nhẹ thảnh thơi"

09:23 08/10/2020

Với mong muốn được đem lời ca tiếng hát đến nơi cửa chùa, NSƯT Thúy Đạt đã thành lập Câu lạc bộ (CLB) Nghệ thuật Phật giáo Liên Hoa dưới sự bảo trợ của Thượng tọa Thích Thọ Lạc, trụ trì chùa Yên Phú (Thanh Trì, Hà Nội). Nương tâm hồn nơi cửa Phật, bà chọn cho mình lối sống lặng lẽ, bình dị, không sân si, xô bồ như câu thơ tự bạch: "Tự nhủ trẻ già cũng vậy thôi/ Miễn sao khi được sống trên đời/ Làm điều có nghĩa không ân hận/ Đón chữ vô thường nhẹ thảnh thơi".

Đến với âm nhạc

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống âm nhạc ở Nam Định, cha là nghệ nhân đàn bầu Nguyễn Tiếu, một trong người sáng lập Đoàn Ca múa nhạc Trung ương (nay là Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam), bởi vậy Thúy Đạt đến với âm nhạc truyền thống có nhiều thuận lợi. Khi ấy người cha đã truyền dạy cho Thúy Đạt và người anh song sinh - nhạc sĩ, NSND Nguyễn Tiến (Nguyên Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội) rất tỉ mỉ, kỹ lưỡng và cũng rất nghiêm khắc.

Bởi thế, hai anh em đã sớm là những nghệ sĩ nhí "có tên tuổi" ở CLB thiếu nhi Vàng Anh, do nhạc sĩ Trần Viết Bính phụ trách. Năm 1965, bà đã cùng anh trai và chị em nhà Ái Vân, Ái Xuân biểu diễn cho Bác Hồ xem ở Phủ Chủ tịch. Khoảnh khắc được đứng bên Bác, được Bác thân mật trò chuyện, động viên rồi phát kẹo là vinh hạnh lớn với một cô bé tuổi 12 khi ấy và cũng là động lực để bà nuôi ước mơ trở thành một nghệ sĩ chuyên nghiệp.

NSƯT Thúy Đạt

Năm 1969, cô gái Thành Nam vào học khóa 3 lớp cải lương Trường Sân khấu Việt Nam (nay là Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội). Tại đây, Thúy Đạt đã được học các bậc tiền bối trong nghệ thuật cải lương Nam Bộ như các thầy Ba Bằng, Ba Du, Văn Bá, Ba Dậu và các thầy cô giáo ở miền Bắc như: Ngọc Trai, Quỳnh Nga, Minh Phương, Thu Vân, Quang Vinh. Có thể nói lối sống Nam Bộ và chất cải lương đã "ngấm" vào cô nữ sinh đất Bắc như hơi thở, máu thịt để rồi Thúy Đạt đã là một trong những sinh viên xuất sắc.

Nhận được lời động viên của người chị gái là đạo diễn Nguyễn Hương Liên, một trong những "viên gạch" đầu tiên đặt nền móng cho ngành truyền hình, bà đã mạnh dạn đến Đài Tiếng nói Việt Nam ứng tuyển. Và với chất giọng đẹp, giàu chất trữ tình, tiết mục thử giọng bài hát "Chào anh giải phóng quân, chào mùa xuân đại thắng" của bà đã lọt vào "mắt xanh" của các nhạc sĩ Phạm Tuyên, Triều Dâng và Dân Huyền. Bà trúng tuyển và làm việc tại tổ cải lương, Đoàn Ca nhạc của Đài khi còn 2 tháng nữa mới tốt nghiệp.

