Cảnh báo xuống cấp đạo đức học đường

"Tiên học lễ…" - đó là câu khẩu hiệu trang trọng nhất đón học sinh mỗi khi bước vào cổng trường như một lời nhắn nhủ gửi gắm không chỉ của những người làm giáo dục mà của cả xã hội đối với học sinh - những chủ nhân tương lai của đất nước. Thế nhưng thời gian gần đây, nhiều những biểu hiện của học sinh trong các trường làm các bậc phụ huynh giật mình lo lắng: "Không biết trong trường con mình có được an toàn?"…

Hành xử như "xã hội đen"

Một vụ việc học sinh nổi máu côn đồ đã xảy ra vào tháng 4 năm nay ở một nhóm học sinh lớp 9 và lớp 12 của trường THCS Nhân Văn (Tân Phú, TP HCM). Không chỉ có vậy nhóm côn đồ nhí này còn rủ thêm HS cùng khối tại Đà Lạt để xử bạn ngay tại đây trong chuyến dã ngoại. Vụ việc khiến nhà trường buộc phải xử lý đình chỉ học tập 9 học sinh và hạ một bậc hạnh kiểm với 10 em.

Nam học sinh đánh lộn dù sao cũng còn dễ giải thích hơn còn những trường hợp "nữ quái" trong trường ra tay không những không kém mà còn "tàn độc "hơn nhiều thì thực sự là chuyện hết sức đáng lo ngại.

Như vụ việc tại trường THCS Phan Công Hớn, Bà Điểm, Hóc Môn đã xảy ra chuyện 2 nữ sinh Nguyễn Thị Mộng Thúy 16 tuổi lớp 9 và Lại Quý Phụng 14 tuổi học sinh lớp 8 hành hung một bạn nữ lớp 9 khác bằng cách dùng dao lam rạch mặt. Nữ sinh bị trả thù đó là Nguyễn Kiều Khanh 15 tuổi học lớp 9 cùng trường. Đau lòng hơn khi lần đánh dằn mặt này không phải là lần đầu với 2 nữ sinh Thúy và Phụng. Nạn nhân Kiều Khanh đã phải nằm viện điều trị thẩm mỹ hết nhiều ngày. Vụ "đòn thù" này khiến Khanh phải chịu tất cả 22 vết khâu từ trán xuống má, cằm…

Nữ sinh Thúy và Phụng không chỉ là nỗi sợ của riêng Khanh mà còn là nỗi nể sợ của hầu như tất cả học sinh trong trường trên. Bởi cứ học sinh nào làm "mếch lòng 2 bà chị" này là lập tức 2 chị điều ngay một nhóm choai choai "đập" cho biết lễ độ.

Vào năm 2006 cả 2 "nữ sinh quái đản" này cũng từng gây ra một vụ tương tự và bị Công an Bà Điểm - Hóc Môn tạm giữ… Hiệu trưởng Trường Phan Công Hớn chỉ biết kêu trời! Song hình thức kỷ luật cao nhất nhà trường áp dụng cho 2 trường hợp trên chỉ là đuổi học 1 năm.

Những con số nhức lòng

Trên 70 bản tham luận của rất nhiều nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục học của Trung ương, địa phương trong toàn quốc đã được thông qua tại Hội thảo toàn quốc "Giáo dục đạo đức học sinh - sinh viên (HSSV): Thực trạng và giải pháp" được tổ chức tại Biên Hòa - Đồng Nai ngày 17/7 đã cho thấy toàn cảnh một bức tranh về thực trạng đạo đức của HSSV đang suy thoái ngày càng nghiêm trọng với số vụ việc vi phạm liên quan tới cả pháp luật ngày càng gia tăng.

Viện KSNDTC đã thống kê các vụ việc liên quan tới trẻ vị thành niên cho biết, nếu năm 1986 con số người thành niên phạm tội mới ở con số 3.607 người thì tới 1996 đã tăng gấp 3: 11.726 trường hợp. Tới năm 2005 số người chưa thành niên phạm tội trên toàn quốc là 28.476.

Trong đó nhiều hành vi phạm tội có tính chất côn đồ, hung hãn và bạo lực ở mức độ rất nghiêm trọng: Giết người, cướp tài sản, hiếp dâm, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng… còn nếu tính tỷ lệ số người chưa thành niên phạm tội trong cả nước phải chiếm từ 55 tới 65%.

Số thanh niên đang nghiện hút ma túy gia tăng ngày càng nhiều trong môi trường học đường. Nếu năm 2004 có 600 HSSV nghiện ma túy thì năm 2007 là 1.234 HSSV. Việc sử dụng ma túy tổng hợp trong HSSV ngày càng tăng, chưa thể kiểm soát được.

Một khảo sát tại 4 trường giáo dưỡng thuộc Bộ Công an quản lý cho biết, số trẻ vị thành niên phạm pháp lên tới 3.448 em. Trong đó 1.666 em từ nông thôn và 1.782 em từ thành phố, thị trấn, thị xã. Hầu hết đều từ lứa tuổi 12 tới 18. Hành vi phạm tội gồm ma tuý, trộm cắp, gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, hiếp dâm, giết người, cướp giật, cưỡng đoạt, lừa đảo…

GS-TS Vũ Dũng - Viện trưởng Viện nghiên cứu Tâm lý Giáo dục Việt nam đã nhận định tại một cuộc họp trên với các Chuyên gia tâm lý giáo dục: Hành vi lệch chuẩn đạo đức trong SVHS mà ngành Giáo dục đang phải đối mặt hàng ngày để uốn nắn các em là rất nhiều như: Vi phạm luật giao thông, bạo lực trong nhà trường, thiếu tôn sư trọng đạo, tham gia tệ nạn như mại dâm, cờ bạc, nghiện rượu… Hành vi lệch chuẩn còn là: Sống hưởng thụ, ăn chơi xa hoa, coi nặng giá trị vật chất, lười lao động và học tập, thiếu ý thức rèn luyện không dám đấu tranh với cái sai…

Điều tra trong 600 SV tại 5 trường ĐH lớn của Hà Nội năm 2006 cho biết 69,7% SV cho rằng SV hiện nay coi trọng lối sống thực dụng, 31,2% cho rằng hiện chưa có khát vọng về cuộc sống lập thân lập nghiệp vì tương lai và 21,8% cho là SV có biểu hiện mờ nhạt về hoài bão, lý tưởng…

Thế nhưng các đại biểu cũng nhìn nhận thẳng một vấn đề nói như GS-VS Phạm Minh Hạc: "Dù biết là như vậy nhưng do thay đổi của cơ chế thị trường và xu thế hội nhập, môn giáo dục đạo đức cho HSSV phải thay đổi cho phù hợp với xu thế. Có thể nói giáo dục đạo đức của ta hiện được ví như trong cảnh đang phải "húp bát cháo nóng". Tức là đã "đói" lắm rồi nhưng ta cũng phải ăn dần nếu không muốn bị chết phỏng".

Việc giáo dục đạo đức cho HSSV nước ta đã và đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu cấp bách nhưng vai trò không chỉ của gia đình, nhà trường mà còn là của toàn xã hội