Cuộc mặc cả giữa Huỳnh Ngọc Sĩ và PCI diễn ra như thế nào?

Ông Huỳnh Ngọc Sĩ và PCI đã chơi trò "bánh ít đi, bánh quy lại" ra sao?

1. Dự án Đại lộ Đông Tây TP HCM là một trong những dự án trọng điểm của thành phố, xét về phương diện kinh tế lẫn mỹ quan đô thị. Tổng số vốn đầu tư cho dự án này là trên 660,6 triệu USD với sự tài trợ của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), UBND TP HCM làm chủ đầu tư, Ban Quản lý Dự án Đại lộ Đông Tây và Môi trường nước TP HCM (gọi tắt là BQL Dự án Đại lộ Đông Tây - PV) làm đại diện chủ đầu tư. Với chức danh là Giám đốc của BQL Dự án Đại lộ Đông Tây, ông Huỳnh Ngọc Sĩ chính là vị "tổng tư lệnh" của dự án trọng điểm này.

Để tiến hành đấu thầu gói thầu tư vấn thiết kế, ban đầu, BQL Dự án Đại lộ Đông Tây cũng làm đúng trình tự khi mời 5 công ty tham gia đấu thầu. Trong đó, có Công ty PCI.

Ngay khi cuộc đấu thầu dự tính sẽ diễn ra đang trong quá trình "khởi động", thì lãnh đạo của PCI nhận được tin rằng Chính phủ Nhật Bản sẽ tài trợ vốn ODA cho dự án trọng điểm này của TP HCM. Ngay lập tức, lãnh đạo PCI hạ quyết tâm bằng mọi cách phải "mua cho bằng được" lãnh đạo của dự án để có thể nhận được các gói thầu tư vấn dự án. Và cái tên Huỳnh Ngọc Sĩ nhanh chóng lọt vào tầm ngắm của lãnh đạo Công ty PCI, khi mà công ty này quyết định "dùng tiền đổi dự án". Ông Tsuneo Sakano, Trưởng văn phòng đại diện của PCI tại Việt Nam được giao trọng trách phải "bắn hạ" được "tổng tư lệnh" Huỳnh Ngọc Sĩ với bất cứ giá nào.

Nhận được chỉ đạo của cấp trên, Tsuneo Sakano đã vận dụng hết tất cả các mối quan hệ của mình để có thể giáp mặt được với ông Huỳnh Ngọc Sĩ nhằm thăm dò phản ứng của vị "quan chức Việt Nam" này. Thông qua hai người bạn đều là doanh nhân nằm trong hội chơi golf, Tsnueo Sakano đã có cơ hội tiếp cận ông Huỳnh Ngọc Sĩ tại một khách sạn sang trọng ở TP HCM.

Ngay lần gặp mặt đầu tiên vào tháng 2/2001, Tsnueo Sakano đã không rào trước đón sau mà đi thẳng vào vấn đề với ông Huỳnh Ngọc Sĩ rằng: “Nếu ông cho PCI thắng thầu, ông sẽ có tiền bồi dưỡng tương xứng”. Ngay lần gặp đầu tiên, mà đại diện của PCI dám đặt thẳng vấn đề như vậy, thì e rằng PCI đã "nghiên cứu" ông Huỳnh Ngọc Sĩ một cách rất bài bản và kỹ càng. Vì có sự hiện diện của người lạ, nên ông Sĩ đã làm ngơ trước đề nghị này của Tsnueo Sakano. Sau đó, Tsnueo Sakano có trao đổi với ông Sĩ số điện thoại và ra về.

Khi Tsuneo Sakano vừa rời khách sạn, chuẩn bị lên xe ra về thì nhận được điện thoại của ông Sĩ. Ông Sĩ chỉ nói ngắn gọn: "Chúng ta sẽ bàn về vấn đề này, ở một địa điểm khác". Lần gặp "ở một địa điểm khác" theo yêu cầu của ông Huỳnh Ngọc Sĩ là tại khu karaoke của một khách sạn.

Tại đây, Tsuneo Sakano đã chơi bài ngửa với ông Huỳnh Ngọc Sĩ khi hỏi thẳng: "PCI muốn trúng thầu hợp đồng tư vấn thiết kế Đại lộ Đông Tây và nếu được ông tạo điều kiện, chúng tôi phải đưa cho ông bao nhiêu tiền?". Ông Sĩ đáp: "20% giá trị hợp đồng". Tsuneo Sakano nói với ông Sĩ rằng, giá như vậy là quá cao, và yêu cầu ông Sĩ thương lượng để giảm bớt giá. Cuối cùng, ông Huỳnh Ngọc Sĩ chốt giá là "PCI thắng thầu, ông Sĩ được 15% giá trị hợp đồng".

