Củ Chi (TP HCM): "Đào ao" để bán đất
Thành phố chưa có một chỉ đạo nào về cho phép các đơn vị kinh doanh móc hầm sâu lấy đất bán. Thế nhưng tại huyện Củ Chi, có hàng chục hầm được doanh nghiệp đào lấy đất bán, và hợp thức hóa thành "đào ao". Trên thực tế, những vực sâu để lại không thể tái tạo sản xuất, đồng thời là mối họa trong khu dân cư.
Vực sâu bao vây…
Bà Trần Thị Tám (61 tuổi) ngụ ấp Phú Bình, xã Phú Hòa Đông (Củ Chi) chỉ tay về 3 hướng quanh nhà mình đều là những vực sâu do các ông chủ móc lấy đất bán. Sát bờ rào nhà bà Tám là hầm đất có độ sâu hơn 10m của ông chủ khai thác đất tên Đạt. Ông Đạt còn có hầm khai thác đất khác cạnh gần nhà bà Tám chưa đầy 10m, hầm rộng hơn 4ha, chiều sâu đều dưới 8m.
Một số người dân trong vùng ngán cảnh ra ngõ gặp vực sâu, nên mỗi lần họp ấp đều ý kiến lên lãnh đạo ấp, xã: Cấm các ông chủ đất móc hầm sâu bán đất. Ông Lê Văn Liêm - Chi hội Cựu chiến binh ấp Phú Bình cho biết: "Mỗi lần họp ở huyện, chúng tôi có ý kiến là huyện chỉ cho phép khai thác chiều sâu 4m, nhưng các chủ đất móc đến 10m, ý kiến xong rồi thôi, họ cứ đào".
Khoảng đất trống rộng hơn chục hécta phía trước mặt tiền nhà bà Tám, hiện chủ đất đã bán xong, chủ khai thác cắm mốc những cọc bê tông chờ móc đất bán. Trên địa bàn ấp Phú Bình, hiện có 5 hầm đất với diện tích hàng chục hécta, đều có chiều sâu từ 8 đến hơn 10m.
 |
|
Hầm khai thác đất bỏ phế nguy hiểm và hầm mới đang khai thác cạnh lộ Bà Thiên xã Nhuận Đức. |
Trên đường lộ Bà Thiên (ấp Xóm Bưng, xã Nhuận Đức), một bên là vực sâu hơn 10m do chủ khai thác móc đất bán trước đó. Vực sâu chạy dài theo con đường này hơn 1km, nhưng không hề được chủ hầm hay chính quyền địa phương rào chắn gì cả. Đến nay một bên đường lộ Bà Thiên chỉ còn đất của bà Nguyễn Thị Thơm (62 tuổi) còn cầm cự ở lại, các hộ khác đã bán đất cho chủ khai thác bỏ đi nơi khác sống.
Chúng tôi đứng trên vườn nhà bà Thơm, hàng trăm cây cao su sắp kỳ cạo mủ bị đe dọa sụp xuống hầm khai thác đất sát cạnh. Bà Thơm cho biết, bà đã nói nhiều lần nhưng chủ khai thác tên Tám Bửu, cứ khai thác làm sập nhiều đoạn vườn bà Thơm. Người dân địa phương kể lại, do tuyến lộ một bên là hầm khai thác đất sâu không được rào chắn, biển báo mà em Hồ Thị Thảo ngụ tại ấp khi đi gọi em về bị sảy chân xuống vực chết đuối; ông Tám Chứa cũng bị trượt chân xuống hầm khai thác đất chết.
Ông Nguyễn Văn Nế, cán bộ xã Nhuận Đức cho biết, vực sâu để lại cặp lộ Bà Thiên là khai thác đất thời kỳ trước để lại. Sắp tới xã sẽ che chắn và cải tạo thành hồ nuôi cá, trồng cây tạo cảnh quan sinh thái trở lại.
Một hầm đất sâu trên 10m nước, rộng hơn 1ha nằm gần nhà anh Nguyễn Văn Cường (38 tuổi) tại xã Tân Thạnh Đông thành vực sâu bỏ phế, trở thành mối nguy hiểm cho người dân trong vùng. Giữa năm 2008, cháu Nguyễn Văn Tính (11 tuổi) con anh Cường và cháu Phan Ngọc Hậu (7 tuổi), không biết nước sâu nên rủ nhau xuống hầm tắm, bị chết đuối.
Phạt vẫn đào
Tìm hiểu lý do bị các cấp chính quyền phạt, nhưng phía chủ hầm đất vẫn cứ khai thác bán. UBND cấp xã phạt, Thanh tra xây dựng huyện phạt, nhưng mức phạt chỉ giới hạn 500 ngàn đồng mỗi lượt vi phạm. Trong khi đó, tham khảo giá đất bán san lấp của chủ hầm là 1 triệu đồng/xe ben đất. Nếu khai thác đến tầng đất sỏi thì tiền nâng lên 1,5 triệu đồng/xe. Như vậy, chủ hầm chỉ cần bán nửa xe đất đóng phạt, bù lại khai thác hàng ngàn xe khác bán lấy tiền...
Theo cán bộ xã Phú Hòa Đông, trên địa bàn xã 4 hầm có giấy phép khai thác của UBND huyện Củ Chi. Vì tình hình thiếu đất san lấp làm đường tại địa phương, nên chủ trương của huyện cho móc hầm sâu 4m. Nhưng sau đó, UBND huyện "gia hạn" cho phép các chủ hầm khai thác độ sâu 6m.
 |
|
Xe chở đất làm nứt tường nhà dân trên địa bàn huyện Củ Chi. |
Theo khảo sát của chúng tôi, hầu hết các chủ hầm đều khai thác vượt mức quy định, có hầm sâu hơn 10m. Theo lý giải của ông Nguyễn Văn Dũng - Trưởng phòng Công thương huyện Củ Chi: Vùng được chọn khai thác đất là những vùng đất sản xuất đạt hiệu quả kinh tế không cao, người dân có nhu cầu chuyển đổi mục đích sang đào ao nuôi cá, các chủ hầm đất chỉ được lấy đất mặt không quá 4m.
Trong khi đó, cán bộ xã Phú Hòa Đông cho rằng, nói đào ao nuôi cá là không đúng. Khu vực đào hầm đất là khu vực cao, hiện tại các hầm đất khai thác độ sâu hơn 10m nhưng không có lấy một giọt nước. Các hộ dân bán đất cho chủ hầm, nhận tiền xong rồi không còn quan tâm nữa. Còn người dân sống trong khu vực thì không ngừng phản đối lên chính quyền các cấp tại huyện Củ Chi.
Ông Hà Văn Ái - Bí thư xã Phú Hòa Đông cho biết: "Mỗi lần họp dân tụi tui chỉ biết năn nỉ người dân thông cảm, và đừng bán đất thêm cho chủ hầm nữa. Chúng tôi cũng có ý kiến lên UBND huyện là không cấp giấy phép khai thác thêm nữa".
Đã đến lúc các cơ quan chức năng của TP Hồ Chí Minh phải có biện pháp hữu hiệu, giải quyết vấn nạn "đào ao" nguy hiểm này