Năm 1998, bà chuyển sang công tác biên tập tại Phòng Dân ca và nhạc cổ truyền và ghi dấu ấn với thính giả qua các chương trình "Chân dung nghệ sĩ cải lương", "Giai điệu phương Nam", "Yêu mãi khúc dân ca", "Ơn nghĩa sinh thành"…

Trong cuộc đời ca hát dù đã biểu diễn ở khắp mọi miền Tổ quốc cũng như quốc tế, thế nhưng trong ký ức của người nghệ sĩ hôm nay bà vẫn rất cảm động khi nhớ về lần hát trong chương trình "Tiếng hát gửi vào Nam" trên sóng của đài khi cuộc chiến tranh chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Rồi khi cuộc bành trướng ở phía Bắc nổ ra, bà đã được biểu diễn ở một số điểm "nóng" như: Quản Bạ (Hà Giang), Hà Quảng (Cao Bằng)…

"Hồi ấy dù hát vo nhưng vô cùng sôi nổi, chúng tôi đã hát bằng cả con tim và khối óc của mình những mong người chiến sĩ sẽ vững niềm tin, chắc cây súng bảo vệ biên cương Tổ quốc. Thế rồi có người chiến sĩ còn rất trẻ, khi nghe chúng tôi hát đã rất cảm động và nói rằng: "Chúng em hứa sẽ bảo vệ chốt". Có thể nói trong thời khắc sinh tử thì lời ca tiếng hát đã có một sức mạnh tinh thần to lớn và chúng tôi tự hào vì đã góp sức mình vào công cuộc kháng chiến của dân tộc", NSƯT Thúy Đạt bồi hồi chia sẻ.

Một gia đình đặc biệt

Công tác tại Đài Tiếng nói Việt Nam từ năm 1973 cho đến khi về hưu vào năm 2008, với bà Đài như "bình dưỡng khí" để cả gia đình được sống trong hơi thở nghệ thuật dồi dào, bất tận. Gia đình bà là một gia đình đặc biệt khi tất cả 4 thành viên đều là những nghệ sĩ của đài. Chồng của bà là cố NSƯT trống chèo Văn Hùng, nguyên Đoàn trưởng Đoàn Ca nhạc dân tộc. Cô con gái cả theo nghiệp mẹ là biên tập Thúy Thúy công tác tại Phòng Dân ca và nhạc cổ truyền còn con gái út thì theo nghiệp bố là nhạc sĩ, nghệ sĩ Thúy My công tác tại Đoàn Ca nhạc dân tộc.

"Đài là môi trường hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp, thuần khiết giúp cho các thành viên trong gia đình tôi được sống với nghề một cách chân chính. Tôi quan niệm chỉ khi nào sống không toan tính thì mới toàn tâm toàn ý hoạt động nghệ thuật phục vụ khán, thính giả tốt nhất được", NSƯT Thúy Đạt chia sẻ.

NSƯT Thúy Đạt và các thành viên CLB Nghệ thuật Phật giáo Liên Hoa

Nghệ sĩ Thúy Đạt cho biết, gia đình bà sống vui vẻ, đầm ấm, thoải mái như một gia đình cộng đồng. Các thành viên khi trao đổi nghệ thuật có thể đập bàn, đập ghế để ra được một tác phẩm. Cha mẹ không áp đặt mà luôn tôn trọng ý tưởng, sự sáng tạo của con trong nghệ thuật.

Họ cũng thường xuyên kết hợp để cho ra các tác phẩm như trong tập sách "Thơ và nhạc" do Đài Tiếng nói Việt Nam xuất bản nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập, đã in ca khúc "Chuyến đò nhân văn" do Thúy My phổ thơ mẹ. "Không thầy đố mày làm nên", ca khúc với giai điệu sâu lắng, ca từ da diết đã ngợi ca công lao của những người thầy cô giáo với sự nghiệp "chở đò" đầy nhân văn, nghĩa tình.

Cũng trong tập sách này, đài đã chọn in ca khúc "Thương mẹ" do bà làm nhạc và lời. Trước đó, để cổ vũ, động viên tinh thần chống dịch Covid-19, bà đã viết 17 bài hát, trong đó nổi bật là bài "Việt Nam đất nước tôi yêu" được hai con gái của bà hoà âm phối khí, thu âm.

Cánh chim không mỏi

Vốn là người theo Phật giáo từ khi mới một tuổi (mẹ của bà "gửi" bà cho nhà chùa Vọng Cung ở Nam Định) với pháp danh Diệu Thông, vậy nên nghệ sĩ Thúy Đạt đã luôn đau đáu với việc thành lập CLB để biểu diễn trong các lễ hội Phật giáo.