Nhận được tín hiệu "đèn xanh" từ phía ông Huỳnh Ngọc Sĩ, Tsuneo Sakano đã báo cáo lại với lãnh đạo PCI và xin ý kiến chỉ đạo. Sau khi hội ý, lãnh đạo PCI yêu cầu Tsuneo Sakano phải mặc cả với ông Sĩ thêm một lần nữa, sao cho giá còn "10% giá trị hợp đồng". Vài ngày sau, Tsuneo Sakano  đến trực tiếp BQL Dự án Đại lộ Đông Tây để "trả giá" với ông Sĩ, và lần này, ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã đồng ý mức giá "10% giá trị hợp đồng và PCI sẽ được thắng thầu".

Hân hoan với lần thuyết khách thành công, Tsuneo Sakano về báo cáo lại với lãnh đạo PCI. Và lãnh đạo PCI đã chỉ đạo cho Sakashita Haruo, Giám đốc Dự án Đại lộ Đông Tây của PCI theo chân Tsuneo Sakano đến gặp ông Sĩ để thương lượng lần cuối.

Trong cuộc gặp vào tháng 3/2001, Sakashita Haruo nói với ông Sĩ rằng: "10% giá trị hợp đồng thì cao quá. Đề nghị ông giảm bớt". Nhưng lần này, ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã không nhượng bộ - "Đó là cái giá cuối cùng. Đúng 10%. Tùy các ông quyết định". Không còn cách nào khác, Sakashita Haruo chấp nhận cái giá cuối cùng mà ông Sĩ đưa ra.

Sau khi "thuận mua vừa bán" với PCI, ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã nhờ người chuyển ngữ sang tiếng Anh bảng tiêu chuẩn đánh giá chi tiết hồ sơ mời thầu cho đại diện của PCI chép tay lại, vì ông Huỳnh Ngọc Sĩ không thể giao cho PCI bản chính của bảng tiêu chuẩn đánh giá chi tiết hồ sơ mời thầu. Nhờ nắm rõ các tiêu chuẩn thuộc dạng "tuyệt mật" này, phía PCI đã nhanh chóng chuẩn bị xong hồ sơ để đáp ứng đúng mọi tiêu chuẩn và dễ dàng trúng thầu.

Liều lĩnh hơn nữa là sau khi giúp PCI thành công ở phi vụ hợp đồng tư vấn thiết kế này, ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã tự ý nâng mức lương của các chuyên gia nước ngoài lên cao vút, đồng thời, hạ mức lương của các chuyên gia trong nước. Tất cả mọi thứ đều nằm trong kế hoạch "hợp thức hóa số tiền mà PCI phải lại quả cho ông Huỳnh Ngọc Sĩ".

Theo tính toán của PCI, trị giá của hợp đồng gói thầu tư vấn thiết kế này là khoảng 9 triệu USD, thì số tiền mà PCI phải lại quả cho ông Sĩ là 900.000 USD.

2. Thừa thắng xông lên sau "phi vụ 10%", cũng có thể các quan chức PCI nghĩ rằng, ông Huỳnh Ngọc Sĩ giờ đây đã thuộc "phe nhà", nên tháng 9/2001, Sakashita Haruo và Tsuneo Sakano tiếp tục tìm đến ông Sĩ để bàn về "hợp đồng tư vấn giám sát dự án". Khi tìm đến ông Huỳnh Ngọc Sĩ, cả Sakashita Haruo và Tsuneo Sakano đều biết rằng, theo phê duyệt của Chính phủ Việt Nam thì gói thầu này phải tổ chức đấu thầu quốc tế. Nhưng, với sự đỡ đầu của ông Huỳnh Ngọc Sĩ, PCI có thể lách được mọi thứ khá dễ dàng, miễn là chịu chi một số tiền hợp lý để lại quả cho ông Sĩ.

Ở lần gặp này, Sakashita Haruo hỏi ông Huỳnh Ngọc Sĩ rằng, với "hợp đồng tư vấn giám sát", ông Sĩ sẽ chấp nhận số tiền lại quả là bao nhiêu phần trăm. "15%", ông Sĩ nói rất chắc chắn. Sakashita Haruo đáp lời ông Sĩ: "Đó là số tiền quá cao. Ông có thể giảm bớt không?". "O.K, 12%. Đó là giá sau cùng", ông Sĩ chốt lại. Không dám tự quyết định, Sakashita Haruo hẹn sẽ bàn thêm về vấn đề này với ông Sĩ trong lần gặp sau.

