Cần mẫn với con chữ cội nguồn

13:00 14/09/2009
Ông giáo tẩn mẩn nhìn dãy núi xa xa trước mặt, đọc chầm chậm từng từ, những đứa trẻ lắng nghe rồi nắn nót con chữ. Ngày mưa cũng như nắng, người dân bên dòng Nậm Huống, xã Châu Cường, huyện Quỳ Hợp (Nghệ An) đã quen với tiếng thầy trò lớp chữ Thái. Nhiều năm nay, họ cùng nhau học chữ để tìm lại cội nguồn và truyền thống văn hoá của mình. Chữ Thái đang hồi sinh từ những con người nơi đây.

Lớp chữ Thái ở đây đã có được gần 4 năm, phòng học là hội trường của xã, thầy giáo là "người nhà" Sầm Văn Bình, một người Thái thích tìm hiểu chữ viết và văn hoá dân tộc mình. Người học thì đủ thành phần, từ cán bộ xã, cụ già và chủ yếu là các em học sinh phổ thông. Có em đi chân đất, quần còn ướt sũng vì lội suối. Thầy Bình đến chỗ từng em hướng dẫn và cầm tay đưa từng nét chữ Thái.

Nhiều phụ huynh đưa con đi tìm "cái chữ của mình" ngồi phía cuối lớp chỉ cho bọn trẻ những từ đọc sai. Đây là những "cộng sự" của thầy. Cả lớp học theo cách người biết nhiều dạy cho người biết ít, người biết ít chỉ cho người không biết. Hơn ba chục người cả già lẫn trẻ say sưa học chữ Thái. Thỉnh thoảng cả lớp lại cười vang vì cháu nào đó đọc sai. Thầy Bình tâm sự: "Người học có nhiều thành phần nên phải dạy một cách đơn giản để mọi người đều hiểu và bày riêng cho từng người".

Lớp chữ Thái xã Châu Cường hiện nay có trên 30 người học. Năm đầu tiên cũng có một lớp, đến năm thứ hai tăng thêm một lớp. Thầy Bình vui vì người Thái vẫn còn mặn mà với chữ viết của mình. Nhiều người cách xa 5 - 7km vẫn lặn lội đến học mỗi ngày kể cả những ngày mưa lu,ä nước dòng Nậm Huống dâng cao chảy cuồn cuộn.

Đến giờ, thầy Bình vẫn không quên được kỉ niệm cách đây hai năm: Vào ngày 20-11, thầy vừa vào lớp thì tất cả học trò đồng thanh "Kăm mâng" (chúc mừng). Thầy lặng người vì xúc động. "Từ đó tôi càng thêm động lực, đến lớp không thấy mệt nữa", ông Bình cười.

Chiều muộn, những người đi chợ huyện đã bắt đầu về bản. Trong lớp, thầy giáo Sầm Văn Bình đang kể nốt phần cuối truyền thuyết Khủn Tinh của người Thái ở Quỳ Hợp bằng tiếng bản địa. Tất cả học trò ngồi nghe chăm chú. Đó là truyền thuyết về nguồn gốc người Thái Quỳ Hợp và vùng miền Tây Nghệ An. Em Lô Thị Cầu vui vẻ: "Trước đây, em chỉ biết truyền thuyết "Lạc Long Quân và Âu Cơ của người Kinh trong sách, giờ biết thêm truyền thuyết của người Thái do thầy Bình kể".

Thầy Bình vẫn cần mẫn với lớp học chữ cho các em học sinh người dân tộc Thái.

Tất cả những đứa trẻ người Thái ở đây đều nói tiếng Kinh. Chúng lớn lên, đến trường… và chỉ nhớ mình là người Thái khi ghi vào lý lịch. Những người trong các gia đình Thái cũng nói chuyện với nhau bằng tiếng Kinh. Không có một đứa trẻ nào biết tiếng bản địa. Chữ Thái dần bị lãng quên. Sầm Văn Bình cũng như bao đứa trẻ khác ở đây. Anh sinh ra trong một gia đình người Thái ở bản Yên Luôm (Châu Quang). Anh tốt nghiệp Đại học Hàng hải năm 1988 rồi trở về quê hương. Khi chưa xin được việc, tranh thủ lúc rảnh rỗi, Bình học chữ Thái vì "không biết thì ngại lắm".

Anh bắt đầu từ chính bố mình. Sầm Văn Bình nhờ bố dạy nói tiếng Thái. Khi đã nói được, anh tìm đến các cụ già nói chuyện để hiểu được những câu chuyện cổ của người Thái. Anh tìm đọc các tài liệu về chữ Thái. Qua đó anh hiểu được văn hóa dân tộc mình. Đọc thông nhưng viết không thạo, chàng trai trẻ bắt đầu tập viết như… đứa trẻ lớp một. Bản tính hay tìm tòi học hỏi, anh tự mày mò học máy tính để viết chữ Thái. Anh trăn trở: "Phải làm cho chữ Thái sống lại".

