Chợ trầu cau ở TP HCM: Ai bán, ai mua...

11:35 09/04/2012
Ở TP HCM, nếu muốn mua trầu cau cúng tổ tiên, cưới hỏi hay đơn giản chỉ là thèm vị vôi nồng, lá trầu cay người ta thường tìm đến khu chợ nhỏ trên đường Lê Quang Sung, quận 6. Hơn nửa thế kỷ, chợ trầu cau hiếm hoi của Sài thành mang trong mình bao câu chuyện cùng những kiếp người gắn liền với miếng trầu - nét văn hóa truyền thống đã ít nhiều phôi pha.

“Miếng trầu là đầu câu chuyện”. Quả vậy, đến khu chợ này, trước khi tiếp chuyện khách lạ, các bà, các dì phải bỏm bẻm miếng trầu mới vui cái miệng được. Bà Sáu Lên (77 tuổi) răng đã rụng gần hết, lưỡi nổi hột nhưng cũng tỉ mẩn chẻ từng miếng cau cho thật nhỏ để nhấm nháp.

Nói là chợ nhưng đó là một khu vực nhỏ nằm gọn trên vỉa hè đối diện với Bến xe Chợ Lớn. Không ai biết cụ thể chợ có từ khi nào, chỉ biết lâu lắm, từ trước giải phóng. Các cụ bà nhớ rằng mình đội cau lên đây hồi còn là thiếu nữ mười bảy, mười tám tuổi. Khu chợ nhỏ đượm hương cau này đã trở thành nơi tụ họp của những người con Mười tám thôn Vườn trầu, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn. Gắn liền với mẹt trầu cau chủ yếu là các cụ bà, các chị trung niên. 4h sáng, chợ họp, chồng con chở họ từ Bà Điểm lên quận 6, 5h chiều lại dọn hàng chở về.

Một quầy bán trầu cau trên đường Lê Quang Sung, quận 6.

Trầu cau ở chợ được lấy từ nhiều nơi như: Cần Thơ, Quảng Ngãi, Bến Tre… nhưng chủ yếu là ở Bà Điểm. Bà Đào Kim Phụng (thường gọi bà Huê), 62 tuổi, vừa dán chữ hỉ vào buồng cau đám cưới 60 quả, vừa cho biết: ngày cuối tuần, chợ mới nhộn nhịp, đông khách. Thời gian trầu cau bán chạy nhất là những tháng cuối năm và đầu năm vì đây là dịp người ta tổ chức cưới hỏi, lễ chạp nhiều nhất. Nhưng độ tháng 4 đến tháng 10, cau ế, người mua lác đác bởi giờ còn mấy ai ăn trầu. Thu nhập của nghề bán cau theo đó cũng bấp bênh.

Gắn bó lâu năm nhất khu chợ này là bà Sáu Lên. Thời con gái, trầu cau cùng giấy tờ mật của quân giải phóng đã theo bà bôn ba trên đường làng, vào Sài Gòn qua mắt bọn Mỹ ngụy. Sáu Lên nổi tiếng là cô giao liên gan dạ, ngoan cường. Tác phong nhanh nhẹn, dịu dàng, lại khéo ăn nói nên cô thiếu nữ Mười tám thôn Vườn trầu ngày ấy dễ dàng qua mặt địch. Nước nhà thống nhất, Sáu Lên trở về vườn trầu của mình. Ngày ngày, bà bắt xe buýt số 23 từ Bà Điểm lên thành phố, vẫn một thúng cau, một mẹt trầu ngồi bán.

Bà Sáu Lên bán trầu cau cho một người bạn già.

Không chồng, không con, cả cuộc đời gắn liền với trầu cau ở khu chợ, bà Sáu Lên đã chứng kiến biết bao đổi thay và câu chuyện buồn vui nơi đây. Một dạo, có mấy bà cụ cứ mỗi lần đi ngang qua chợ lại liếc mắt nhìn mấy trái cau rồi chóp chép trong miệng. Hỏi ra mới biết các cụ thèm trầu mà nghèo quá không có tiền mua. Vậy nên mỗi lần các cụ đến, bà Sáu Lên lại biếu cho người bạn già dăm miếng trầu ăn cho đỏ miệng.

