SADECO và IPC đã mất hàng trăm tỷ đồng như thế nào?

• Đề nghị truy tố bị can Tất Thành Cang cùng đồng phạm
• Nhiều tỷ đồng đã được ông Tất Thành Cang "biến hóa" như thế nào?

Xâu xé tài sản công

Công ty IPC hoạt động dựa trên cơ sở ban đầu là “Chương trình Khu công nghiệp xuất khẩu Tân Thuận” theo Quyết định của UBND TP Hồ Chí Minh. Ngày 22-7-2004, UBND thành phố quyết định chuyển sang hoạt động theo mô hình “công ty mẹ - công ty con”, là doanh nghiệp nhà nước do UBND thành phố sở hữu 100% vốn điều lệ. Công ty SADECO là công ty con của Công ty IPC (doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước).

Sau khi tiếp nhận hồ sơ vụ việc từ Thanh tra thành phố và căn cứ kết quả điều tra, xác minh ban đầu, ngày 14-5-2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Tề Trí Dũng và Hồ Thị Thanh Phúc về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, Tham ô tài sản”. Sau đó, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố và bắt các bị can liên quan.

Theo đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra truy tố 2 bị can gồm Tề Trí Dũng và Hồ Thị Thanh Phúc về tội “Tham ô tài sản” và tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”; 17 bị can khác bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Theo Cơ quan điều tra, vụ án này có tính chất phức tạp, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, trong đó các đối tượng đã lợi dụng chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, kết hợp với tư nhân để thực hiện hành vi trái pháp luật, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho tài sản của nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư của Nhà nước. Vụ án liên quan đến sai phạm ở nhiều lĩnh vực, nhiều hành vi phạm tội khác nhau, liên quan nhiều đơn vị, doanh nghiệp có vốn của Nhà nước; các cá nhân sai phạm giữ vị trí cao, chủ chốt, quan trọng tại các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước.

Cơ quan điều tra xác định bị can Tề Trí Dũng (nguyên Tổng Giám đốc Công ty IPC, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Công ty SADECO) có vai trò chủ mưu, đã lợi dụng chức vụ, vị trí công việc thực hiện các hành vi phạm tội, gây thất thoát, thiệt hại lớn đối với tài sản của doanh nghiệp và vốn góp của Nhà nước.

Trong việc Công ty SADECO phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim, Tề Trí Dũng có vai trò xuyên suốt từ việc thực hiện các thủ tục hợp tác, thực hiện chủ trương hợp tác với Công ty Nguvễn Kim. Đến khi hoàn thành việc phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim với giá 40.000 đồng/cổ phần, sử dụng kết quả thẩm định giá của doanh nghiệp không có chức năng thẩm định giá, với tài sản bị định giá thấp, sai quy định để thực hiện các thủ tục phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim, thấp hơn giá trị của Công ty SADECO, gây thiệt hại cho SADECO 940,401 tỷ đồng.

Theo quy định, khi tăng vốn và chuyển nhượng quyền mua cổ phần của Công ty IPC, vốn của Văn phòng Thành ủy TP Hồ Chí Minh tại Công ty SADECO thì phải thực hiện đấu giá. Tuy nhiên, các cá nhân liên quan tại Thành ủy, Văn phòng Thành ủy, Công ty IPC và Công ty SADECO đã đồng ý phát hành 9 triệu cổ phần cho cổ đông chiến lược là Công ty Nguyễn Kim, với giá 40.000 đồng/cổ phần, không thông qua thẩm định giá và đấu giá theo quy định trên, gây thất thoát, thiệt hại cho Công ty SADECO.

Đối với việc sử dụng tiền của Công ty SADECO đi tham quan, du lịch dưới danh nghĩa di khảo sát, học tập, Tề Trí Dũng với vai trò là Chủ tịch HĐQT Công ty SADECO, là người chủ trương thực hiện chuyến đi, trao đổi với bà Nguyễn Thị Lâm Thủy (Công ty Du lịch Bến Thành) và giao cho Hồ Thị Thanh Phúc - Tổng Giám đốc Công ty SADECO tổ chức thực hiện. Tề Trí Dũng trực tiếp tham gia chuyển đi, biết rõ thành phần những người cùng tham gia chuyến đi, trong đó có những người không đúng thành phần đưọc duyệt chi theo quy định, biết được việc chi các khoản tiền là vượt quá chi phí nghỉ mát theo quy định nhưng vẫn thực hiện, dẫn đến việc sử dụng tiền của Công ty SADECO không đúng quy định, gây thất thoát, thiệt hại cho Công ty SẠDECO số tiền trên 3,8 tỷ đồng.

Đối với việc sử dụng nguồn tiền thù lao, quỹ khen thưởng tại Công ty SADECO, Tề Trí Dũng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn Chủ tịch HĐQT Công ty SADECO duyệt chi nhiều khoản tiền từ nguồn thù lao và quỹ khen thưởng cho mình và các thành viên HĐQT khác sử dụng cá nhân trái quy định, Tề Trí Dũng chiếm đoạt và sử dụng số tiền trên 1,7 tỷ  đồng.

Trong quá trình điều tra, Tề Trí Dũng thừa nhận đã nhận số tiền trên thông qua thư ký, nhân viên của Công ty SADECO nhận tiền mặt từ quỹ rồi giao lại cho Dũng. Khi được yêu cầu làm rõ về các khoản chi này, Dũng đổi lời khai cho rằng không nhận bất kỳ khoản tiền từ quỹ hoạt động của HĐQT, Ban Kiểm soát và Tiền thù lao từ Công ty SADECO. Tuy nhiên, kết luận điều tra khẳng định có đủ căn cứ xác định lời khai ban đầu của Dũng về việc nhận tiền là có cơ sở, đúng thực tế số tiền Dũng và các cá nhân liên quan đã nhận.

