Ẩn họa đằng sau những chiếc đèn trời
Mấy năm trở lại đây, vào những dịp lễ, Tết và đặc biệt là khi rằm Trung thu đang về, phong trào thả đèn trời nhằm gửi gắm kỉ niệm, tâm sự của một số người dân Hà Nội lên trên không trung trở nên nở rộ. Song, bên cạnh đó, việc làm này cũng đã, đang và sẽ là những mối nguy hại thường trực, nếu như chúng ta - những người tham gia thả đèn trời không ý thức được hậu quả do bản thân nó gây ra.
Gửi gắm ước mơ lên trời cao
Có mặt tại khu phố Hàng Mã, Lương Văn Can (quận Hoàn Kiếm) vào những ngày cận kề rằm Trung thu, chúng tôi được chứng kiến một không khí hết sức hồ hởi của những người đi mua đèn trời. Theo chân họ chỉ 5 phút, chúng tôi đã sở hữu được 2 chiếc đèn trời có giá 40.000đ (20.000đ/chiếc).
Có trong tay những chiếc đèn trời, chúng tôi theo chân Phương đến đoạn đường trước cổng sân vận động quốc gia Mỹ Đình để thả. Một khung cảnh thật nhộn nhịp với rực rỡ sắc màu của những chiếc đèn trời đã khiến cho người lai vãng qua đây bất giác cũng phải ngoái lại ngước nhìn. Người đem đèn trời đến đây chủ yếu là thanh niên, còn lại số ít là người già, trẻ con.
Trước khi thả đèn, họ thường gắn thêm một hay vài tờ giấy với lời nhắn nhủ, tâm sự. Mục đích của việc làm này không gì khác chính là muốn thả ước mơ của mình được bay lên cao, để cho trời xanh "thấu hiểu". "Anh cầu gì? Để em viết luôn vào đây" - Phương vừa viết vừa ngẩng đầu gạn hỏi. "Thế không biết có linh nghiệm không nhỉ". "Em cũng không biết, nhưng dường như tục viết chữ thả đèn này có từ lâu đời rồi thì phải"...
Không chỉ Phương có sở thích viết chữ như vậy, mà theo quan sát, chúng tôi nhận thấy chiếm đa phần trong số người tập trung ra thả đèn đều gắn thêm 1 tờ giấy nhỏ ở bên hông của chiếc đèn. Đốt đèn trời còn là một trong những thú vui mới mà người dân hiện nay hay làm vào các dịp lễ, Tết, đặc biệt là vào ngày rằm Trung thu. Họ viết những lời yêu thương, những lời tâm sự... lên tờ giấy, phong bì thư những mong sự chân thành đó sẽ sớm muộn trở thành hiện thực.
"Mỗi lần nhớ đến cô ấy, mình lại mua đèn về và gắn vào đó mảnh giấy giãi bày tâm sự" -
Hay cũng chính nhờ đèn trời mà con người ta trở nên xích lại gần nhau hơn. Như chúng ta đã biết, khi hay tin vụ tai nạn thương tâm ở cầu Cần Thơ, một số người dân Hà Nội đã tập trung thành đám đông, đốt đèn trời cầu cho linh hồn người quá cố sớm được siêu thoát.
"Đèn trời như một chiếc cầu nối nguyện vọng của người dân với bầu trời" - Tuấn Anh, sinh viên Trường Đại học Hà Nội giải thích.
Hậu họa khó lường
Đèn trời - hay còn gọi là lồng đèn gió, đèn chỉ thiên... bay lên không trung nhờ sự cháy của ngọn bấc (được tẩm dầu hoặc mỡ) buộc ở giao điểm hai đường chéo hình tròn bên dưới đáy chiếc đèn (có điểm đầu bị bít kín lại). Lớp giấy trùm lên là loại giấy pơluya mỏng có màu trắng. Đường kính của hình tròn dưới đáy xấp xỉ 70cm, độ cao thường khoảng 1m2.
Tuy vậy, kích thước trên chỉ là một con số tương đối, bởi có nhiều người muốn "nổi" nên đã làm những chiếc đèn có kích thước to gấp nhiều lần so với các loại đèn thông dụng. Chính sự "đóng góp" của một lượng giấy không nhỏ (khoảng 2,4m x 1,2m) cho nên nó có thể gây ra cháy bất cứ lúc nào. Có không ít người châm lửa cho đèn trời đã bị chính những chiếc đèn này làm cho thân thể bị bỏng rát.
"Năm ngoái, lúc em vừa châm lửa cho đèn xong thì tự dưng đứa bạn giữ không vững khiến đèn cháy phừng phừng khi chưa kịp bay. May mà chỉ bị cháy ít tóc. Từ đó em cạch đèn trời luôn!" - Thắng, nhà ở đường Láng, không giấu được sự sợ hãi khi nhắc lại câu chuyện của năm ngoái.
Ngoài ra, đèn trời còn là một trong những nguyên nhân gây ra các vụ hỏa hoạn như: cháy nhà, chập điện v.v... nếu như việc thả đèn được thực hiện trên những vùng đất hẹp, có nhiều đường dây điện chạy qua.
Chắc chúng ta không thể quên vụ cháy lớn tại bãi cỏ gần sân vận động Mỹ Đình (huyện Từ Liêm) cách đây hơn một năm (ngày 4/10/2007) do chính đèn trời gây ra. Rất may, lực lượng Cảnh sát PCCC đã có mặt kịp thời ứng cứu, cho nên vụ hỏa hoạn này đã không gây thiệt hại lớn về người và của.
Đại úy Nguyễn Thành Vinh - Đội phó Đội Cảnh sát PCCC huyện Từ Liêm cho biết, ngoài vụ xảy ra vào ngày 4/10/2007, tính đến nay, toàn Đội đã trực tiếp, nhanh chóng dập tắt 3 vụ cháy xảy ra trên địa bàn (chưa kể các quận, huyện khác trong thành phố), nguyên nhân chính là do việc đốt đèn trời gây ra.
Cũng theo sự khuyến cáo của đồng chí Vinh, vì đèn trời bay lên được là nhờ những đoạn bấc tẩm dầu thắp sáng cho nên khi bấc đã cháy hết, những tàn tro của nó vẫn sẽ âm ỉ và rơi xuống đất. Trong quá trình rơi, nếu gặp bất cứ vật liệu nào dễ cháy nó sẽ bén lửa, lúc đó hậu họa sẽ rất khó kiểm soát được.
"Vì sự an toàn của mình cũng như của xã hội, mọi người dân hãy nâng cao ý thức hơn nữa trong việc đốt, thả đèn trời, nhất là tại những nơi đông người, vì ở đấy địa hình sẽ là món "mồi" ngon của lửa!" - đồng chí Vinh nhấn mạnh.
Thiết nghĩ, trong những ngày cận kề rằm Trung thu sắp tới, tốt hơn hết chúng ta hãy nhắn gửi nỗi niềm, tâm sự của mình bằng những cách thức khác chứ không nên coi việc thả đèn trời là một công cụ đem lại sự linh ứng nhất. Có như thế, chúng ta mới tránh được những hậu họa mà đèn trời gây ra