Trước giờ kết thúc sứ mệnh lịch sử phà Cần Thơ

Bài 1: 100 năm - câu chuyện một bến phà

14:35 09/03/2010
Hàng triệu trái tim đang trông chờ cây cầu Cần Thơ bắc qua sông Hậu hoàn thành và điều trông chờ đó đang được tính bằng từng ngày (theo dự kiến cuối tháng 3 này, cầu Cần Thơ sẽ chính thức thông xe). Cầu Cần Thơ hoàn thành cũng đồng nghĩa với việc những chiếc phà gần một thế kỷ đón đưa người và phương tiện qua sông sẽ kết thúc sứ mệnh lịch sử của mình.

Dẫu biết qui luật phát triển của xã hội, của đất nước thì phà sẽ được thay thế bằng cầu, nhưng bao người sẽ có những nỗi niềm bâng khuâng vì rồi đây sẽ không còn những chuyến phà tấp nập cả ngày lẫn đêm; những chuyến phà đã đi vào thi ca, đi vào ký ức bao thế hệ người dân miền Tây.

Mỗi ngày có hàng chục nghìn lượt người qua lại phà Cần Thơ nhưng rất ít người trong số đó biết về lai lịch của bến phà nổi tiếng này. Từ những năm đầu thế kỷ XX, khi hệ thống giao thông đường bộ ở Nam kỳ được mở rộng, trong đó có cả phà Mỹ Thuận, người Pháp bắt đầu xây dựng bến tàu và Bungalow (là một dạng nhà ở nhỏ riêng biệt, có cơ cấu, công năng đơn giản, cơ động) để cho một số tàu bè ra vào buôn bán, giao thương ở các tỉnh Nam Sông Hậu.

Đến năm 1915, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định cho đắp lộ đá từ Sài Gòn đi Cần Thơ - Rạch Giá. Đồng thời, trong giai đoạn khoảng 1914 -1918, việc xây dựng bến phà Cần Thơ cũng được người Pháp tiến hành. Từ khi xây dựng phà Cần Thơ và đi vào hoạt động, đường bộ từ Cần Thơ đi Sóc Trăng, Long Xuyên, Vĩnh Long được đắp và chỉnh trang.

Địa điểm ban đầu của bến phà, theo nhiều tài liệu ghi chép, bến đặt ngay bờ sông thuộc rạch Khai Luông (nay gần cầu Ninh Kiều) và dần dần sau này bến phà được dời về địa điểm như hiện nay.

Phà Cần Thơ ngang sông Hậu dài 1.840m, trong đó, phía Cần Thơ đường dẫn lên phà tại phường Cái Khế; phía bờ Vĩnh Long (thường gọi bờ Bắc) đặt tại thị trấn Cái Vồn, huyện Bình Minh. Theo nhiều cụ già cao tuổi kể lại, vào những năm 1946 đến 1950, tại bến Phà Cần Thơ chỉ có 6 chiếc phà loại nhỏ, mui trần, mỗi chiếc chở được hai xe đò. Trên mỗi chiếc phà thường có 6 nhân viên phục vụ. Thời gian hoạt động cũng chỉ từ 4h sáng đến 10h đêm mỗi ngày.

Bà Hai (74 tuổi) nhà gần bến phà kể lại rằng, phà ngày xưa rất nhỏ so với bây giờ nhưng dưới phà cũng có ponton đóng bằng gỗ. Mỗi lần phà cập bến thường phải có 4 nhân viên dùng tay quay bàn cầu để chỉnh ponton theo hình chữ thập, từ đó các xe mới lên hoặc xuống phà được.

Trong cuốn Hồi ký Sơn Nam, tác giả có kể lại rằng lúc nhỏ, ông có dịp xuống phà chơi nhìn thấy ở bờ sông có ngôi miếu nhỏ thờ Thủy Long, dưới hầm máy cũng có trang thờ Thủy Long. Người coi lái phà ngồi trên mui cao, còn thợ máy thì làm việc dưới hầm tối om om để theo dõi việc vận hành của máy. Mỗi lần nghe tiếng kẻng hiệu lệnh của tài công (hoa tiêu), người thợ máy vội nắm cây cần điều khiển giảm tốc độ khi phà từ từ tiến vào bờ.

