Về một chuyện ngắn hiếm hoi của Chế Lan Viên

08:00 02/03/2012
Cách đây ít lâu, trên một số trang web, tôi đọc thấy bài quảng cáo tờ Nghệ thuật mới (phụ trương của Báo Người Hà Nội) sắp ra mắt bạn đọc, trong đó có đoạn: "Một lần nữa, nhà thơ Chế Lan Viên xuất hiện với chùm thơ chưa từng công bố cùng một trong những truyện ngắn hiếm hoi của ông". Tôi nóng lòng chờ đợi được đọc truyện ngắn nói trên, cốt để xem con phượng hoàng của làng thơ Việt trổ tài trong lĩnh vực này ra sao...

Chẳng là trước đây, trong "Tuyển tập Chế Lan Viên" thấy các nhà biên soạn ghi chú: "Ngoài các tác phẩm đã công bố, nhà thơ Chế Lan Viên còn có tập truyện ngắn "Gai lửa" chưa xuất bản". Tập sách này sau đã được in trong "Chế Lan Viên toàn tập" (tập V, NXB Văn học, 2009). Phải chăng cái "truyện ngắn hiếm hoi" được quảng cáo chính là một truyện ngắn rút ra từ tập sách nói trên? Khi Nghệ thuật mới số đầu được ấn hành, quả nhiên như dự đoán của tôi, truyện ngắn "Xoan đỏ" (in hết trang 10 và 1/3 của trang 11) được tòa báo ghi chú là: "Rút trong tập Gai lửa (di cảo) - "Chế Lan Viên toàn tập" - NXB Văn học, 2009". Như vậy bạn đọc đã được tiếp xúc với một "truyện ngắn hiếm hoi", chứ không phải là chưa từng được công bố của Chế Lan Viên.

Thật ra, một số truyện ngắn của Chế Lan Viên trong "Gai lửa" có gì đó gần với tản văn (hẳn vì thế mà ngoài bìa tập sách, tác giả ghi thể loại là truyện ngắn - tùy bút?). Có nhiều đoạn là thơ văn xuôi thì đúng hơn. Tỉ như: "Đứng yên một chỗ như chờ đợi, đằng xa, hoa xoan đã tăng thêm lời thúc giục, với một ít nắng mai vừa đến nở trên cành. Màu đỏ rộn rã kêu vang, dưới một màu xanh nằm dài trong tịch lặng. Bên ánh tươi chói lói, những mái ngói già bỗng sầm mặt lại, cúi đầu nhìn vào tường vôi thảm đạm của mình" (truyện ngắn "Xoan đỏ"). Nói chung, hầu như tác giả không để ý đến cốt truyện, đến các tình huống nảy sinh sự vụ, thậm chí đến cả nhân vật và sự phát triển tâm lý của họ. Truyện ngắn của Chế Lan Viên là một biến thể của thơ thì đúng hơn.

Từ nhận xét trên, bất giác tôi nhớ tới một câu chuyện (đúng hơn là một kỷ niệm văn nghệ) mà nhà văn Bùi Hiển đã ghi lại trong cuốn hồi ký "Bạn bè một thuở"  (NXB Hội Nhà văn ấn hành năm 1999). Cứ theo lời kể của Bùi Hiển thì từng có lần, Chế Lan Viên tâm sự với Bùi Hiển rằng, ông không thấy cái hay của thể loại tiểu thuyết. Lần đầu đọc tiểu thuyết "Đất vỡ hoang" của Solokhov, ông thắc mắc: "Quái, cứ bảo là hay gớm lắm, sao toàn chỉ có chuyện thế này. Chả thấy triết học (kiểu Proust), chả thấy thơ (kiểu Sperkenbroke) nào cả". Mãi sau này, khi được Bùi Hiển "giác ngộ", ông mới thấy cái hay của tác phẩm trên.

