Cầu Trường Giang: Xây 3 năm vẫn dang dở
Kỳ vọng về một cây cầu…
Con đường cát nối xã Duy Thành đến Duy Nghĩa và Duy Hải là tuyến đường độc đạo nối các xã phía Đông vùng cát với trung tâm huyện Duy Xuyên. Tuy nhiên, tuyến đường này bị chia cắt bởi 2 con sông lớn Trường Giang và Bà Rén, vì vậy việc đi lại của người dân nơi đây gặp rất nhiều khó khăn.
Bắc qua sông Trường Giang, cây cầu tre mang tên Nguyễn Hoàng Diệu, cũng chính là tên của ông Chủ tịch UBND xã Duy Nghĩa bây giờ, đã hiện hữu hơn 15 năm qua, trở thành điểm huyết mạch cho tuyến giao thông này. Ông Diệu đã đứng ra vay ngân hàng 16 triệu đồng để mua tre rồi tự thiết kế cầu.
Sau hơn 1 tháng, cầu tre dài 280m bắc ngang sông Trường Giang, nối từ thôn 1 xã Duy Nghĩa sang thôn 4 xã Duy Thành được khánh thành. Để hoàn lại vốn, ông Diệu thu 2.000 đồng cho mỗi lượt người qua cầu, nhưng bà con ai cũng phấn khởi, sau 5 năm, ông Diệu thu hồi hoàn lại vốn cho ngân hàng. Liên tục trong 2 mùa lũ lịch sử 1998, 1999, cây cầu bị trôi 2 lần.
Lần này, ông Diệu chuyển giao cây cầu cho xã quản lý theo hình thức cho bà con đấu thầu. Cây cầu vẫn là trụ bằng tre, nhưng được gia cố thêm hai đường dây cáp bằng thép nối chặt vào hai bờ sông, ván lát sàn bằng gỗ. Gần 10 năm nay, mỗi năm xã thu được gần 600 triệu đồng phí qua cầu. Nhưng năm nào cũng thế, đến mùa mưa lũ, nếu không bị cuốn trôi, cầu tre cũng phải dừng hoạt động. Xã không cho người dân qua lại vì nguy hiểm, hơn nữa cũng chẳng ai dám liều mình vượt sông trên cây cầu tre đung đưa giữa dòng lũ dữ...
Không tả hết nỗi vui sướng của bà con đôi bờ 3 xã Duy Thành, Duy Nghĩa, Duy Hải trong buổi sáng đẹp trời 20/9/2005 khi UBND huyện Duy Xuyên tổ chức lễ khởi công cầu Trường Giang. Cầu Trường Giang có tổng mức đầu tư hơn 44,8 tỉ đồng, trong đó giá trị xây lắp gần 40,3 tỉ đồng, do UBND huyện Duy Xuyên làm chủ đầu tư và Công ty liên doanh cổ phần Xây dựng công trình 623, Công ty TNHH Tân Bình trúng thầu thi công trong 18 tháng, dự kiến khánh thành vào ngày 3/3/2007.
Thế nhưng, 18 tháng, 25 tháng, rồi 36 tháng, ngày ngày ngóng ra công trình xây dựng mơ ước, cũng chỉ có 2 mố cầu và lổn nhổn đất đá. Buồn lòng hơn cả, theo người dân ở đây, những tháng đầu sau lễ khởi công, lúc cao điểm cả công trường có hơn 30 xe tải, xe múc, máy ủi, cần cẩu và cả trăm công nhân, nhưng dần dà, lượng xe và người giảm hẳn, đến đầu tháng 8/2008 thì tất cả đều rút, nay chỉ còn đúng 1 người coi kho ở cạnh cầu. Sắt thép xây dựng cầu bây giờ cũng đã bị hư hại, người dân nhìn ra mà xót… tiền tỉ chơ vơ giữa nắng, mưa và lũ lớn ào về.
Tìm hiểu về nguyên nhân, chúng tôi được biết, dự án chậm tiến độ là do thiếu kinh phí. Tiền xây dựng cầu chủ yếu dựa vào nguồn khai thác quỹ đất, nhưng đất không ai mua. Từ năm 2005 đến nay, dù tranh thủ thêm một số nguồn vốn khác, nhưng huyện cũng mới chỉ đầu tư được 20 tỷ đồng; trong đó thanh toán khối lượng cho các nhà thầu gần 15 tỷ đồng, còn lại dành cho khâu giải tỏa bồi thường và nhiều chi phí khác.
Khó khăn của địa phương về kinh phí đã đành, nhưng năng lực của các nhà thầu cũng là nguyên nhân làm chậm tiến độ công trình. Do chủ đầu tư còn nợ tiền thanh toán khối lượng thi công, đồng thời do lãi suất vay vốn thương mại quá cao, nên đầu tháng 8-2008, hai nhà thầu cho rút toàn bộ phương tiện, máy móc, thiết bị và công nhân ra khỏi công trường…
Cầu treo, đường cũng… treo
Chiều 20/11, chúng tôi về vùng Đông Duy Xuyên cũng đúng con nước lụt 23/10 âm lịch. Lúc 15h30', nước sông Vu Gia, Thu Bồn chỉ xấp xỉ mức báo động số 2, nhưng con đường cát ở thôn 4 (Nhơn Bồi) của xã Duy Thành đã ngập sâu. Nghe người dân kể lể về những lần vượt sông Trường Giang trong mùa lũ và tâm tư, phản ánh về cây cầu Trường Giang cùng con đường cát đục ngầu nước lũ trước nhà mà rấm rứt.
Trước kia, người dân mừng vui khi hoàn thành cây cầu, cũng sẽ nâng cấp, bê tông hóa con đường này, giờ cây cầu dang dở… Không có ghe thuyền để ra cầu Trường Giang, một cô bé học trò tự nguyện lội trước dẫn đường, hướng dẫn chúng tôi vượt qua những vũng sâu rợn người. Nước từ đầu gối đến ngang hông, rồi từ ngang hông xuống đầu gối, gần 2km lội ra cầu Trường Giang, vừa tới nơi thì trời cũng vừa tối, chúng tôi may mắn thuê được ghe để trở ra…
Không chỉ bà con ở bờ bên này khổ vì đường… treo theo cầu, ở xã Duy Nghĩa bên kia sông Trường Giang, con đường dài khoảng 6km đầy sình lầy cũng… treo theo. Xã Duy Nghĩa đã nhiều lần xin phép cho nâng cấp, nhưng vì nhiều lý do, chưa thực hiện được, trong đó có lý do: chờ xây xong cầu Trường Giang rồi mới cho nâng cấp. Giờ thì cầu chỉ mới xây xong 2 mố trụ cầu rồi... bỏ đó. Dân thêm khổ…