Vụ đầu độc cựu điệp viên hai mang Sergei Skripal: Sự thật sắp phơi bày

• Đằng sau cái chết của một cựu tình báo Nga
• Vụ cựu điệp viên Nga bị đầu độc: Hé lộ phương thức hành động

Phát biểu ngày 14-4, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh, thực ra, chất độc dùng tấn công cựu điệp viên Nga và con gái không phải là Novichok mà là chất độc thần kinh có tên gọi là 3-Quinuclidinyl benzilate, gọi tắt là BZ.

Chất độc BZ được sử dụng đầu độc cha con Sergei Skripal

Ngoại trưởng Nga cho biết, BZ là chất độc thần kinh khiến một người tạm thời bị mất hết khả năng. Ảnh hưởng sẽ đạt được trong vòng 30-50 phút và kéo dài tới 4 ngày. Ngoại trưởng Nga xác nhận, chất độc chưa từng được sản xuất tại Nga, nhưng lại rất phổ biến tại Anh, Mỹ và các nước thành viên NATO khác. Đây là kết quả xét nghiệm của một phòng thí nghiệm tại Thụy Sĩ thực hiện từ các mẫu mà Anh đã bàn giao cho OPCW.

Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Nga khẳng định Moscow sẽ chất vấn OPCW về quyết định không đưa thông tin Thụy Sĩ cung cấp vào báo cáo. "Chúng tôi đã nêu câu hỏi với OPCW rằng, tại sao những thông tin phản ánh phát hiện của các chuyên gia từ phòng thí nghiệm thành phố Spiez đã bị bỏ qua trong các tài liệu kết luận", người đứng đầu Bộ Ngoại giao Nga nói thêm.

Ông Lavrov cho biết thêm, trung tâm xét nghiệm tại Thụy Sĩ, nơi thực hiện đánh giá các mẫu là phòng thí nghiệm Spiez, một trong 5 trung tâm được OPCW ủy quyền thường trực. Trong khi đó, kênh RT của Nga dẫn thông tin cho biết, loại chất độc này Nga chưa bao giờ sản xuất. Chất độc trên do Mỹ, Anh và các nước thuộc NATO từng sử dụng.

Ngoại trưởng Lavrov nói rằng London hiện vẫn từ chối không trả lời hàng chục câu hỏi "rất rõ ràng" của Nga về vụ đầu độc Skripal, cũng như đưa ra những bằng chứng đáng kể về vụ việc. Thay vào đó, Anh vẫn đang tìm mọi cách để buộc Nga thừa nhận rằng họ đã đưa chất độc hóa học vào Anh để gây án.

Ngoài các cáo buộc rõ ràng này, ông Leonid Rink, một trong những nhà phát triển chất độc hóa học "Novichok" khẳng định rằng, chất độc mà OPCW đã lấy mẫu không phải là Novichok. "Báo cáo của OPCW cho thấy chất độc có độ tinh khiết cao. Điều đó chứng minh nó không phải Novichok. Nếu là chất keo mà người Anh tìm thấy trên cửa nhà Skripal là chất "Novichok" tinh khiết thì cha con Skripai sẽ không thể rời khỏi cánh cửa này 50 mét, mà phải chết ngay lập tức", ông Leonid khẳng định.

Nhà nghiên cứu cũng cho hay, "Novichok" là chất độc thần kinh phức tạp bao gồm hỗn hợp một số lượng lớn các thành phần và phụ gia, bị phân hủy theo cách khác nhau. "Nếu tìm thấy một chất gì đó tinh khiết, thì đó không phải là "Novichok", chuyên gia Leonid Rink nói. Theo ông, báo cáo kết quả của OPCW cũng mâu thuẫn với phát biểu của nhà phát triển "Novichok" khác là Vila Mirzayanova, hiện sống tại Hoa Kỳ, rằng độ ẩm cao ở Vương quốc Anh có thể làm giảm mức tử vong của chất độc.

Trước đó, ngày 12-4, OPCW đã công bố báo cáo tóm tắt kết quả điều tra, trong đó xác nhận cựu điệp viên Skripal và con gái đã bị đầu độc bằng một chất độc thần kinh. OPCW khẳng định các mẫu xét nghiệm được OPCW thu thập là "chất độc có nồng độ cao", song báo cáo của OPCW không đề cập cụ thể đến tên chất độc hay đưa ra đánh giá, nhận định về thủ phạm thực hiện vụ đầu độc xảy ra ngày 4/3. OPCW cho biết thông tin cụ thể về chất độc và các thành phần sẽ được công bố trong báo cáo đầy đủ gửi tới các nước thành viên của cơ quan này.

Điểm đáng chú ý là trong khi OPCW không nói rõ ai đứng sau vụ tấn công khiến cha con ông Skripal bất tỉnh thì Chính phủ Anh và Thủ tướng Theresa May ngay lập tức cáo buộc Nga sử dụng chất độc thần kinh quân sự Novichok do Liên Xô sản xuất để mưu sát cựu điệp viên và con gái.

Những câu hỏi chưa lời giải

Những gì Nga nghi ngờ nước Anh muốn thông qua vụ việc này để hạ bệ Nga ngày càng có cơ sở khi Anh bỗng "bịt kín" mọi thông tin về sự bình phục của Sergei Skripal và con gái. Liên quan tới báo cáo của OPCW về vụ đầu độc hai cha con cựu điệp viên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, Moscow có lý do để tin rằng báo cáo này là một phần trong kế hoạch của Anh nhằm hạ uy tín của Nga.

Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Nga Zakharova cũng cho biết, Nga có đầy đủ cơ sở để cáo buộc Anh chủ ý làm sai lệch thông tin và thao túng công luận trong vụ cha con ông Skripal bị đầu độc.

"Chúng tôi nhận thấy vụ việc này tương tự như vụ cựu điệp viên của Nga Alexander Litvinenk tử vong tại London năm 2016 do uống phải trà có chứa chất phóng xạ. Đã 1 tháng trôi qua, không ai nhìn thấy hai cha con cựu điệp viên Sergei Skripal. Cả truyền thông Nga lẫn các quan chức Nga đều hầu như không có cơ hội để thiết lập bất cứ liên lạc nào đối với họ".

Trả lời phỏng vấn hãng tin Sputnik, nhà phân tích chính trị người Canada Michael J. Carley cho biết, vẫn còn rất nhiều bí ẩn quanh vụ cựu điệp viên hai mang bị đầu độc này. "Nếu như đây là một chất độc thần kinh, nó sẽ ngay lập tức phát tác và khiến nạn nhân tử vong tại chỗ. Tuy nhiên thời điểm hiện tại, cả cựu điệp viên Sergei Skripal và con gái ông vẫn sống sót, thậm chí còn tỉnh táo. Vậy đây có phải là một chất độc khác hay không?", ông nói. Bên cạnh đó, Anh đã gửi mẫu vật bị tình nghi là chất được sử dụng để đầu độc cựu điệp viên cho OPCW, vậy tại sao lại không chuyển giao mẫu tương tự cho nhà chức trách Nga?

Mục đích của Anh khi cố tình cách ly hai nạn nhân và có kế hoạch đưa hai cha con ông Skiprital sang Mỹ cũng như cấp cho họ giấy tờ tùy thân mới là gì? "Tất cả những chi tiết này khiến chúng ta đặt câu hỏi liệu nhà chức trách Anh có đang che giấu sự thật gì không? Điều này khiến chúng ta cần phải suy xét nghiêm túc về những gì mà chính phủ Anh đang nói về vụ việc tại Salisbury", ông Carley nhận định.