Cũng theo Bùi Hiển thì trong kháng chiến chống Pháp, trên tạp chí Sáng tạo của Khu IV, Chế Lan Viên từng cho đăng một bài suy ngẫm bằng văn xuôi có đầu đề là "Con kiến". Lời lẽ có phần khúc mắc, khó hiểu của bài văn khiến tác giả bị nhiều người đọc phê phán. Sau lần ấy, Chế Lan Viên đã xí xóa việc làm trên bằng một câu nhại Kiều "Tấm lòng văn xuổi từ nay xin chừa".

Không chỉ có vậy, vẫn theo nhà văn Bùi Hiển thì cũng trong kháng chiến chống Pháp, Chế Lan Viên từng có lần "thử" viết truyện ngắn. Truyện viết về một lính Bảo vệ quân (lính ngụy). Chế Lan Viên đã đưa cho Bùi Hiển đọc góp ý. Bùi Hiển nhận thấy tên lính ngụy trong truyện của Chế Lan Viên vốn xuất thân là nông dân, vậy mà từ lời ăn tiếng nói đến suy nghĩ hành động lại "thông minh", "học thức" quá. Bùi Hiển nêu nhận xét này với tác giả. Không thấy Chế Lan Viên thể hiện quan điểm gì, chỉ biết là, sau lần đó, không thấy ông "thử" viết truyện ngắn một lần nào nữa.

Không biết truyện ngắn này nay đâu, gia đình cố nhà thơ có còn giữ được không? Nếu có thì đây mới quả thực là "một truyện ngắn hiếm hoi" của Chế Lan Viên

Linh Nguyên

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 4 đối tượng liên quan đến vụ cướp giật tài sản đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn, đồng thời thu hồi số tài sản trị giá khoảng 10 tỷ đồng.

Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 vừa qua, khi dòng khách đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khu vực bán đảo Sơn Trà tái diễn tình trạng kinh doanh dịch vụ tự phát, du lịch "chui” tái diễn. Từ Bãi Obama, Bãi Rạng đến Bãi Nam, cảnh quan bị xâm hại bởi rác thải, kết cấu tạm bợ, hoạt động dịch vụ trái phép và mô-tô nước áp sát vùng san hô... 

Chỉ sau 13 giờ đồng hồ kể từ khi xảy ra vụ án mạng kinh hoàng tại thôn Nước Mỏ, xã Phù Lưu, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp triển khai đồng bộ các biện pháp truy tìm, nhanh chóng tóm gọn đối tượng Nguyễn Quang Thoại đang lẩn trốn tại Hà Nội.

Ngày 13/4, Công an xã Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận vụ việc có dấu hiệu “Trộm cắp tài sản” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Trong số các đối tượng liên quan có Nguyễn Phương Linh (SN 1989, quê Hà Nội) - một phụ nữ không nơi cư trú ổn định, mang theo bên mình đứa con nhỏ mới hơn 22 tháng tuổi. Đứa trẻ ấy, đến thời điểm đó vẫn chưa từng có một cái tên, không giấy khai sinh, không xác định được cha, không người thân nhận chăm sóc.

Ngày 4/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng Cảnh sát hình sự đã ra quyết định tạm giữ hình sự 13 đối tượng là nhân viên giám sát, thu ngân, phục vụ của cơ sở Lounge Gas Remix ở tại số 2, phố Trung Phụng, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội về hành vi “Buôn bán hàng cấm”.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Các đối tượng, nhóm đối tượng chạy xe với tốc độ cao, dàn hàng ngang vừa chạy xe vừa rú ga, rú còi inh ỏi làm người đi đường khiếp đảm. Nhiều vụ tai nạn đã xảy ra, nhiều “quái xế” đã tử vong. Qua theo dõi các vụ việc liên quan, chúng tôi nhận thấy các “quái xế” đều rất trẻ. Thực trạng này có thể hạn chế và dẹp bỏ khi ngăn chặn từ gốc.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文