Bài học từ vụ “vỡ” Quỹ tín dụng nhân dân Hoằng Đồng

Lập khống hơn 300 hồ sơ để che giấu sai phạm

Số tiền hơn 28 tỷ đồng thiệt hại mà cơ quan điều tra đã làm rõ tại Quỹ TDND Hoằng Đồng là số tiền vô cùng lớn đối với vùng quê nghèo thuần nông tại 4 xã Hoằng Đồng, Hoằng Thái, Hoằng Thịnh, Hoằng Lộc (đều thuộc huyện Hoằng Hóa). Tuy nhiên, đây chỉ mới là kết quả điều tra bước đầu, số tiền thiệt hại thực tế có thể lên tới trên dưới 60 tỷ đồng. Để có số tiền gửi vào Quỹ, các hộ dân đã nhịn ăn, nhịn mặc, cố gắng dành dụm mới có được. Điển hình như trường hợp bà Nguyễn Thị T, cả đời vất vả, gia đình bà dành dụm được hơn 100 triệu đồng, được ông Nha đến vận động gửi để lấy lãi suất. Do chồng bà bị ung thư, cứ vài tháng lại phải đi xạ trị một lần, tốn vài chục triệu nên khi nghe ông Nha vận động, bà quyết định gửi số tiền trên để khi nào cần thì rút ra chữa bệnh. Không ngờ, tiền gửi vào rồi không thể rút ra được.

Bà Hán Thị Yến ở  thôn 5, xã Hoằng Đồng, bức xúc: “Gia đình tôi có mấy trăm triệu đồng đang chuẩn bị mua đất cho con ở riêng thì ông Nha đến tận nhà vận động gửi tiền vào quỹ, khi có việc cần rút tiền thì họ nói đang đi thu hồi nợ rồi cứ khất mãi cho đến nay, hiện gia đình tôi còn 180 triệu đồng chưa biết có đòi được không”. 

Nguyễn Hữu Nha ký nhận quyết định khởi tố bị can.

Theo quy định thì Quỹ TDND Hoằng Đồng được phép huy động tiền nhàn rỗi của nhân dân để cho người dân vay phát triển kinh tế. Song, thực tế, Nguyễn Hữu Nha đã cho bên ngoài vay gần hết nguồn vốn của quỹ. Cụ thể, Công ty Hoàng Mạnh vay 16,1 tỉ đồng, Công ty Long Tú vay trên 19,2 tỉ đồng, Công ty Kim Phương vay 3,374 tỉ đồng, Công ty Quốc Đại vay 1,4 tỉ đồng… Đến nay, Công ty Hoàng Mạnh đang nợ tiền lãi trên 1,1 tỉ đồng, Công ty Long Tú nợ 5,2 tỉ đồng, Công ty Quốc Đại đã bị vỡ nợ… Không chỉ thế, để hợp thức hóa cho các khoản vay trên, Nguyễn Hữu Nha đã lập khống 326 hồ sơ cho 326 cá nhân vay. Chính vì vậy, có hàng trăm người, không vay mượn gì nhưng vẫn có “sổ nợ” tới hàng trăm triệu đồng. Cho đến khi cơ quan Công an hỏi đến, họ mới giật mình bởi không biết số tiền trên sổ mình vay khi nào.

Cần thanh, kiểm tra trên diện rộng

Theo phân tích của cơ quan chuyên môn, việc để tình trạng Quỹ TDND Hoằng Đồng lập khống chứng từ, giả mạo hồ sơ hợp thức hóa các khoản vay của doanh nghiệp để cho hộ gia đình vay với số tiền lớn là do Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát quỹ đã buông lỏng quản lý, thậm chí có việc che giấu sai phạm nhằm đối phó với các cơ quan quản lý Nhà nước...

Để xảy ra sai phạm lớn như vậy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ANTT ở địa phương, không thể chỉ Nguyễn Hữu Nha có thể làm được mà ở đây còn có trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan. Thượng tá Nguyễn Ngọc Quyền, Phó trưởng Phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, thủ đoạn của đối tượng khá tinh vi, cụ thể như việc làm khống hợp đồng cho vay để đánh lừa các cơ quan chức năng và một số thủ đoạn khác. Tuy nhiên, để Quỹ TDND Hoằng Đồng có sai phạm gây thiệt hại lớn có trách nhiệm quản lí Nhà nước của Ngân hàng Nhà nước Thanh Hóa, đơn vị này đã không kịp thời nắm bắt, chấn chỉnh sai phạm. Quỹ TDND Hoằng Đồng đã bất chấp quy định của pháp luật, cho doanh nghiệp vay mà không có tài sản đảm bảo (theo quy định chỉ được cho cá nhân vay phát triển kinh tế). Khi doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, nợ xấu dẫn đến mất khả năng chi trả.

Thượng tá Nguyễn Ngọc Quyền cho biết thêm, chủ trương của Nhà nước trong việc thành lập Quỹ TDND tạo điều kiện cho nhân dân phát triển kinh tế là chủ trương rất đúng đắn nhưng nếu không giám sát chặt chẽ sẽ dẫn đến sai phạm, hậu quả lớn. Sau khi phát hiện sai phạm tại Quỹ TDND Hoằng Đồng, Giám đốc Công an tỉnh, Thủ trưởng cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu rà soát lại hoạt động của các Quỹ TDND trên địa bàn, nếu phát hiện sai sót phải tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng chấn chỉnh kịp thời, không để xảy ra hậu quả xấu.

Được biết, để đảm bảo quyền lợi cho người dân, UBND tỉnh Thanh Hóa đã đề nghị thống đốc Ngân hàng Nhà nước xem xét, giải quyết cho quỹ vay vốn, đặc biệt để chi trả cho người dân