Cha mẹ sinh con, Bộ "quyết" họ?

08:11 23/08/2007

Anh Vĩnh Hà định đặt tên con gái mới sinh là Tôn Nữ Lan Anh theo truyền thống dòng tộc. Tuy nhiên, các cơ quan tư pháp đã căn cứ vào một văn bản của Bộ Tư pháp để không đồng ý khai sinh cho cháu bé vì “con phải mang họ mẹ hoặc họ cha”.

Trong nhiều ngày qua, ông Vĩnh Thanh, ngụ tại xã Trung An, TP Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang tốn không biết bao là công sức về việc lập khai sinh cho đứa cháu gái của mình mà vẫn không xong.

Thậm chí, việc này đã trở thành cuộc xung đột về nhận thức pháp lý giữa người dân với chính quyền sở tại. Nguyên nhân là do cán bộ tư pháp phường không chấp nhận làm khai sinh cho đứa cháu gái với cái họ không giống cha và mẹ của nó.

Trước "được" sau "không"!

Theo ông Vĩnh Thanh, do bận làm ăn xa, người em trai của ông là anh Vĩnh Hà ủy quyền cho ông đứng ra làm khai sinh cho đứa cháu gái sinh ngày 2/8/2007. Theo truyền thống dòng tộc họ Nguyễn Phước, thì nếu cha đang mang họ Vĩnh thì nếu là con trai thì phải mang họ Bảo, còn là con gái thì mang họ Tôn Nữ. Theo đó, người em của ông đặt tên cho đứa con gái của mình là Tôn Nữ Lan Anh.

Khi tiếp nhận hồ sơ, cán bộ Tư pháp xã Trung An là ông Lê Châu Tuấn thấy cha là Vĩnh Hà còn mẹ là Nguyễn Thị Hồng Loan, liền nói: "Trường hợp này luật cấm. Hiện pháp luật chỉ cho phép đứa trẻ mang họ cha hoặc họ mẹ mà thôi".

Ông Vĩnh Thanh hỏi điều luật nào cấm thì ông Tuấn bảo Điều 27 BLDS. Nhưng khi ông Vĩnh Thanh xem lại điều luật mà ông Tuấn trích dẫn thì chỉ thấy ghi đứa trẻ được quyền mang họ cha hoặc họ mẹ theo sự thỏa thuận của hai vợ chồng, mà không có chữ nào cấm mang cái họ khác.

Đến đây, ông Tuấn lại bảo: "Tuy luật không cấm nhưng cũng không có ghi là cho phép nên không chấp nhận làm khai sinh cho đứa trẻ".

Đi đến rất nhiều người lãnh đạo xã Trung An để xin được làm khai sinh cho cháu, song không ai dám ký... Hết cách, ông Vĩnh Thanh chạy đến cầu cứu tại Phòng Tư pháp TP Mỹ Tho.

Sau khi nghe ông trình bày rõ sự tình thì một cán bộ chuyên trách về hộ tịch ở đây sốt sắng: "Xã không làm khai sinh cho trẻ là sai. Vì trong trường hợp này luật không cấm!". Tuy nhiên, người cán bộ này cũng không dám dùng quyền cơ quan quản lý cấp trên để lệnh xuống xã phải làm, mà cẩn thận gọi điện hỏi ý kiến cấp tỉnh... Nhưng sau đó trả lời ông Vĩnh Thanh là cán bộ ở Phòng Hộ tịch Sở Tư pháp bảo không được.

Chỗ khác cũng đang rối

Trao đổi với chúng tôi về trường hợp cụ thể trên, bà Tô Anh Đào, Quyền Trưởng phòng Hộ tịch Sở Tư pháp tỉnh Tiền Giang cho biết, chưa biết phải gỡ rối thế nào, vì hiện chưa có hướng dẫn về trường hợp lập khai sinh cho đứa trẻ mà họ của nó không gắn liền với cha mẹ đẻ. Về nguyên tắc, họ của trẻ em khi đăng ký khai sinh là họ của người cha hoặc của người mẹ theo tập quán hoặc theo sự thỏa thuận của cha, mẹ.

