Chưa đủ chế tài xử lý sai phạm xuất bản phẩm trên mạng
Đây là buổi trả lời trực tuyến lần thứ 5 của Bộ này từ đầu năm đến nay. Đã có gần 100 câu hỏi của bạn đọc cả nước gửi về. Trong đó, 3 vấn đề nóng và nổi cộm của ngành xuất bản được đề cập nhiều nhất là giá sách giáo khoa, quản lý xuất bản phẩm trên Internet và việc thành lập nhà xuất bản tư nhân.
Câu hỏi được bạn đọc quan tâm nhiều nhất là vấn đề giá sách giáo khoa cho học sinh hiện nay quá cao. Phải chăng độc quyền xuất bản sách giáo khoa hiện nay là nguyên nhân chính dẫn đến sự việc này?
Trả lời câu hỏi trên, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã khẳng định: Theo tính giá sách hiện nay, giá sách giáo khoa có giá bán thấp hơn so với các loại sách khác (giá các loại sách khác có giá bình quân 103 đồng/trang in khổ 13x19cm; giá sách giáo khoa có giá bình quân 34 đồng/trang in có minh họa, hình ảnh màu). Để có mức giá này, Chính phủ đã có chỉ đạo cụ thể về việc tính toán giá thành đối với mặt hàng nhạy cảm là sách giáo khoa. Việc độc quyền xuất bản sách giáo khoa phải hiểu theo tính đặc thù của hoạt động xuất bản vì nhà xuất bản phải hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan chủ quản. Do vậy, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo giao cho Nhà Xuất bản Giáo dục xuất bản sách giáo khoa là phù hợp với quy định của pháp luật về xuất bản.
Để tránh tình trạng độc quyền trong việc in sách giáo khoa, những năm qua, Nhà Xuất bản Giáo dục đã tổ chức đấu thầu in rộng rãi. Hiện nay, cả nước có 80 cơ sở tham gia in sách giáo khoa. Vấn đề này, Bộ Thông tin - Truyền thông sẽ tiếp tục làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo để xem xét, đổi mới việc xuất bản sách giáo khoa, nhưng việc chuyển đổi phải có lộ trình phù hợp, tránh sự xáo trộn trong quá trình dạy và học của hệ thống giáo dục quốc dân.
Một vấn đề nóng không kém được nhiều bạn đọc đặt câu hỏi là thực trạng và những khó khăn trong việc xử lý vi phạm bản quyền trong lĩnh vực sách điện tử hiện nay. Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn cho rằng: Xuất bản sách trên mạng đem lại nhiều tiện ích, hiệu quả cao, nhưng có những tồn tại cần được quan tâm giải quyết như vi phạm bản quyền, nội dung một số cuốn sách phản động, đồi trụy, gây bức xúc cho bạn đọc và ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của chủ sở hữu tác phẩm, các nhà xuất bản.
Việc xử lý vi phạm bản quyền xuất bản sách trên mạng còn gặp nhiều khó khăn vì đây là hình thức xuất bản mới ở nước ta nên các quy định của pháp luật chưa được đầy đủ; ý thức, trách nhiệm của chủ sở hữu các trang web, người sử dụng chưa cao. Chế tài xử phạt các vi phạm bản quyền như Nghị định 56/2006/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa - thông tin thì chưa đủ sức răn đe.
Trong thời gian tới, Bộ Thông tin - Truyền thông sẽ tăng cường quản lý chặt chẽ hơn nữa việc xuất bản trên mạng, với các biện pháp đồng bộ như: Đề nghị sửa đổi một số điều của Luật Xuất bản, chế tài xử phạt vi phạm bản quyền trong xuất bản trên mạng chi tiết và đảm bảo hiệu lực hơn; tăng cường công tác kiểm tra, xử lý thích đáng các vi phạm bản quyền trong xuất bản trên mạng.
Câu hỏi cuối cùng được bạn đọc xoáy sâu vào là việc tại sao chúng ta không đề xuất và tích cực thúc đẩy việc thành lập nhà xuất bản tư nhân? Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn khẳng định: Về mặt pháp lý, có thể nói, Luật Xuất bản năm 2004 đã mở ra cơ hội cho các thành phần tham gia liên kết với nhà xuất bản để xuất bản sách, đây là điều mới. Tất nhiên, việc giữa tư nhân liên kết với nhà xuất bản để thực hiện các hoạt động xuất bản hoàn toàn khác với nhà xuất bản tư nhân. Vì tư nhân liên kết với nhà xuất bản, thì giám đốc nhà xuất bản phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về cuốn sách.
Còn vì sao không có nhà xuất bản tư nhân, hay không thành lập nhà xuất bản tư nhân, thì điều 11 Luật Xuất bản 2004 đã xác đinh: "Đối tượng được thành lập nhà xuất bản bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức khác do Chính phủ quy định được thành lập nhà xuất bản". Và trong những năm vừa qua, một số công ty tư nhân, nhà sách tư nhân đã liên kết với Nhà xuất bản xuất bản sách có hiệu quả, xây dựng được uy tín, thương hiệu và ngày càng phát triển