100 năm câu chuyện bến phà Cần Thơ

11:19 09/03/2010
Cầu Cần Thơ hoàn thành cũng đồng nghĩa với việc những chiếc phà gần một thế kỷ đón đưa người và phương tiện qua sông sẽ kết thúc sứ mệnh lịch sử của mình. Dẫu biết đó là qui luật nhưng bao người sẽ có những nỗi niềm bâng khuâng vì rồi đây sẽ không còn những chuyến phà tấp nập cả ngày lẫn đêm; những chuyến phà đã đi vào thi ca, đi vào ký ức bao thế hệ người dân miền Tây.

Mỗi ngày có hàng chục nghìn lượt người qua lại phà Cần Thơ nhưng rất ít người trong số đó biết về lai lịch của bến phà nổi tiếng này. Từ những năm đầu thế kỷ XX, khi hệ thống giao thông đường bộ ở Nam kỳ được mở rộng, trong đó có cả phà Mỹ Thuận, người Pháp bắt đầu xây dựng bến tàu và Bungalow (là một dạng nhà ở nhỏ riêng biệt, có cơ cấu, công năng đơn giản, cơ động) để cho một số tàu bè ra vào buôn bán, giao thương ở các tỉnh Nam Sông Hậu.

Đến năm 1915, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định cho đắp lộ đá từ Sài Gòn đi Cần Thơ - Rạch Giá. Đồng thời, trong giai đoạn khoảng 1914 -1918, việc xây dựng bến phà Cần Thơ cũng được người Pháp tiến hành. Từ khi xây dựng phà Cần Thơ và đi vào hoạt động, đường bộ từ Cần Thơ đi Sóc Trăng, Long Xuyên, Vĩnh Long được đắp và chỉnh trang.

Địa điểm ban đầu của bến phà, theo nhiều tài liệu ghi chép, bến đặt ngay bờ sông thuộc rạch Khai Luông (nay gần cầu Ninh Kiều) và dần dần sau này bến phà được dời về địa điểm như hiện nay.

Phà Cần Thơ ngang sông Hậu dài 1.840m, trong đó, phía Cần Thơ đường dẫn lên phà tại phường Cái Khế; phía bờ Vĩnh Long (thường gọi bờ Bắc) đặt tại thị trấn Cái Vồn, huyện Bình Minh. Theo nhiều cụ già cao tuổi kể lại, vào những năm 1946 đến 1950, tại bến Phà Cần Thơ chỉ có 6 chiếc phà loại nhỏ, mui trần, mỗi chiếc chở được hai xe đò. Trên mỗi chiếc phà thường có 6 nhân viên phục vụ. Thời gian hoạt động cũng chỉ từ 4h sáng đến 10h đêm mỗi ngày.

Bà Hai (74 tuổi) nhà gần bến phà kể lại rằng, phà ngày xưa rất nhỏ so với bây giờ nhưng dưới phà cũng có ponton đóng bằng gỗ. Mỗi lần phà cập bến thường phải có 4 nhân viên dùng tay quay bàn cầu để chỉnh ponton theo hình chữ thập, từ đó các xe mới lên hoặc xuống phà được.

Trong cuốn Hồi ký Sơn Nam, tác giả có kể lại rằng lúc nhỏ, ông có dịp xuống phà chơi nhìn thấy ở bờ sông có ngôi miếu nhỏ thờ Thủy Long, dưới hầm máy cũng có trang thờ Thủy Long. Người coi lái phà ngồi trên mui cao, còn thợ máy thì làm việc dưới hầm tối om om để theo dõi việc vận hành của máy. Mỗi lần nghe tiếng kẻng hiệu lệnh của tài công (hoa tiêu), người thợ máy vội nắm cây cần điều khiển giảm tốc độ khi phà từ từ tiến vào bờ.

Bến phà Cần Thơ ngày nay.

Theo thời gian đến nay bến phà Cần Thơ được đầu tư nhiều phương tiện hiện đại, phà có trọng tải từ 100 đến 200 tấn và thời gian hoạt động suốt 24/24h. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển giao thông trong những năm qua, đặc biệt là những ngày lễ, Tết phà luôn bị kẹt xe nhiều giờ.

Và theo qui luật phát triển thì sứ mệnh của bến phà cũng phải chấm dứt để mở ra một trang sử mới - cây cầu cho vùng Nam sông Hậu. Nhưng với người dân miền Tây, phà Cần Thơ là kỷ niệm gắn với dòng sông, bến nước với vùng quê miệt vườn rợp mát, cây trái sum xuê. Cũng chỉ ít ngày nữa thôi, phà Cần Thơ sẽ trở thành hoài niệm.