Nói về việc thành lập CLB Nghệ thuật Phật giáo Liên Hoa, nghệ sĩ Thúy Đạt cho biết: "Năm 2008, dịp Đại Lễ Phật đản VESAK, Thượng tọa Thích Thọ Lạc được giao tổ chức một chương trình nghệ thuật chào mừng ở chùa Bái Đính. Do trước đó thầy đã biết gia đình tôi có ra một CD gồm những bài ca về Phật giáo nên thầy đã mời tham gia chương trình. Sau lần hợp tác ấy, tôi càng mong muốn được xây dựng một đơn vị nghệ thuật chuyên hát những bài ca về Phật pháp và được Thượng tọa Thích Thọ Lạc hết sức ủng hộ. Ngày 19-2-2009 (âm lịch), CLB chính thức ra đời với số thành viên ban đầu là 17 người".

CLB hoạt động với tinh thần "Không đòi hỏi, không tính toán" tất cả là tự nguyện đến với Phật bởi vậy suốt thời gian qua các thành viên đã dày công vun vén cùng nhau xây dựng một "sân chơi" thực sự bổ ích, hướng con người ta đến cái thiện, cái tâm trong sáng. Họ đã biểu diễn ở gần 100 ngôi chùa ở trong nước cũng như ở các nước lân cận.

Họ vẫn hay nói đùa với nhau là đi hát ở nhà chùa "vừa được ăn, được nói, vừa được gói mang về", tức là được ăn cơm chay ở nhà chùa, được hát, được thụ lộc mang về nữa. CLB đã được biểu diễn ở 3 kỳ Đại lễ VESAK gần đây và tham gia nhiều sự kiện Phật giáo lớn được Giáo hội Phật giáo Việt Nam và đông đảo tăng ni, phật tử đánh giá cao.

Với tinh thần ham học hỏi, say mê nghệ thuật dân tộc, NSƯT Thúy Đạt đã mày mò học hát văn, ca trù, xẩm… và mạnh dạn hát nơi cửa Phật. Bản thân bà cũng đã sáng tác, soạn lời cho hơn 200 bài hát, trong đó nhiều bài hát có nội dung hướng đến Phật giáo. Xấp xỉ tuổi "xưa nay hiếm", bà vẫn tất bật, bận rộn như cánh chim không mỏi để rồi "Đón chữ vô thường nhẹ thảnh thơi".

Ngô Khiêm

Khởi tố, bắt tạm giam ca sỹ Miu Lê

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

U17 Việt Nam khép lại hành trình đáng nhớ tại giải vô địch châu Á sau trận thua Australia

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Man City đánh bại Chelsea, vô địch FA Cup nhờ siêu phẩm của Semenyo

Siêu phẩm đánh gót đầy ngẫu hứng của Antoine Semenyo đã giúp Man City vượt qua Chelsea với tỷ số 1-0 trong trận chung kết FA Cup 2025/26 trên sân Wembley, qua đó mang về thêm một danh hiệu lớn cho đoàn quân của HLV Pep Guardiola.

Ngày thứ Bảy đặc biệt của CSGT Hà Nội: Gần dân, giúp dân, vì dân

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Giải quyết thực phẩm "bẩn", cần những giải pháp mang tính căn cơ và dài hạn

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Khởi tố vụ án gây rối trật tự công cộng xảy ra tại phố Hoàng Cầu, Hà Nội

Liên quan đến vụ việc hai nhóm nam nữ xô xát nhau tại vỉa hè trước toà nhà 169 phố Hoàng Cầu, phường Đống Đa (Hà Nội), ngày 16/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án “Gây rối trật tự công cộng”.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Đưa đặc sản Việt bứt tốc trên nền tảng số

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Vành đai 5 vùng Thủ đô dài 340 km sẽ đi qua 7 tỉnh thành

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Triệt phá đường dây sản xuất bột ngọt giả quy mô lớn

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Sau trận mưa lớn, chất thải “bủa vây” hồ Xuân Hương

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Hàng trăm trường hợp vi phạm an toàn giao thông đường sắt bị xử phạt

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Tổng thống Putin sẽ thăm Trung Quốc vào tuần tới, dự kiến ra tuyên bố chung

Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.

Liên tiếp triệt xóa các tụ điểm ma túy trong cơ sở lưu trú tại Đà Nẵng

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.