Đắk Nông: “Khoảng trống” giữa rừng già

Từ cận cảnh phá rừng

Có dịp theo chân Đoàn 12 đi làm công tác giải tỏa những hộ dân lấn chiếm đất, đất rừng ở huyện Tuy Đức (Đắk Nông) mới thấy được cận cảnh rừng già “oằn mình” chống chọi với sự xâm lấn bất đắc dĩ của “lâm tặc” và dân di cư tự do nơi đây.

Từ trung tâm huyện Tuy Đức, men theo trục đường chính khoảng chục cây số, chúng tôi có mặt tại địa phận do Công ty Lâm nghiệp Quảng Tín quản lý. Hai bên đường cây rừng đổ ngổn ngang, xen giữa là những ngôi nhà cả cũ lẫn mới mọc lên như nấm. Nhiều nơi rừng bị đốt cháy đen thui, những thân cây lớn chưa kịp tan thành tro nằm kín mặt đất.

Ngay cánh rừng phía sau trạm quản lý của Công ty Lâm nghiệp Quảng Tín, nơi mới một năm trước đây, cây rừng dày đặc, tán che kín trời, giờ chỉ còn lưa thưa vài cây rừng. Tiếp tục đi sâu vào khu vực tiểu khu 1538, nơi được xem là điểm “nóng” phá rừng nhất của huyện Tuy Đức, thì không chỉ có một, mà nhiều vạt rừng cũng chịu cảnh tương tự. Từ con đường băng qua trung tâm xã Đắk Ngo, ngược xuống đường mòn trong khu vực đất rừng do Công ty Hoàng Thiên quản lý cũng bị “cạo” loang lổ.

Cũng vì rừng mới nhường chỗ cho rẫy cao su, nên dù cây đã vươn quá đầu người, nhưng phía dưới vẫn còn nhiều cây rừng to bằng một, hai người ôm, nằm nép mình trên mặt đất. Đi vào sâu hơn, những nơi dốc thẳng đứng, rừng vẫn bị tàn phá. Tận dụng thời điểm sát mùa mưa, nhiều người dân đã mang xe cày chở cả bó cây sắn to, rồi chặt khúc nhét dưới tán rừng mới hạ.

Đoàn chúng tôi tiếp tục vượt lên các ngọn đồi, qua một, hai con suối nhỏ, nhưng đi đến đâu cũng chỉ thấy loang lổ rẫy, xen rừng. Đi cùng đoàn, Trung tá Dương Danh Quế, Phó Trưởng Công an huyện Tuy Đức cho biết một cách hài hước: “Mới vài năm trước, tôi cùng đồng đội vào điều tra các đối tượng phạm tội lẩn trong rừng, nơi đây vẫn mịt mùng. Để đi vào được tiểu khu 1537, 1538 thì phải bỏ xe máy, lội bộ băng rừng. Còn giờ, chỉ cần ngồi trên xe hơi, thoải mái băng băng qua các khu đồi trơ trọi, dựng đứng như vùng núi rừng Tây Bắc. Có lẽ ở những nơi này vừa xa và vì dốc cao, nên nhiều người chưa kịp leo lên để khai phá nốt”.

Đến những “cuộc chiến rẫy - rừng”

Khi được các cán bộ kiểm lâm giới thiệu những khu vực đi thị sát, chúng tôi đã chọn điểm “nóng” nhất về tình trạng phá rừng ở Tuy Đức. Đúng là rừng ở đây “nóng” cả nghĩa bóng và nghĩa đen vì ngay sát các bìa rừng, khói đen vẫn bốc cao ngút trời. Từ cái ngột ngạt của thời tiết đến sức nóng lửa thiêu rừng, rồi tiếng cây rừng nổ lốp bốp khiến chúng tôi rát mặt.

Nhiều nơi rừng mới bị hạ, người dân đã tranh thủ dựng lều bạt đánh dấu “lãnh địa” của mình mới chiếm giữ. Còn nếu đi vào những nơi rừng bị dọn sạch hơn thì có hàng chục căn nhà nối tiếp nhau, nhưng cửa đóng im ỉm cả ngày. Theo tìm hiểu được biết, mọi người đã đi rừng.

Một điều dễ nhận thấy, mặc dù ở chốn rừng sâu, nhưng xe máy với đủ loại “mác” 93H…, 60K…, 61N… nhiều như ở phố, chứ không chỉ riêng “ông” bản địa mang biển số 48 Đắk Nông. Tuy nhiên, có một thứ dễ nhận thấy, đó là người điều khiển dường như không muốn biết quy định mà cứ đầu trần phóng như bay, tung bụi trắng đường. Cũng vì là dân tự do, đến từ nhiều địa phương khác nhau, nên ngoài chuyện làm “lâm tặc” thì  họ sẵn sàng tranh chấp cả đất của nhau, lẫn với các doanh nghiệp đóng chân trên địa bàn.

Ông Hoàng Đình Trung, Giám đốc Công ty Hoàng Thiên, đơn vị vừa được giao nhiệm vụ giữ rừng và phát triển cây công nghiệp cho biết: “Công ty phải nhiều phen “toát mồ hôi” vì “lâm tặc” xâm lấn đất rừng. Rừng bị nương rẫy bao vây tứ phía, vì thế cũng thường xuyên xảy ra tranh chấp và việc “lâm tặc” dùng hung khí để “nói chuyện” với công ty không phải là hiếm”.

Cũng theo Trung tá Dương Danh Quế, tính từ đầu năm tới nay, Công an huyện Tuy Đức đã phối hợp với các ngành điều tra hàng chục vụ án chủ yếu xảy ra tại điểm “nóng” ở xã Đắk Ngo và Quảng Trực. Điển hình, Công an huyện đã khởi tố 9 đối tượng phá hơn 20ha rừng tại tiểu khu 1447, xã Quảng Trực để truy cứu trách nhiệm hình sự…

Có lẽ, qua những gì chúng tôi được nghe, được chứng kiến đang diễn ra ở các cánh rừng Tuy Đức thì con số rừng bị phá, xâm lấn hàng ngày không chỉ có 5 hay 10 vụ, mà phải lớn hơn rất nhiều. Và, diện tích rừng đang bị biến mất khỏi bản đồ ngành lâm nghiệp cũng không dừng lại con số vài trăm héc ta bị mất mỗi năm như báo cáo của ngành chức năng.