Ai quản tuyến vận tải thuỷ ra đảo Bạch Long Vỹ

Tuyến vận tải thuỷ từ đất liền Hải Phòng ra đảo Bạch Long Vỹ có chiều dài 75 hải lý. Các tàu chuyên dụng thông thường phải mất 6-7h mới cập được cảng đảo.

Gần 15 năm qua, khi Bạch Long Vỹ chính thức trở thành huyện độc lập, do nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tuyến vận tải này trở nên nhộn nhịp. Song, điều đáng ngại, các tàu cá, tàu dịch vụ thu mua thuỷ sản và tàu ngoại tỉnh ra vào đảo thường xuyên nhưng không ai quản lý.

Khi gặp phải rủi ro trên biển, các loại tàu đã gây không ít khó khăn cho cơ quan chức năng ứng cứu, giải quyết khắc phục hậu quả ...

Không ít nguy cơ mất an toàn

Theo các cơ quan chức năng thành phố Hải Phòng, từ đất liền ra đảo Bạch Long Vỹ có nhiều bến xuất phát như cảng Đông Hải, cảng 128 HQ (do Cục Hàng hải cấp phép), cầu tàu vùng M Hải quân, cầu tàu khách Bến Bính (do Quân đội và Sở GTCC thành phố cấp phép).

Ngược lại, các phương tiện từ Bạch Long Vỹ về Hải Phòng, ngoài một số cảng và khu neo đậu do Bộ Quốc phòng, UBND thành phố và Tổng đội thanh niên xung phong đầu tư, khai thác theo Quyết định của UBND thành phố, còn có các cảng "tạm" là nơi neo đậu của vô số tàu cá, tàu dịch vụ thu mua hải sản, tàu ngoại tỉnh đánh bắt xa bờ.

Theo UBND huyện, hằng năm có hàng nghìn lượt các loại tàu này vào đảo giao dịch, neo đậu tránh bão, không một cơ quan nào quản lý. Đã vậy, các điều kiện bảo đảm an toàn hàng hải trên toàn tuyến chưa được lắp đặt hệ thống báo hiệu hàng hải cho luồng ra vào đảo.

Duy nhất ở đầu Bạch Long Vỹ có một đèn biển trên đảo do Công ty Bảo đảm hàng hải I quản lý. Bởi vậy, nhiều phương tiện gặp sự cố trên đảo là chuyện thường tình. Nghiêm trọng nhất là vụ tai nạn đắm tàu "tăng bo" khi đón người từ tàu lớn vào đảo đã gây ra sự cố chết người ở khu vực cảng và neo đậu tàu thuyền của đảo chưa xây dựng xong.

Ngày 12/2/2007, một chuyến tàu ra đảo đã đâm phải xác tàu đắm gây hậu quả nghiêm trọng, do các cơ quan cứu nạn hàng hải ứng cứu, hỗ trợ không nhận được thông tin đầy đủ, kịp thời từ cơ quan chủ quản.

Có thể chia các phương tiện thường xuyên hoạt động trên tuyến đảo thành 3 nhóm: nhóm 1 gồm tàu đánh cá, dịch vụ thu mua hải sản; nhóm 2 gồm tàu vận tải quân sự, tàu công vụ kiểm ngư và cảnh sát biển; nhóm 3 gồm tàu biển được đăng ký vào sổ đăng ký tàu biển quốc gia.

Cả 3 nhóm tàu trên ra vào cảng với số lượng ngày càng nhiều trong khi cơ quản xử lý môi trường biển không thể phân loại, kiểm tra, kiểm dịch các điều kiện giảm thiểu ô nhiễm vì nhiều phương tiện không có đầu mối quản lý.

Tất cả những lý do trên đều cho thấy nguy cơ mất an toàn cho tuyến vận tải thuỷ ra đảo Bạch Long Vỹ rất cao từ  công tác bố trí phân luồng, lắp đặt các hệ thống báo hiệu hàng hải đến quản lý môi trường biển tại chỗ.

Đầu mối quản lý tuyến phải được phân cấp rõ ràng

Có một thực tế là hệ thống liên lạc với huyện đảo Bạch Long Vỹ chỉ liên lạc được qua vệ tinh, VIBA, VHF-ICOM và 2 hệ thống điện thoại di động Vina Phone và Viettel trong điều kiện thời tiết, khí hậu khắc nghiệt trên vùng đảo nên mọi liên lạc đều gặp rất nhiều khó khăn.

Bởi vậy, nhiều trường hợp tàu bị sự cố trên biển trôi dạt trong nhiều giờ nhưng không thể liên lạc được với các Trung tâm cứu hộ. Điều đó rất cần một cơ quan quản lý phương tiện và Trung tâm đầu mối liên lạc.

Đã vậy, việc quản lý các phương tiện ra đảo không có cơ quan quản lý Nhà nước nào có thể biết được phương tiện liên lạc với đảo vào lúc nào và bao giờ đến địa điểm an toàn (trừ các tàu quân sự, tàu chuyên dụng).

Ngoài các tàu quân sự hoạt động theo lệnh của Bộ Quốc phòng và tàu Bạch Long hoạt động theo sự chỉ đạo của UBND thành phố được kiểm tra cấp phép trước khi rời cảng, còn tất cả các phương tiện khác (tàu cá, tàu thu mua dịch vụ thuỷ sản) không được quản lý và hỗ trợ khi có sự cố tai nạn trên biển xảy ra.

Theo qui định các phương tiện này khi vào đảo Bạch Long Vỹ chỉ gặp cơ quan quản lý bến neo đậu nộp lệ phí là xong, còn khi rời đảo, họ đi đâu, làm gì và có an toàn hay không, không ai kiểm soát được.

Trước thực trạng trên, để tuyến vận tải thuỷ từ Hải Phòng đi Bạch Long Vỹ thực sự an toàn, phục vụ phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng, các cơ quan chức năng thành phố cần phải xác định cảng và khu neo đậu tàu, thuyền Bạch Long Vỹ là cảng gì?

Để quản lý theo đúng với chức trách và quyền hạn của cơ quan quản lý chuyên ngành. Nếu là cảng biển thì phải có sự quản lý của Cục Hàng hải (hoặc Cảng vụ Hải Phòng), nếu là cảng cá thì phải là sự quản lý của ngành Thuỷ sản. Và nếu là cảng của đường thuỷ nội địa thì phải trang bị, lắp đặt các thiết bị báo hiệu đường thuỷ trên vùng biển khơi Bạch Long Vỹ.

Thiết nghĩ, UBND TP Hải Phòng và Cục Hàng hải Việt Nam cần thành lập Trạm đại diện kiểm tra, kiểm soát an toàn trên biển tuyến đảo Bạch Long Vỹ. Đặc biệt, xác định đây là tuyến vận tải thuộc tuyến biển, Cục Hàng hải nên chỉ đạo Công ty Bảo đảm an toàn hàng hải 1 khảo sát thiết kế luồng, bố trí báo hiệu hàng hải cho cảng và khu neo đậu tàu, thuyền đảo Bạch Long Vỹ, đồng thời phối hợp với hoa tiêu khu vực cảng Hải Phòng có phương án triển khai các dịch vụ hoa tiêu đối với những chuyến tàu vận chuyển hàng hoá, vận chuyển hành khách ra đảo.

Sự quản lý rõ ràng của các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ giúp cho tuyến vận tải thuỷ đến với đảo Bạch Long Vỹ thuận tiện, an toàn, góp phần vào sự lớn mạnh của huyện đảo tiền tiêu của Tổ quốc