Chuyện nhà thơ Xuân Diệu trao ''chìa khóa'' cho nhà thơ Phạm Tiến Duật

11:14 09/07/2023

Vào cuối những năm 70 đầu những năm 80 của thế kỷ XX, gia đình nhà thơ Phạm Tiến Duật ở nhà số 9 ngõ Yên Thế, còn nhà thơ Xuân Diệu ở 24 Điện Biên Phủ. Mỗi lần đi bơi về, Xuân Diệu thường ghé qua nhà Phạm Tiến Duật chơi. Có bài thơ mới nào Xuân Diệu cũng đọc cho Phạm Tiến Duật nghe, đôi khi lại chép tặng. Xuân Diệu luôn dặn Phạm Tiến Duật phải chịu khó học và bày cho cách thức tiếp cận thơ cổ điển.

Một lần Phạm Tiến Duật sang nhà Xuân Diệu, Xuân Diệu thâm trầm: "Mình già rồi, không giúp gì cho cậu được nữa. Hôm nay, mình sẽ trao cho cậu chiếc chìa khóa về phê bình thơ". Phạm Tiến Duật ngỡ ngàng hỏi: "Thế chiếc chìa khóa đó anh để ở đâu?". Xuân Diệu bảo: "Ở trong két sắt trên gác nhà Huy Cận". Két sắt mở ra là quyển "Mái Tây" của Vương Thực Phủ do Thánh Thán bình và Nhượng Tống dịch. Xuân Diệu vừa cầm quyển sách vừa nói: "Bao nhiêu bí mật phê bình của Xuân Diệu đều lấy từ quyển này mà ra, giờ mình trao lại cho cậu".

Phạm Tiến Duật mới đầu còn hoài nghi câu nói đó, nhưng sau khi đọc xong "Mái Tây" ông mới tin là Xuân Diệu nói thật. Theo Phạm Tiến Duật, Xuân Diệu vừa là nhà thơ lớn, vừa là nhà phê bình khổng lồ. Xuân Diệu rất chăm chút đến lớp trẻ chứ không phải là "dì ghẻ" hay "mẹ góa" khó tính như người ta đồn đại.

Có dạo bài thơ "Chim lạc bay" của Phạm Tiến Duật in trên Báo Nhân Dân: "Năm công nguyên thứ nhất là cái trục xoay/ Một chín bảy ba năm sau là năm chúng ta đang sống/ Một chín bảy ba năm trước là niên đại Hùng Vương/ Dân tộc ta là con chim lạc ấy/ Hai cánh thời gian đập sáng một con đường". Xuân Diệu đọc xong nói ngay: "Bài thơ chỉ được cái thông minh chứ không hay. Vâng! Thơ luôn luôn là sáng kiến. Nhưng phải là sáng kiến của trái tim". Câu nói này Phạm Tiến Duật vẫn nhớ từng chữ, từng giai điệu. Ông quay sang dặn: "Nếu bạn hay một ai đó muốn tìm hiểu về Xuân Diệu cũng nên dùng sự minh mẫn của chính mình, nhưng là minh mẫn của trái tim chứ không phải minh mẫn của khối óc".

Nói đến đây, Phạm Tiến Duật chuyển sang kể chuyện sinh hoạt đời thường. Ông bảo, có một lần được Xuân Diệu mời sang ăn cơm (cùng với một vài người nữa). Thấy Xuân Diệu bỏ con gà vào cái ca Liên Xô, sau lại cho cái ca vào nồi mới luộc. Phạm Tiến Duật hỏi: "Sao anh không bỏ gà vào nồi luộc luôn có hơn không?". Xuân Diệu cười: "Bỏ vào ca, khi lấy gà ra mỡ nó bám vào thành còn trộn cơm được, chứ bỏ luôn vào nồi luộc thì trộn sao được". Thật ra người ta chê bai Xuân Diệu tằn tiện cũng phải nhưng như thế không có nghĩa Xuân Diệu không rộng lòng. Bởi một lần, Xuân Diệu nói: "Em ơi! Anh rất giàu có. Anh sẽ là ngân hàng của em, khi nào cần em cứ bảo anh. Nhưng nhớ khi cần quá hãy bảo nhé". Dù vậy, nhưng chưa bao giờ Phạm Tiến Duật bảo với Xuân Diệu cái điều cần ấy cả.