Chị Tô Thị Thùy Sinh, 36 tuổi, được xem là người trẻ nhất chợ. 13 tuổi, chị đã theo mẹ lên đây tập tành buôn bán, học cách trang trí buồng cau đám cưới, têm trầu cánh phượng. Cứ thế, bao thế hệ đã gắn bó với khu chợ này.

Một điều đặc biệt ở khu chợ gắn với tục ăn trầu lâu đời của dân tộc là người mua đa số là các cụ già. Không xô bồ như chợ bình thường, chợ trầu cau dân dã, mộc mạc như phiên chợ quê. Kẻ bán người mua như người thân quen. Họ bỏm bẻm nhai trầu, hỏi thăm, động viên nhau. Mua bán ít đắn đo, mặc cả. 

Nhưng tục ăn trầu ngày càng mai một. Người mua ngày càng thưa thớt, người bán theo đó cũng dần vắng bóng. Những người bạn trầu cùng thời bà Sáu Lên giờ không còn ai. Tuổi cao sức yếu, họ bỏ dở mẹt trầu, sọt cau về nơi chín suối. Bây giờ, chợ trầu cau chỉ còn lác đác vài quầy, chưa đến chục người bán. “Ngày xưa ở đây có gần cả trăm quầy lận. Dân Bà Điểm có, tứ xứ có. Tụi tui xếp thành hàng dài, ngồi dưới mái tranh, chái hiên mà bán. Dịp đầu năm, người mua kẻ bán chật cứng, đông vui như Tết, đâu buồn thiu như bây giờ” – tay run run têm lá trầu cánh phượng, bà Sáu Lên chép miệng.

Những năm trước, trung bình mỗi ngày các bà bán được 1 thiên cau (1.000 quả) giá 100 – 150 ngàn đồng, mười mấy ký trầu giá 25 ngàn đồng/ký. Bây giờ số lượng ấy giảm còn một nửa. Mùa cau bán chạy, lời lãi chỉ đủ đắp đổi qua ngày huống hồ cau ế. Do vậy mà những cô gái trẻ không thiết tha với mẹt trầu, sọt cau như mẹ, như bà của họ. Những cụ bà đã hơn 40 năm gắn bó với chợ như bà Sáu Lên, bà Huê, bà Hoa… đều ở tuổi gần đất xa trời. “Mấy bà già như tui coi cái chợ trầu cau như máu thịt. Có bả bịnh cũng ráng đội cau lên chợ. Thiếu một bả, chợ buồn lắm, trầu cau thưa thớt. Như tui hổm rày đau nhức quá trời, nhưng nằm nhà thì nhớ chợ chịu hổng nổi”. Ngưng một lúc chợt bà Huê buông miếng trầu, bần thần hỏi: “Mai mốt tụi tui chết, hổng biết cái chợ này có còn hay không?”

Quỳnh Nga

Từ nghi vấn dữ liệu quan trắc được truyền về trong nhiều trường hợp đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng thực tế tại nhiều khu vực đô thị lớn và khu công nghiệp tình trạng ô nhiễm vẫn diễn biến phức tạp, chỉ số ô nhiễm môi trường ở mức cao, không tương xứng với dữ liệu quan trắc được báo cáo. Từ đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an đã phối hợp các Công an đơn vị tập trung xác minh điều tra.

Ngày 2/4, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an có Thư khen gửi Công an tỉnh Thanh Hóa biểu dương thành tích trong phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh, triệt phá thành công đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc xuyên quốc gia, quy mô lớn, bắt giữ 205 đối tượng, thu giữ 36 xe ô tô, 189 điện thoại di động cùng nhiều vật chứng khác.

Bước vào mùa cao điểm trong năm giữa bối cảnh mới với không ít khó khăn, thách thức, du lịch hè năm nay được dự báo có nhiều thay đổi. Làm thế nào để thích ứng và duy trì được sự phát triển cần thiết đang là bài toán không dễ đối với “ngành công nghiệp không khói”.

Chiều 2/4, cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với Diệp Văn Vĩnh (SN 1994, ngụ xã Long Phú, TP Cần Thơ) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với thủ đoạn vay tiền để đáo hạn ngân hàng, chiếm đoạt của các nạn nhân 20,4 tỷ đồng.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文