Cơ quan Cảnh sát điều tra cho biết, quá trình điều tra, Tề Trí Dũng không hợp tác làm việc, khai báo không thành khẩn, quanh co, đối phó, né tránh trách nhiệm nên cần xứ lý nghiêm trong quá trình truy tố, xét xử.

Ngoài bị can Dũng, bị can Hồ Thị Thanh Phúc cũng bị đề nghị truy tố về 2 tội "Tham ô tài sản" và “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản của Nhà nước gây thất thoát, lãng phí". Cơ quan điều tra xác định, trong việc SADECO phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim, Hồ Thị Thanh Phúc với vai trò là Tổng Giám đốc Công ty SADECO, trực tiếp thực hiện các thủ tục, chủ trương hợp tác với Công ty Nguyễn Kim, ký các tờ trình, báo cáo đề xuất lên HĐQT về việc kiến nghị phát hành cổ phần để tăng vốn điều lệ cho Công ty Nguyễn Kim với giá 40.000 đồng/cổ phần và biểu quyết thông qua việc phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim.

Với vai trò là người đại diện vốn của Công ty IPC tại Công ty SADECO, Hồ Thị Thanh Phúc đã có văn bản gửi Công ty IPC với nội dung đề nghị chọn Công ty Nguyễn Kim để phát hành cổ phần với giá 40.000 đồng/cổ phần, sử dụng kết quả thẩm định giá của doanh nghiệp không có chức năng thẩm định giá, với tài sản bị định giá thấp, sai quy định để thực hiện các thủ tục phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim, thấp hơn giá trị của Công ty SADECO, gây thiệt hại cho Công ty SADECO 940,401 tỷ đồng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định Hồ Thị Thanh Phúc còn có hành vi sai phạm trong việc sử dụng tiền của Công ty SADECO đi tham quan, du lịch, gây thất thoát, thiệt hại cho Công ty SADECO hơn 3,8 tỷ đồng.

Đối với việc sử dụng nguồn tiền thù lao, quỹ khen thưởng tại Công ty SADECO, Hồ Thị Thanh Phúc đã có hành vi ký đề xuất chi tiền và nhận tiền từ nguồn thù lao và khen thưởng, sau đó chuyển lại cho Tề Trí Dũng và các thành viên HĐQT, tạo điều kiện cho các cá nhân này chiếm đoạt tiền của Nhà nước, đồng phạm với Tề Trí Dũng về tội “Tham ô tài sản”, cùng chịu trách nhiệm về số tiền Tề Trí Dũng chiếm đoạt trên 1,7 tỷ đồng.

Các bị can là người của Công ty Nguyễn Kim gồm: Nguyễn Hữu Thành (nguyên Phó Chủ tịch Thường trực HĐQT), Phạm Nhật Vinh (Tổng Giám đốc Công ty Nguyễn Kim, đã xuất cảnh, đang bị truy nã) đã có hành vi biểu quyết, thống nhất chọn Công ty Nguyễn Kim làm cổ đông chiến lược, với giá phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim là 40.000 đồng/cổ phần; không tham gia đấu giá, thẩm định giá, gây thất thoát cho Công ty SADECO hơn 940 tỷ đồng.

Trách nhiệm của bị can Tất Thành Cang

Trong vụ án này, bị can Tất Thành Cang, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản của Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" liên quan đến hành vi phát hành sai quy định 9 triệu cổ phiếu SADECO cho Công ty Nguyễn Kim.

Theo Cơ quan cảnh sát điều tra, với vai trò là Phó Bí thư Thường trực Thành ủy từ ngày 5-2-2016 đến ngày 7-1-2019, có trách nhiệm phụ trách Văn phòng Thành ủy; Chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện dự toán ngân sách đảng bộ được Ban Thường vụ Thành ủy thông qua, việc thực hiện quyết định chủ trương đầu tư các dự án, công trình, các chương trình đầu tư phát triển của Đảng bộ thành phố.

Ngày 16-5-2017, bị can Tất Thành Cang có bút phê “Đồng ý" vào tờ trình số 1148-TTr ngày 28-4-2017 của Văn phòng Thành ủy về giá phát hành cổ phiếu của SADECO (được xác định 40.000 đồng/cổ phiếu) cho 1 cổ đông chiến lược. Cơ quan điều tra cho rằng, việc này là sai quy định. Bị can Tất Thành Cang biết rõ việc phát hành cổ phiếu phải thực hiện đấu giá, thẩm định giá theo Điều 38 Nghị định 91/2015 của Chính phủ nhưng không chỉ đạo Văn phòng Thành ủy, người đại diện vốn tại Công ty SADECO có ý kiến về việc đấu giá, thẩm định giá theo quy định. Bị can Tất Thành Cang phải chịu trách nhiệm đối với số tiền thất thoát, thiệt hại tương ứng với phần sở hữu của Văn phòng Thành ủy tại Công ty SADECO (16,7%) là hơn 157 tỷ đồng.

Cùng chịu trách nhiệm với số tiền này còn có bị can Phạm Văn Thông - nguyên Phó Chánh Văn phòng Thành ủy, là người đại diện vốn sở hữu của Văn phòng Thành ủy tại Công ty SADECO.