Ẩn họa cơm bụi siêu bẩn
Chỉ chưa đầy 1 tháng qua, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh liên tiếp xảy ra 4 vụ ngộ độc tập thể khiến hơn 500 công nhân phải nhập viện cấp cứu. Tình trạng trên đang đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của những người lao động. Tuy nhiên, đó mới chỉ là những vụ việc xảy ra tại các công ty có hợp đồng suất ăn công nghiệp, còn các quán cơm bụi, bình dân giá rẻ, nơi mà không ai kiểm soát được thì tình hình chế biến siêu bẩn vẫn đang hoạt động một cách vô tư.
Khoảng 11h trưa 2/8, chúng tôi ghé một quán cơm bụi trên đường Sư Vạn Hạnh. Quán cơm nhỏ, có gần chục bàn ăn nhưng đã chật kín người, cái tủ đựng thức ăn mặt kính bóng loáng thoạt nhìn có vẻ hợp vệ sinh. Len lỏi chen chúc trong đám sinh viên và dân lao động, chúng tôi cũng gọi được suất ăn chỉ có 10.000 đồng. Bà chủ dáng người đẫy đà, tay vừa thoăn thoắt gắp thức ăn vào các phần cơm, vừa thục tay vào túi áo sau cái tạp dề cũ kĩ nhàu nát đầy những vết bẩn ngang dọc để thu và trả lại tiền. Phía bên ngoài chiếc tủ kính đựng thức ăn, nhóm sinh viên vừa ào tới vội vã gọi cơm, vẻ mặt người nào cũng nóng lòng vì đói, mệt.
Ăn được một vài miếng, chúng tôi xin phép bà chủ cho đi vệ sinh, chị ta tỏ vẻ không muốn khách "thám thính" bên trong. Chỉ qua một cánh cửa, chúng tôi đã giật mình khi nhìn thấy cái "qui trình" chế biến và lưu giữ thức ăn của quán: Hai nồi canh chua rau muống không đậy điệm đặt thoải mái trên sàn nhà, lại ngay gần góc phòng vệ sinh. Rất nhiều tô, đĩa đựng thức ăn mặn mới chế biến xong như cá ngừ kho thơm, tàu hũ nhồi thịt… để ngổn ngang dưới nền nhà xám xịt, ẩm thấp.
Còn đang mải nhìn mấy chảo đựng thức ăn khác trên nền nhà, chúng tôi giật mình vì nghe tiếng động loạt soạt. Quay ngang sang nhìn, chúng tôi không tin nổi vào mắt mình khi mà ở đây có cả một đội quân chuột, con nào cũng mập tròn béo ục ịch bò đi bò lại như chốn không người xung quanh các khay, đĩa đựng thức ăn. Do khuôn viên bếp chật hẹp nên bà chủ tận dụng tối đa: khu nấu nướng cũng kiêm rửa chén và là khu sơ chế nguyên liệu luôn. Cách đó chừng 4m là cửa nhà vệ sinh được "sáng kiến" che chắn tạm bằng một tấm vải đen đúa. Dưới nền đất nhầy nhụa nước bẩn và cuối cùng là phía trên được ngăn ra thành một căn gác lửng là khu nghỉ ngơi của chủ quán và nhân viên.
 |
| Một góc sơ chế của quán cơm bụi 10.000 đồng trên đường Sư Vạn Hạnh, quận 10, TP Hồ Chí Minh. |
Chúng tôi còn nhớ đã có lần ghé một quán cơm bụi trên đường An Dương Vương (quận 5) vào đúng lúc giờ cao điểm. Tại đây, có rất đông sinh viên và những người bán hàng rong đang ngồi ăn, các nhân viên của quán đang làm việc hết công suất. Trong diện tích khoảng 6m2, hàng chục người đang chen chúc nhau ngồi ăn trên những chiếc ghế nhựa cũ kỹ. Không đủ chỗ cho khách ngồi, quán kê thêm bàn, ghế sát ngoài đường ngay bên miệng cống thoát nước bốc mùi khó chịu. Giá của mỗi đĩa cơm ở đây khá rẻ từ 10.000đ - 13.000đ. Một sinh viên ăn thường xuyên tại đây nói: "Em ăn ở đây miết à, lúc đầu cũng không quen nhưng sau rồi kệ nó, miễn là đầy dạ dày. Có hôm đang ăn cơm ngon lành tự nhiên thấy một con sâu to đùng".
Khi xem qua khu vực vệ sinh của quán thì thật quá khủng khiếp. Tô, chén, muỗng, đũa nằm lăn lóc dưới sàn dơ bẩn. Chén, đũa được rửa kiểu "đi qua hàng nước", rồi lau khô bằng chiếc khăn dính dầu mỡ. Thế mà cứ đến giờ trưa, quán cơm nào cũng đông chật kín.
Mất vệ sinh là thế nhưng giá rẻ là lý do khiến các quán cơm bụi luôn luôn thu hút khách. Hiện một suất "cơm trưa văn phòng" tối thiểu cũng từ 18 tới 20.000đ/suất. So với tình hình giá cả đang lên như hiện nay thì với người lao động mua được suất ăn cơm giá có 10.000đ thật quá tiện. Quán cơm bụi bình dân gắn bó chặt chẽ với những người có thu nhập thấp. Nhưng có tận mắt chứng kiến công nghệ chế biến của nó như trên mới thấy thật ám ảnh kinh hoàng.
Theo ông Huỳnh Lê Thái Hòa - Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP Hồ Chí Minh, việc xử lý rất khó do không đủ người giám sát. Bác sĩ Đỗ Thị Ngọc Diệp - Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP Hồ Chí Minh còn cho biết, thời tiết ở TP Hồ Chí Minh đang trong giai đoạn thất thường, nắng nóng kèm mưa khiến cho các loại thức ăn đường phố, cơm bụi… dễ bị ôi thiu sinh vi khuẩn nhất là lại trong điều kiện không được bảo quản tốt. Theo bà Diệp, đây chính là nguyên nhân gây ngộ độc hay nhiều bệnh đường tiêu hóa khác.
Được biết, theo một khảo sát gần đây của Trung tâm Dinh dưỡng TP Hồ Chí Minh, hầu hết các hàng quán ăn vỉa hè, thức ăn đường phố, cơm bụi bình dân đều không đảm bảo về bảo quản, các test nhanh về độ sạch của chén bát, muỗng, đũa hầu hết không đạt yêu cầu là nguy cơ gây ngộ độc rất cao. Ngoài ra, thực phẩm thường được mua giá rẻ không nguồn gốc, kém chất lượng để chế biến.
Từ thực trạng trên đây thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra để bảo vệ an toàn sức khỏe và tính mạng cộng đồng