Nhà văn George Orwell: 21 năm rơi vào tầm ngắm của cơ quan phản Anh

11:50 04/10/2007
Ngày 4/9/2007, tại Cục Lưu trữ Quốc gia Anh người ta vừa phát hiện ra một tập hồ sơ về nhà văn Anh nổi tiếng George Orwell, theo đó trong suốt thời gian 21 năm (1929-1950), Cơ quan Phản gián Anh (MI- 5) đã tiến hành theo dõi ông.

Điều nghịch lý là tác giả tiểu thuyết không tưởng nổi tiếng “1984” - một người liên tục phê phán các chế độ cực quyền lại được coi là gián điệp của Cộng sản.

Trong ghi chép của một nhân viên theo dõi đề ngày 20/1/1942 có đoạn: “Con người này (chỉ Orwell) tuyên truyền các quan điểm cộng sản. Ông ta ăn mặc rất phóng túng ở nơi làm việc lẫn trong những lúc nghỉ ngơi”.

Lần đầu tiên George Orwell bị các cơ quan mật vụ Anh để ý tới là năm 1929. Lúc bấy giờ nhà văn sống ở Paris, đang thu thập tư liệu để viết cuốn sách tương lai của mình “Những cay đắng ở Paris và London”. Đồng thời cũng trong thời gian đó ông làm phóng viên cho tờ báo Anh “Đời sống thợ thuyền”.

Trong một tài liệu có đóng dấu “Tuyệt mật” được tìm thấy tại hồ sơ của nhà văn có ghi: “Ông ta (Orwell) dành thời gian đọc các báo chí Pháp, ví dụ như báo “L’Humanite” (Nhân đạo), nhưng không thấy có liên hệ gì với những người cộng sản Pháp”.

Bảy năm sau đó Orwell sống ở Wigan, thuộc vùng Tây - Bắc nước Anh. Những ấn tượng thu được trong quãng thời gian này đã trở thành cơ sở cho việc sáng tác cuốn sách “Đường tới Wigan”, kể về sự nghèo khổ. Tại đây nhà văn cũng bị theo dõi.

Bằng chứng là một tài liệu do một quan chức cảnh sát địa phương gửi cho MI-5, trong đó thông báo về các cuộc gặp gỡ của nhà văn với các đảng viên Cộng sản. Theo tài liệu mật, lần này Orwell thực sự tham gia vào các cuộc gặp gỡ đó.

Trong văn bản Orwell mang bí danh là “E.A.Blair”, vì tên thật của ông cũng là Eric Arthur Blair. Trong các tài liệu mật giai đoạn đầu, nhà văn được gọi là “Blair”, còn về sau được gọi là “Orwell”.

Hồ sơ cũng lưu giữ các số liệu hộ chiếu, ảnh và mô tả về đặc điểm nhân dạng của Orwell. Các cơ quan mật vụ lưu giữ cẩn thận những thông tin về bố mẹ của nhà văn và các tình tiết tiểu sử. Từ năm 1936, trong hồ sơ nhà văn được đánh giá là “có cảm tình với Cộng sản”.

Một đôi lần trong “hồ sơ Orwell” ta bắt gặp những nhận xét nghi vấn về việc năm 1927 nhà văn đột ngột xin ra khỏi Cơ quan Cảnh sát ấn Độ ở Mianma: “Ông ta giải thích cho các bạn thân của mình rằng sở dĩ làm như vậy là vì không muốn tham gia vào các vụ bắt bớ những người vô tội”.

Những năm 30 của thế kỷ XX, Orwell làm việc tại hai trường phổ thông và tham gia vào cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha (năm 1937), và ông cũng không thoát khỏi con mắt nhòm ngó của cảnh sát Anh. Thời gian này các tài liệu trong hồ sơ nhận xét nhà văn “là một phần tử hơi vô chính phủ”, có quan hệ với những kẻ cực đoan.