Vẫn theo bà Đào, cách đây không lâu, ở TP Hồ Chí Minh cũng có trường hợp tương tự, cơ quan hộ tịch địa phương không dám quyết mà phải xin ý kiến lên Vụ Hành chính - Tư pháp Bộ Tư pháp.

Cụ thể là ông Vĩnh Đạt và bà Võ Thị Thu Vân, ngụ tại quận Bình Thạnh, đến phường đăng ký khai sinh cho đứa con trai là Bảo Tuấn, không phải là họ của người cha lẫn người mẹ. Theo ông Vĩnh Đạt trình bày, ông thuộc dòng họ Nguyễn Phước, buộc phải đặt tên con cháu theo  quy củ hễ là nam thì tuân thủ theo thứ tự Miên, Hường, Ưng, Bửu, Vĩnh, Bảo... nữ thì Công Tằng Tôn Nữ, Tôn Nữ... Như vậy, Vĩnh hay Bảo không phải là họ mà là thứ bậc của dòng họ Nguyễn Phước, nhưng theo tập quán từ lâu dòng họ này dùng thứ bậc cho ngắn gọn, dễ gọi.

Dựa theo trình bày này, cơ quan hộ tịch TP Hồ Chí Minh đề nghị ông Vĩnh Đạt ghi thêm hai chữ Nguyễn Phước trước cái tên Bảo Tuấn, theo đó đứa trẻ có tên là Nguyễn Phước Bảo Tuấn. Nhưng sau đó, Bộ Tư pháp có văn bản khẳng định với Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh: Trường hợp đặt tên cho con không theo họ cha hoặc họ mẹ là không thể giải quyết.

Việc quy định của họ tộc chỉ có thể được sử dụng đặt tên đệm cho trẻ chứ không thể sử dụng đặt họ. Căn cứ văn bản này, Sở Tư pháp Tiền Giang chưa thể đáp ứng yêu cầu của ông Vĩnh Thanh và những trường hợp khai sinh cho trẻ không phải là họ cha hoặc họ của người mẹ.

Bộ bảo phải chờ

Khi chúng tôi đặt câu hỏi: "Liệu có ổn không khi văn bản trên chưa phải là một văn bản pháp luật để buộc người dân tuân thủ?!", thay vì trả lời chúng tôi, bà Đào điện xin ý kiến một người tên là Lanh công tác ở Vụ Hành chính - Tư pháp và được người này trả lời, trước mắt là không giải quyết, mà phải chờ Bộ Tư pháp có thông tư hướng dẫn cụ thể về vấn đề này.

Tại cuộc trao đổi này, chúng tôi thấy sẽ rối thêm nếu tới đây Bộ Tư pháp có thông tư bắt buộc họ đứa trẻ khi khai sinh phải là họ của người cha hoặc của người mẹ.

Vì không chỉ ở Tiền Giang mà ở nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước, nhiều nhất là từ Huế trở vào Nam, việc khai sinh con theo thứ bậc họ tộc không phải là ít. Nếu cấm thì một bộ phận dân cư này phải cải chính lại hộ tịch và sẽ dẫn theo nhiều hệ lụy xã hội khác.

Luật không cấm dân được làm

Nghiên cứu về trường hợp lập khai sinh cho đứa cháu gái của ông Vĩnh Thanh, luật sư Cao Minh Triết cho biết, tại Điều 26 và 27 BLDS hiện hành không có chỗ nào buộc con phải lấy họ cha hay họ mẹ, cũng không cấm lấy họ khác họ cha hay mẹ.

Đã là không bị cấm thì người dân có quyền quyết định trong việc khai họ và đặt tên cho con mình theo truyền thống của họ tộc, miễn không trái với đạo đức xã hội của người Việt Nam.

Dòng tộc Nguyễn Phước là một dòng họ lớn xuất xứ từ Huế, có truyền thống lấy họ cho con theo thứ bậc đã có hàng trăm năm nay, hơn nữa đây còn mang tính lịch sử của một dòng tộc, vì vậy pháp luật nên chấp nhận thay vì cấm đoán. Đã là pháp luật không cấm mà Bộ Tư pháp bảo phải chờ là một điều vô lý.

Nhã Phong

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文