Bỏ chứng thực bản sao tại các phòng công chứng từ 1/7
Toàn bộ công việc chứng thực của trước đây sẽ được chuyển giao cho UBND các quận, huyện, phường, xã, thị trấn và các cơ quan chức năng.
Nhưng, sự thay đổi lớn này dường như “không nói ra thì chẳng ai biết”!
Gần như đổi nghề
Theo đánh giá của ông Trần Ngọc Nga (Trưởng PCC số 1) thì có tới 80% số việc ở PCC là chứng thực bản sao, văn bằng, chứng chỉ. Đây là nguyên nhân gây nên tình trạng quá tải tại các PCC.
Vào mùa tuyển sinh - tính từ thời điểm hiện nay đến tháng 7 hàng năm - khi các học sinh sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp ra trường cần hoàn thiện giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ xin học, xin việc làm... thì nhu cầu chứng thực tại các PCC tăng vọt. Số lượng năm sau cao hơn năm trước.
Hiện giờ mới là tháng 4, còn xa mùa thi, nhưng lượng bản sao tại PCC số 1 đã tăng gấp rưỡi so với năm ngoái (trung bình mỗi ngày có khoảng 600-700 lượt khách).
Ngay như PCC số 5 ở huyện Sóc Sơn, nơi “vùng sâu vùng xa” vẫn được đánh giá là vắng khách nhất thành phố cũng phải bố trí toàn bộ công chứng viên, cán bộ của phòng phải đi làm sớm và về muộn hơn 30 phút, mà nhiều hôm cả phòng phải ở lại đến 19h vẫn chưa hết việc...
Trưởng PCC số 5, ông Đoàn Thái than thở: “Cứ tình trạng như thế này kéo dài, chúng tôi chắc sẽ lăn ra ốm mất thôi !”.
Chứng minh cho việc quá tải chứng thực tại các PCC là khi chứng kiến các phòng lưu trữ tài liệu hồ sơ tại đây. Mới thành lập được 3 năm, nhưng hiện tại tủ lưu giữ bản chứng thực của PCC số 5 đã chật cứng không còn chỗ chứa.
Tình trạng này tại các PCC khác cũng không “sáng sủa” hơn, phòng lưu trữ hồ sơ của PCC số 2 còn “tràn” ra cả hành lang mà chưa có hướng giải quyết.
Trên thực tế, tìm hiểu kỹ nguyên nhân của việc quá tải này tại các PCC mới thấy chủ yếu vẫn do người dân thiếu thông tin và kiến thức trong lĩnh vực công chứng, chứng thực.
Nghị định 75/2000/NĐ-CP của Chính phủ về công chứng, chứng thực đã quy định: UBND cấp xã có quyền cấp bản sao các loại giấy tờ do chính đơn vị mình cấp bản gốc, như giấy khai sinh, khai tử, đăng ký kết hôn...
UBND cấp huyện có chức năng chứng thực tất cả các văn bằng, chứng chỉ, giấy tờ hành chính... Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp bản chính loại giấy tờ nào thì cũng có quyền cấp bản sao loại giấy tờ đó...
Song, phần lớn tâm lý chung của người dân luôn cho rằng chứng thực của các PCC có giá trị pháp lý cao hơn so với chứng thực của UBND cấp cơ sở và các cơ quan chức năng khác. Thêm vào đó, nhiều cơ quan hành chính lại “máy móc” chỉ chấp nhận các bản sao do PCC chứng thực, càng khiến tâm lý này của người dân tăng hơn!
Tương lai, các công chứng viên có thất nghiệp?
Phòng công chứng số 1 - nơi tập trung đông nhu cầu công chứng nhất TP, bình quân mỗi ngày có trên dưới 100 hợp đồng giao dịch dân sự cần công chứng. Từ giấy ủy quyền, thế chấp, mua bán chuyển nhượng, chứng nhận chữ ký... đều được đưa đến đây.
Ông Trần Ngọc Nga cho rằng: “Với số lượng 5 công chứng viên như hiện nay thì PCC số 1 không sợ “thiếu việc làm”.
Việc chuyển giao chức năng, nhiệm vụ chứng thực phân cấp như thế này, Hà Nội đã đề nghị từ lâu. Tại các TP lớn như Hà Nội, TP.HCM... các PCC “sống dở chết dở” vì quá tải, công chứng viên thì mệt mỏi vì làm việc quá sức. “Tôi là người trong cuộc thật sự thấy không ổn. Cứ để mãi như thế này không được...”, ông Nga kết luận.
Tại nơi vắng khách nhất TP, PCC số 5 cũng khá “lạc quan”. Theo ông Đoàn Thái (Trưởng PCC số 5), với nhu cầu công chứng hợp đồng, giao dịch dân sự hiện nay thì khi bớt phần việc chứng thực, phòng vẫn “có việc làm đều đều” vì ngoài huyện Sóc Sơn và huyện Đông Anh của Hà Nội, hiện tại đã có nhiều địa phương ở khu vực các tỉnh lân cận (Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Bắc Ninh...) biết và tìm đến PCC số 5, nên phòng không sợ không có việc để làm!
Theo Nghị định 75/2000/NĐ-CP ngày 8/12/2000 của Chính phủ về công chứng, chứng thực thì thẩm quyền công chứng, chứng thực của PCC, UBND cấp huyện, UBND cấp xã được quy định cụ thể như sau: PCC có thẩm quyền công chứng: Hợp đồng, giao dịch có yếu tố nước ngoài; Hợp đồng, giao dịch liên quan đến bất động sản thuộc thẩm quyền địa hạt của PCC; Hợp đồng, giao dịch liên quan đến động sản có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên; Bản dịch giấy tờ từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt hoặc ngược lại; Chữ ký của người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài trong các giấy tờ phục vụ cho việc thực hiện các giao dịch ở trong nước và ở nước ngoài, chữ ký của công dân Việt Nam trong các giấy tờ phục vụ cho việc thực hiện các giao dịch ở nước ngoài; Nhận lưu giữ di chúc; Các việc khác do pháp luật quy định; Các việc thuộc thẩm quyền chứng thực của UBND cấp huyện, trừ hợp đồng, giao dịch liên quan đến bất động sản thuộc thẩm quyền địa hạt của UBND cấp huyện; Các việc thuộc thẩm quyền chứng thực của UBND cấp xã. UBND cấp huyện có thẩm quyền chứng thực: Bản sao giấy tờ, văn bằng, chứng chỉ bằng tiếng Việt và tiếng nước ngoài; Chữ ký của công dân Việt Nam trong các giấy tờ phục vụ cho việc thực hiện các giao dịch dân sự ở trong nước; Hợp đồng, giao dịch liên quan đến bất động sản theo thẩm quyền địa hạt; Hợp đồng, giao dịch liên quan đến động sản có giá trị dưới 50 triệu đồng; Văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản khai nhận di sản; Các việc khác theo quy định của pháp luật. UBND cấp xã có thẩm quyền chứng thực các việc: Chữ ký của công dân Việt