“Chạy” bảo hiểm xã hội ở Lào Cai
Hàng trăm đối tượng chính sách ở Lào Cai đã bị đường dây "chạy" hồ sơ bảo hiểm xã hội (BHXH) của Trưởng phòng Chính sách và Trưởng phòng Bảo hiểm tự nguyện BHXH tỉnh Lào Cai cùng hàng chục "cò mồi" lừa đảo, chiếm đoạt nhiều tỉ đồng.
Từ năm 2003 đến giữa năm 2005, lợi dụng quyết định sửa đổi trợ cấp đối với công nhân viên chức nghỉ việc vì mất sức lao động, Trần Công Định với tư cách Trưởng phòng Chính sách BHXH Lào Cai đã thiết lập đường dây lừa đảo chiếm đoạt trót lọt nhiều tỉ đồng trong việc “chạy” BHXH cho gần 460 người (chủ yếu ở các huyện vùng sâu, vùng xa của Lào Cai). Theo quyết định này những công nhân viên chức nghỉ việc vì mất sức lao động (theo điều 14 Nghị định 236 - HĐBT 18/9/1985 của Hội đồng Bộ trưởng) sẽ được hưởng thêm trợ cấp hàng tháng bằng 1/2 thời gian công tác quy đổi.
Để thực hiện trót lọt các thủ đoạn lừa đảo, Định móc nối với Phạm Đức Soạn (Trưởng phòng Y tế huyện Bắc Hà) làm giả hồ sơ bệnh án để hợp pháp hóa cho nhiều “khách hàng”.
Định không gửi giấy mời cho những người có đủ điều kiện nối lại trợ cấp mất sức lao động theo đường bưu điện mà cho người trực tiếp đưa tới từng nhà. Khi có trong tay bản danh sách 474 người được nối lại trợ cấp mất sức lao động, Định đã thiết lập một mạng lưới “cò mồi”, chân rết đến từng nhà, thu tiền “chạy” các cán bộ BHXH thì mới được hưởng trợ cấp. Trung bình mỗi người chúng thu 10 - 19 triệu đồng. Hầu hết các trường hợp trên đều nằm trong diện được hưởng chế độ, theo đúng quy định của BHXH và UBND tỉnh Lào Cai.
Các bị can: Doãn Tùng Lâm, Phạm Đức Soạn, Trần Công Định, Trương Đức Hoạch, Mai Thị Thắng.
Tinh vi hơn, Định cùng đàn em dùng thủ đoạn lập giấy vay tiền giả, vay của các đối tượng được hưởng trợ cấp hàng chục triệu đồng để “hợp lý hóa” việc thu tiền. Đến khi đưa sổ đỏ cho các đối tượng thì coi như giấy vay này hết giá trị. Chúng không ngần ngại đến tận nhà những đối tượng ở vùng sâu, vùng xa của tỉnh để lừa.
Chị Ngô Thị Yến, trú tại xã Bản Vực, huyện Bát Xát cho chúng tôi biết, một cò mồi tên Hoạch đã đến tận nhà để “cò” chị làm BHXH. Hoạch bảo với chị dù nằm trong danh sách được nối lại chế độ, nhưng nếu không có thủ tục “lót tay” cho cán bộ bảo hiểm thì không thể làm được. Thế nên chị phải chi ra 10 triệu đồng để chúng “chạy”. Nếu trót lọt thì khoản vay sẽ được “xí xóa”.
Với những người nghèo quá, không có tiền cho chúng vay thì chúng sẵn sàng... cho họ vay. Khi có sổ đỏ thì mỗi tháng chúng sẽ khấu đi phần trăm số tiền trợ cấp mà người mất sức lao động được hưởng.
Điển hình trong số này là chị Nguyễn Thị Lộc. Chị đã được một “cò mồi” tên Tho tìm gặp. Hắn cho biết nếu chị vay tiền để “chạy” chế độ với tổng số tiền là 16 triệu đồng, lãi suất 2%/tháng thì chị sẽ được hưởng chính sách. Sau khi nhận được sổ bảo hiểm, tháng nào chị cũng phải nộp tiền lãi đầy đủ cho Tho.
Chuyên án mang số 195B được Phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ - Công an tỉnh Lào Cai bắt đầu triển khai ngày 18/5/2005. Chỉ trong 13 ngày (đến ngày 1/6/2005), chuyên án đã hoàn thành bằng việc khởi tố vụ án hình sự đối với 5 bị can là Trần Công Định (50 tuổi, Trưởng phòng Chính sách BHXH Lào Cai); Doãn Tùng Lâm (38 tuổi, cán bộ BHXH huyện Bắc Hà); Phạm Đức Soạn (Trưởng phòng Y tế huyện Bắc Hà); Mai Thị Thắng và Trương Đức Hoạch. Hai trường hợp khác là Nguyễn Văn Thài (Trưởng phòng Bảo hiểm tự nguyện BHXH Lào Cai) và Trần Thị Phương Hồng (35 tuổi, con gái của Trần Công Định) cũng bị khởi tố nhưng được tại ngoại.
Đến nay, Cơ quan Công an đã xác định được 94 người đã phải đưa tiền cho Định và đồng bọn để được hưởng trợ cấp. Còn khá nhiều đối tượng khác tuy đã đưa tiền cho Định nhưng sợ mất tiền trợ cấp nên chưa dám khai với Cơ quan điều tra. Số tiền Định đã nhận của các nạn nhân là 1,031 tỉ đồng. Con gái Định là Trần Thị Phương Hồng cũng khai đã nhận tổng cộng 470 triệu đồng để “chạy” BHXH.
Ngày 16/6/2005, được lệnh của cấp trên, 4h sáng các chiến sĩ cảnh sát đã có mặt tại ga Lào Cai đón lõng Định vừa từ Thái Bình lên. Với thâm niên gần 40 năm công tác tại ngành BHXH, Trương Công Định lúc đầu còn rất ngoan cố, luôn tự nhận là mình trong sạch, bị vu oan... Thậm chí hắn còn làm đơn tố cáo các chiến sĩ công an muốn hạ uy tín của hắn. Chỉ khi đối mặt với những tài liệu do Cơ quan Công an đưa ra, Định mới cúi đầu nhận tội.
Mở rộng điều tra, Cơ quan Công an đã bắt và khởi tố thêm 5 “cò mồi” nữa là Nguyễn Văn Quý, Lê Thị Minh, Đào Thị Toan, Nguyễn Thị Xuân, và Phạm Thị Tho (đều ở TP Lào Cai).
Sau khi vụ án trên được phá, hàng trăm đối tượng chính sách trên địa bàn đã được cấp sổ bảo hiểm đúng theo quy định của Nhà nước. Nhiều người trót đưa tiền cho Định cũng được hoàn lại