Trong hai lần làm việc tiếp theo vào năm 2002 và tháng 1/2003, Sakashita Haruo đến phòng làm việc của ông Huỳnh Ngọc Sĩ chủ yếu để mặc cả mức giá. Theo Sakashita Haruo thì phía PCI chỉ có thể trả cho ông Sĩ "10% giá trị hợp đồng nếu ông Sĩ giúp đỡ. Chứ 12% theo yêu cầu của ông Sĩ là quá cao". Ở lần gặp thứ 2, Sakashita Haruo kiến nghị với ông Sĩ là "Ông đòi 12%, chúng tôi đồng ý trả 10%. Thôi thì lấy trung bình là 11%, PCI sẽ trả ông 11% giá trị hợp đồng nếu có được hợp đồng tư vấn giám sát dự án". Lần này, ông Sĩ đã đồng ý kiến nghị của Sakashita Haruo.--PageBreak--

Để có thể lờ đi chuyện hợp đồng tư vấn giám sát phải được đấu thầu quốc tế theo phê duyệt của Chính phủ, ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã ký công văn gửi UBND TP HCM đề nghị trình Chính phủ chỉ định nhà thầu của hợp đồng là PCI, không phải tổ chức đấu thầu, điều này được thực hiện theo thỏa thuận giữa ông Sĩ và PCI. Kết quả, sau nhiều cuộc họp giữa các cơ quan chức năng, cuối cùng PCI đã có được hợp đồng tư vấn giám sát này.

Theo tính toán của PCI thì giá trị của hợp đồng tư vấn giám sát là hơn 15,4 triệu USD, nên phần tiền của ông Huỳnh Ngọc Sĩ mà PCI phải trả là khoảng 1,7 triệu USD. Nhẩm tính con số mà Huỳnh Ngọc Sĩ thụ hưởng từ hai lần giúp đỡ PCI là khoảng 2,6 triệu USD.

3. Con số 262.000USD mà Huỳnh Ngọc Sĩ đã nhận của PCI mới chỉ là một trong bảy lần nhận tiền hối lộ của ông Huỳnh Ngọc Sĩ mà Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố. Còn 6 lần nhận hối lộ còn lại, Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục củng cố hồ sơ, chứng cứ để xử lý sau.

Trở lại với số tiền hối lộ mà ông Huỳnh Ngọc Sĩ đã nhận của PCI, được Cơ quan điều tra xác định là 262.000USD. Theo lời khai của Tsuneo Sakano thì cuối tháng 4-2003, Tsuneo Sakano nhận được điện hoại của ông Sĩ, yêu cầu phải gặp mặt gấp để bàn công việc. Hiểu là ông Sĩ muốn PCI thanh toán tiền đã thỏa thuận, Tsuneo Sakano nhanh chóng đến BQL Dự án Đại lộ Đông Tây để diện kiến với ông Sĩ. Tại đây, ông Sĩ yêu cầu Tsuneo Sakano  phải chung 262.000USD như đã thỏa thuận.

Vì là số tiền lớn, nên lãnh đạo PCI quyết định biệt phái Takasu Kunio, thành viên Hội đồng Quản trị, nguyên Giám đốc điều hành PCI từ Nhật sang TP HCM để chung tiền cho "thần tài" của PCI. Và ngày được ấn định để PCI chung tiền cho Huỳnh Ngọc Sĩ là ngày 18/5/2003.

Tuy nhiên, do quỹ của Văn phòng PCI tại Việt Nam không đủ để đưa cho ông Sĩ, nên PCI tại Nhật Bản phải chuyển thêm 140.000USD qua "hỗ trợ". Số tiền này được gửi vào tài khoản của PCI TP HCM tại Chi nhánh Ngân hàng Tokyo Mitsubishi TP HCM.

Nhận được tiền tiếp ứng của PCI tại Nhật Bản, Tsuneo Sakano, Sakashita Haruo và Takasu Kunio đến trực tiếp BQL Dự án Đại lộ Đông Tây để giao tiền cho ông Sĩ. Takasu Kunio là người trực tiếp đưa tiền cho ông Sĩ.

Vụ việc liên quan đến nghi án nhận hối lộ diễn ra giữa ông Huỳnh Ngọc Sĩ và PCI thu hút sự quan tâm rất lớn của dư luận và giới truyền thông.

Điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an cho thấy, có đủ bằng chứng giấy tờ để thể hiện việc chuyển tiền, rút tiền từ ngân hàng của đại diện PCI. Đồng thời, lời khai của các quan chức PCI khi chung tiền cho ông Sĩ tại phòng làm việc của ông Sĩ ở Ban Quản lý Dự án đều ăn khớp với nhau. Ông Takasu Kunio cũng đã nhận dạng ông Huỳnh Ngọc Sĩ thông qua bản ảnh của Cơ quan điều tra cung cấp và vẽ lại bản ảnh sơ đồ phòng làm việc của ông Huỳnh Ngọc Sĩ.

Mặc dù ông Huỳnh Ngọc Sĩ không thừa nhận có việc thỏa thuận để đưa hối lộ theo kiểu "đổi thầu, lấy USD" giữa ông và PCI, và mối quan hệ của ông Sĩ với các quan chức PCI chỉ là mối quan hệ xã giao, hoàn toàn không có chuyện "chung chi". Tuy nhiên, với những chứng cứ đã thu thập được, Cơ quan điều tra đã đủ cơ sở để kết luận ông Huỳnh Ngọc Sĩ có nhận của PCI 262.000USD để tạo điều kiện vô cùng thuận lợi cho PCI tham gia vào Dự án Đại lộ Đông Tây