Đầu cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Orwell là phóng viên ngoài biên chế và sau đó được vào làm việc ở Đài Phát thanh của Anh. Hoàn cảnh kinh tế của ông thời kỳ này được đánh giá là “thực sự nghèo khổ”.

Trong chiến tranh Orwell trở thành phóng viên quân đội. Điều thú vị là Bộ Chỉ huy quân sự Anh lại hỏi ý kiến của các cơ quan tình báo về điều đó, và MI-5 đã bí mật đồng ý cho Orwell làm phóng viên. Tuy nhiên, cũng trong thời gian này, ngay cả khi làm việc tại chi nhánh ấn độ của đài BBC, nhà văn vẫn không  thoát khỏi tầm ngắm của các cơ quan mật vụ.

Chỉ vào những năm cuối đời của nhà văn, tại MI-5 người ta mới cho rằng Orwell không hề gây một hiểm họa nào đối với nền an ninh quốc gia và đã chấm dứt việc theo dõi đối với nhà văn tài năng này.

Trong những trang cuối của hồ sơ, một nhân viên MI-5 kết luận: “Quả thật, Blair có những tư tưởng tả khuynh rất rõ rệt, nhưng các quan điểm của ông xa lạ với chủ nghĩa Cộng sản chính thống”.

Theo ông ta, những kết luận như vậy được rút ra từ các tác phẩm văn học của George Orwell như “Sư tử và tê giác”. Vào thời gian đó nhà văn đã trở nên nổi tiếng thế giới nhờ tác phẩm trào phúng “Trại chăn nuôi”, xuất bản năm 1945.

Dù sao, hồ sơ Orwell vẫn được thực hiện rất cẩn thận cho tới tận lúc nhà văn qua đời. Ghi chép nặc danh cuối cùng trong các tài liệu mật là thông tin về cái chết của nhà văn vì bệnh lao ngày 21/1/1950, một năm sau khi tiểu thuyết không tưởng nổi tiếng của ông “1984” được xuất bản

Trần Kim Thanh

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Tối 31/3, ĐTQG Việt Nam đã hoàn tất hành trình tại Vòng loại cuối Asian Cup 2027 bằng chiến thắng trước ĐTQG Malaysia. Trong cuộc họp báo sau trận đấu, HLV Kim Sang Sik gửi lời chúc mừng tới toàn thể ĐTQG Việt Nam. Chiến lược gia người Hàn Quốc khẳng định chiến thắng này là kết quả của những nỗ lực bền bỉ trong suốt thời gian qua.

Phường Hoàn Kiếm - trung tâm của Thủ đô Hà Nội, nơi tập trung đông dân cư, du khách và các hoạt động thương mại sôi động. Chính vì vậy, công tác quản lý trật tự đô thị luôn được chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng, nhằm xây dựng hình ảnh đô thị văn minh, sạch đẹp và an toàn.

Thời gian gần đây, hoạt động của nhiều bến bãi tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng (VLXD) dọc các tuyến sông chảy qua địa bàn TP Hà Nội có dấu hiệu vi phạm. Nhiều bến bãi VLXD không phép, hết phép nhưng vẫn ngang nhiên hoạt động. Thế nhưng, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng lại tỏ ra lúng túng trong công tác quản lý và xử lý.

Theo khảo sát của Viện nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) trên gần 30 nghìn cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực môi giới bất động sản, có đến 89% cá nhân làm trong lĩnh vực này chưa có chứng chỉ hành nghề, hoặc chứng chỉ đã hết hiệu lực.

Ngày 31/3, tại trụ sở TAND TP Đà Nẵng đã xét xử sơ thẩm vụ án “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thu hút sự quan tâm của dư luận. Hai bị cáo là Lê Anh Văn (SN 1977) và Võ Đăng Khoa (1980), cùng trú TP Hồ Chí Minh và đều là kiến trúc sư, từng có quá trình hành nghề, nhưng lại chọn con đường phạm pháp bằng chính “vỏ bọc” chuyên môn của mình.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文