Sau này nhà thơ Phạm Tiến Duật đã là Tổng biên tập tờ tạp chí Diễn đàn văn nghệ. Thơ gửi tặng Phạm Tiến Duật và gửi đăng tạp chí nhiều lắm, đôi khi không đọc xuể. Có người đến xin gặp chỉ mong được Phạm Tiến Duật góp ý cho thơ của mình. Quả là ông phê bình thơ vừa có lý vừa có tình, nên không ít người mong được ông hạ bút. Thơ ấy của một người không tên tuổi trong giới văn chương, Phạm Tiến Duật cũng không hề quen biết nên bèn ghi lại địa chỉ của tác giả vào cuốn sổ tay của mình.

Nhà thơ Phạm Tiến Duật nghĩ bây giờ có rất nhiều sách có giá trị cho việc bình thơ, song "Mái Tây" vẫn là cuốn mà các bạn trẻ nên tìm đọc, chiếc chìa khóa ấy xin trao lại cho các thế hệ sau.

Đúng là Xuân Diệu trao "Mái Tây" là trao chìa khóa thơ cho nhà thơ Phạm Tiến Duật.

Lê Hồng Thiện

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 4 đối tượng liên quan đến vụ cướp giật tài sản đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn, đồng thời thu hồi số tài sản trị giá khoảng 10 tỷ đồng.

Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 vừa qua, khi dòng khách đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khu vực bán đảo Sơn Trà tái diễn tình trạng kinh doanh dịch vụ tự phát, du lịch "chui” tái diễn. Từ Bãi Obama, Bãi Rạng đến Bãi Nam, cảnh quan bị xâm hại bởi rác thải, kết cấu tạm bợ, hoạt động dịch vụ trái phép và mô-tô nước áp sát vùng san hô... 

Chỉ sau 13 giờ đồng hồ kể từ khi xảy ra vụ án mạng kinh hoàng tại thôn Nước Mỏ, xã Phù Lưu, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp triển khai đồng bộ các biện pháp truy tìm, nhanh chóng tóm gọn đối tượng Nguyễn Quang Thoại đang lẩn trốn tại Hà Nội.

Ngày 13/4, Công an xã Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận vụ việc có dấu hiệu “Trộm cắp tài sản” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Trong số các đối tượng liên quan có Nguyễn Phương Linh (SN 1989, quê Hà Nội) - một phụ nữ không nơi cư trú ổn định, mang theo bên mình đứa con nhỏ mới hơn 22 tháng tuổi. Đứa trẻ ấy, đến thời điểm đó vẫn chưa từng có một cái tên, không giấy khai sinh, không xác định được cha, không người thân nhận chăm sóc.

Ngày 4/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng Cảnh sát hình sự đã ra quyết định tạm giữ hình sự 13 đối tượng là nhân viên giám sát, thu ngân, phục vụ của cơ sở Lounge Gas Remix ở tại số 2, phố Trung Phụng, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội về hành vi “Buôn bán hàng cấm”.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Các đối tượng, nhóm đối tượng chạy xe với tốc độ cao, dàn hàng ngang vừa chạy xe vừa rú ga, rú còi inh ỏi làm người đi đường khiếp đảm. Nhiều vụ tai nạn đã xảy ra, nhiều “quái xế” đã tử vong. Qua theo dõi các vụ việc liên quan, chúng tôi nhận thấy các “quái xế” đều rất trẻ. Thực trạng này có thể hạn chế và dẹp bỏ khi ngăn chặn từ gốc.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文