Sầm Văn Bình nảy ra ý định soạn một bộ tài liệu chữ Thái lai - Mường Ham để dạy cho những ai muốn học. Ngày 20/5/2006, lớp chữ Thái khai giảng khóa đầu tiên với rất đông người đến học. Anh sướng rơn: "Nhiều người Thái vẫn tự hào về chữ viết, văn hoá dân tộc mình". Cứ thế càng ngày người học càng đông. Hiện nay, chữ Thái - một thành tựu văn minh của dân tộc đã sống lại ở miền Tây xứ Nghệ. Thanh niên giờ đây có thể viết thư tình bằng chữ Thái. Họ không còn mặc cảm vì mình là "người dân tộc".

Ông Lô Văn Cầm, Chủ tịch UBND xã Châu Cường cũng rất vui: "Các bạn trẻ đã không quên chữ viết và bản sắc văn hoá dân tộc mình". Giờ tan học, thầy Bình ngồi xếp lại tài liệu trên bàn, anh vẫn ngồi trầm ngâm một lúc sau mới cất lời: "Ngọn nguồn dân tộc đến từ con chữ, cái tiếng của mình, không thể để nó biến mất được. Tôi mong rằng, các thế hệ sau, con cháu sẽ càng lưu giữ nó cẩn trọng hơn".

Tiếng Sầm Văn Bình cứ đều đều, với một người Thái như anh, niềm tự hào với chữ viết dân tộc đã ăn sâu vào từng bước chân đến lớp. Cuối thu, dòng Nậm Huống vẫn lững lờ chảy, thầy Bình tẩn mẩn nói, nó như ngọn nguồn chữ Thái vẫn đang chảy vào đời sống bà con vùng cao xa ngái này

Minh Thông - Danh Thắng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta; là dấu mốc quan trọng trong định hướng chiến lược phát triển đất nước. Cùng với nhân dân cả nước, đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La kỳ vọng những quyết sách đột phá sẽ mở ra động lực phát triển mới cho đất nước.

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khai mạc tại Thủ đô Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã trả lời phỏng vấn về những thành tựu nổi bật của Hà Nội trong nhiệm kỳ qua, đồng thời khẳng định trách nhiệm chính trị tiên phong của Thủ đô trong việc quán triệt và cụ thể hóa tầm nhìn, định hướng chiến lược của Trung ương.

Qua những đánh giá và chia sẻ của các đại sứ, đại diện ngoại giao tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ được nhìn nhận như một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn phản ánh rõ cách Việt Nam hoạch định và thúc đẩy phát triển dài hạn một cách nhất quán, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết, thống nhất -nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Hôm nay (19/1), ngày đầu tiên diễn ra các hoạt động của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, với tinh thần chủ động, trách nhiệm cao nhất, Công an TP Hà Nội đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các phương án, biện pháp công tác, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn, trật tự an toàn giao thông, phục vụ Đại hội diễn ra trang trọng, an toàn.

Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng tối 14/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận ông đã được thông báo về sự cải thiện trong tình hình ở Iran theo đúng những gì ông mong muốn và yêu cầu đối với lãnh đạo Iran. Điều đó có nghĩa là Mỹ tạm thời không triển khai hành động quân sự đối với Iran.

Hàng loạt quyết sách liên quan đến thị trường bất động sản từ Chính phủ và Quốc hội chuẩn bị được triển khai trong năm 2026 cho thấy một tư duy điều hành mới: Quyết liệt tháo gỡ nhưng cũng nghiêm khắc quản lý. Dù cần thời gian để các chính sách thẩm thấu, nhưng những "điểm mở" này đang được kỳ vọng tạo nên một nền tảng vững chắc cho thị trường bất động sản. Những thay đổi này không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn cho dự án mà còn hướng tới mục tiêu cốt lõi: Xây dựng một thị trường minh bạch, công bằng và bền vững.

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, báo chí quốc tế đang dành sự quan tâm đặc biệt tới các nội dung đại hội, với những nhận định tích cực về triển vọng và tương lai phát triển của Việt Nam.

Hướng tới Đại hội XIV, lãnh đạo và đảng viên lực lượng CAND bày tỏ niềm tin sâu sắc, đồng thời gửi gắm nhiều kỳ vọng vào những chủ trương, quyết sách đúng đắn, kịp thời, có tầm chiến lược, tạo động lực mạnh mẽ cho công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu thời điểm đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Hướng tới sự kiện trọng đại này, các cán bộ lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở đã bày tỏ niềm tin, gửi gắm kỳ vọng đến Đại hội.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文