Và một thông tin cuối cùng liên quan đến phà Cần Thơ mà ông Phan Quang Dự, Giám đốc cụm phà Hậu Giang cho chúng tôi biết, đến thời điểm này đề án chuyển đổi Cụm phà Hậu Giang thành Công ty TNHH một thành viên Quản lý, khai thác cầu Cần Thơ (tên gọi là Công ty quản lý khai thác cầu Cần Thơ), đã cơ bản hoàn thành và Cụm phà Hậu Giang chuẩn bị nhận nhiệm vụ mới.

Theo đó, 307 nhân viên của bến phà khi chuyển qua đơn vị mới sẽ có 99 người dư dôi. Trong số 99 người, có nhiều trường hợp nghỉ hưu và các chế độ theo qui định. Số còn lại sẽ tiếp tục theo những chiếc phà Cần Thơ đang được sắp xếp đưa đến phục vụ các bến mới, đặc biệt là tập trung cho phà Vàm Cống (Long Xuyên, An Giang), vì bến phà này có QL 80 đi qua, và cũng đang chịu áp lực rất lớn về giao thông trong thời gian qua.

Riêng những người tiếp tục làm việc sẽ được đưa đi tập huấn về công tác thu phí, quản lý để cuối tháng 3/2010 cầu Cần Thơ sẽ hoàn thành, khai thác sử dụng. Thế nhưng, có một thông tin mà ông Dự luôn giữ bí mật là công tác nhân sự. Bởi, theo ông Dự thông tin sẽ được công bố vào phút cuối để không ảnh hưởng đến tinh thần làm việc của cán bộ công nhân viên.

Du khách nô nức tham quan cầu Cần Thơ
Dù còn đến 45 ngày nữa (tính từ ngày 7/3) mới đến ngày khánh thành, nhưng người dân khắp nơi đã nô nức đổ về đôi bờ sông Hậu để tận mắt chứng kiến cầu Cần Thơ - chiếc cầu dây văng có nhịp chính dài nhất khu vực Đông Nam Á.

Sáng 7/3, chúng tôi có mặt tại bờ Bắc cầu Cần Thơ, thuộc địa phận xã Mỹ Hòa, huyện Bình Minh (Vĩnh Long). Anh Dương Thành Khoa - giáo viên dạy ngoại ngữ đến từ huyện Càng Long (Trà Vinh) đi tham quan cầu cùng gia đình trở lại chiếc ôtô đậu ngoài đường dẫn kể: "Trên đường đi đến đây, tôi đã nhận được thông tin trên Đài Phát thanh rằng, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý tổ chức lễ khánh thành cầu Cần Thơ vào ngày 21/4 tới đây nên thấy phấn khởi lắm. Vậy là mong ước của dân miền Tây mình bao đời nay đã sắp đến ngày thành hiện thực".

Anh Khoa kể về chuyến đi tham qua cầu của mình rằng, ai cũng nôn nao để đi "coi" cầu với cảm giác "để tới ngày khánh thành, người ta giành coi hết vậy". Nhân tiện có người bà con từ TP HCM về chơi, cho mượn xe nên cả nhà kéo đi.

T.B.

Nam Giao

Từ nghi vấn dữ liệu quan trắc được truyền về trong nhiều trường hợp đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng thực tế tại nhiều khu vực đô thị lớn và khu công nghiệp tình trạng ô nhiễm vẫn diễn biến phức tạp, chỉ số ô nhiễm môi trường ở mức cao, không tương xứng với dữ liệu quan trắc được báo cáo. Từ đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an đã phối hợp các Công an đơn vị tập trung xác minh điều tra.

Ngày 2/4, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an có Thư khen gửi Công an tỉnh Thanh Hóa biểu dương thành tích trong phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh, triệt phá thành công đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc xuyên quốc gia, quy mô lớn, bắt giữ 205 đối tượng, thu giữ 36 xe ô tô, 189 điện thoại di động cùng nhiều vật chứng khác.

Bước vào mùa cao điểm trong năm giữa bối cảnh mới với không ít khó khăn, thách thức, du lịch hè năm nay được dự báo có nhiều thay đổi. Làm thế nào để thích ứng và duy trì được sự phát triển cần thiết đang là bài toán không dễ đối với “ngành công nghiệp không khói”.

Chiều 2/4, cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với Diệp Văn Vĩnh (SN 1994, ngụ xã Long Phú, TP Cần Thơ) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với thủ đoạn vay tiền để đáo hạn ngân hàng, chiếm đoạt của các nạn nhân 20,4 tỷ đồng.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文