Bến phà Cần Thơ ngày nay.

Theo thời gian đến nay bến phà Cần Thơ được đầu tư nhiều phương tiện hiện đại, phà có trọng tải từ 100 đến 200 tấn và thời gian hoạt động suốt 24/24h. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển giao thông trong những năm qua, đặc biệt là những ngày lễ, Tết phà luôn bị kẹt xe nhiều giờ.

Và theo qui luật phát triển thì sứ mệnh của bến phà cũng phải chấm dứt để mở ra một trang sử mới - cây cầu cho vùng Nam sông Hậu. Nhưng với người dân miền Tây, phà Cần Thơ là kỷ niệm gắn với dòng sông, bến nước với vùng quê miệt vườn rợp mát, cây trái sum xuê. Cũng chỉ ít ngày nữa thôi, phà Cần Thơ sẽ trở thành hoài niệm.      

Và một thông tin cuối cùng liên quan đến phà Cần Thơ mà ông Phan Quang Dự, Giám đốc cụm phà Hậu Giang cho chúng tôi biết, đến thời điểm này đề án chuyển đổi Cụm phà Hậu Giang thành Công ty TNHH một thành viên Quản lý, khai thác cầu Cần Thơ (tên gọi là Công ty quản lý khai thác cầu Cần Thơ), đã cơ bản hoàn thành và Cụm phà Hậu Giang chuẩn bị nhận nhiệm vụ mới.

Theo đó, 307 nhân viên của bến phà khi chuyển qua đơn vị mới sẽ có 99 người dư dôi. Trong số 99 người, có nhiều trường hợp nghỉ hưu và các chế độ theo qui định. Số còn lại sẽ tiếp tục theo những chiếc phà Cần Thơ đang được sắp xếp đưa đến phục vụ các bến mới, đặc biệt là tập trung cho phà Vàm Cống (Long Xuyên, An Giang), vì bến phà này có QL 80 đi qua, và cũng đang chịu áp lực rất lớn về giao thông trong thời gian qua.

Riêng những người tiếp tục làm việc sẽ được đưa đi tập huấn về công tác thu phí, quản lý để cuối tháng 3/2010 cầu Cần Thơ sẽ hoàn thành, khai thác sử dụng.

Thế nhưng, có một thông tin mà ông Dự luôn giữ bí mật là công tác nhân sự. Bởi, theo ông Dự thông tin sẽ được công bố vào phút cuối để không ảnh hưởng đến tinh thần làm việc của cán bộ công nhân viên

Du khách nô nức tham quan cầu Cần Thơ
Dù còn đến 45 ngày nữa (tính từ ngày 7/3) mới đến ngày khánh thành, nhưng người dân khắp nơi đã nô nức đổ về đôi bờ sông Hậu để tận mắt chứng kiến cầu Cần Thơ - chiếc cầu dây văng có nhịp chính dài nhất khu vực Đông Nam Á. Sáng 7/3, chúng tôi có mặt tại bờ Bắc cầu Cần Thơ, thuộc địa phận xã Mỹ Hòa, huyện Bình Minh (Vĩnh Long). Anh Dương Thành Khoa - giáo viên dạy ngoại ngữ đến từ huyện Càng Long (Trà Vinh) đi tham quan cầu cùng gia đình trở lại chiếc ôtô đậu ngoài đường dẫn kể: "Trên đường đi đến đây, tôi đã nhận được thông tin trên Đài Phát thanh rằng, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý tổ chức lễ khánh thành cầu Cần Thơ vào ngày 21/4 tới đây nên thấy phấn khởi lắm. Vậy là mong ước của dân miền Tây mình bao đời nay đã sắp đến ngày thành hiện thực". Anh Khoa kể về chuyến đi tham qua cầu của mình rằng, ai cũng nôn nao để đi "coi" cầu với cảm giác "để tới ngày khánh thành, người ta giành coi hết vậy". Nhân tiện có người bà con từ TP HCM về chơi, cho mượn xe nên cả nhà kéo đi. (T.B.)

Nam Giao

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文