Đền thờ Bà Chúa Ngọc biến thành... đền thờ Huyền Trân công chúa

10:07 06/07/2013
Tại ngã tư quốc lộ 9 cắt đường Hồ Chí Minh, địa phận xã Cam Thủy, huyện Cam Lộ (Quảng Trị) có tấm biển chỉ dẫn “Đền thờ Huyền Trân công chúa cách 8km”, về hướng Đông Bắc theo đường Xuyên Á. Theo tấm biển này, đến đối diện cổng làng Kim Đâu thuộc xã Cam An, huyện Cam Lộ, thì bắt gặp tấm biển thứ 2 “Đền thờ Huyền Trân công chúa cách 500m”...

Chúng tôi theo đường vào làng bắt gặp đền thờ trông hoành tráng, mặt đền hướng ra hồ nước rộng (phía bờ hồ bên kia có di tích giếng nước với bút tích “giếng Bàu Đá kiến tạo thế kỷ thứ XIV, trùng tu 2006” thuộc hệ thống di tích đền thờ trên), lưng đền sát con đường bê tông liên thôn.

Theo quan sát, ở thành đền có ghi “Công trình sửa chữa tôn tạo mở rộng. Miếu bà Huyền Trân công chúa. Các đơn vị tham gia đóng góp xây dựng: Sở GTVT Quảng Trị; Tổng Công ty XD CTGT8-Bộ GTVT; Công ty cổ phần XD và TM 343-Hà Nội. Hoàn thành tháng 2/2010”. Tuy nhiên, nhiều người dân địa phương cho biết, đền thờ được xây mới chứ không phải sửa chữa tôn tạo mở rộng. Các dấu tích lịch sử vì thế đã bị xóa bỏ hoàn toàn.

Tấm biển chỉ dẫn sai về lịch sử do Sở GTVT Quảng Trị cắm trên đường Xuyên Á.

Đi tìm câu trả lời “đền thờ ở xóm Chùa, thôn Kim Đâu có phải là đền thờ Huyền Trân công chúa?”, chúng tôi được ông Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích và Danh thắng Quảng Trị cho biết: Đền thờ hay miếu thờ ở xóm Chùa, thôn Kim Đâu không phải là miếu thờ Huyền Trân công chúa, mà đó là miếu thờ Bà Chúa Ngọc, một vị nữ thần của người Chăm, thần mẹ xứ sở, Mẫu đất, Po yan Ynư Nagar. Miếu thờ này đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh, do UBND huyện Cam Lộ trực tiếp quản lý. Năm 1998 và 2010, di tích này do bị xuống cấp, hư hỏng nặng, đã được địa phương và một số sở, ban ngành, doanh nghiệp tư nhân hỗ trợ kinh phí sửa chữa tôn tạo. Nhưng trong quá trình thi công, cũng như sự giới hạn về kiến thức lịch sử của những người liên quan, đã tạo ra những sai sót rất nghiêm trọng, từ “Chúa/chủ Ngọc Miếu” đã bị xóa bỏ để thay thế bằng miếu thờ Công chúa Huyền Trân. Trong việc này, ngành Di tích và Danh thắng Quảng Trị cũng có một phần lỗi, do biết sai mà không “thổi còi”- ông Thọ thẳng thắn.

Theo nghiên cứu của PGS.TS Đỗ Bang, khi nói về vị nữ thần của người Chăm, thần mẹ xứ sở, Mẫu đất, Po yan Ynư Nagar, có những điều rất đáng lưu ý. Đó là ở những làng xã nông nghiệp miền Trung nói chung và Quảng Trị nói riêng, đa số đều có miếu thờ vị nữ thần nói trên với tên gọi miếu Bà Chúa Ngọc, hay miếu thờ bà Thiên Y Ana Ngọc Diễn Phi.

Những ngôi miếu này thường được người Việt dựng lên bên trên các phế tích đền tháp Chăm, những dấu tích liên quan đến văn hóa Chăm hoặc những khu vực được coi là linh thiêng của các làng. Thần hiệu của Bà Chúa Ngọc theo các sắc phong dưới thời Nguyễn, có nơi đề là Thiên Y Ana Diễn Bà Chúa Ngọc Thánh Phi thượng đẳng thần, có nơi là Hồng Nhân Phổ Tế Linh Ứng thượng đẳng thần...

Phan Thanh Bình

Bộ Công an đang chủ trì xây dựng Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng. Việc xây dựng dự thảo Nghị định được xác định là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng đủ mạnh, có tổ chức thống nhất, cơ chế hoạt động hiệu quả, tạo lập nền tảng để xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia hiện đại.

Sau gần 2 tháng huấn luyện, các chiến sĩ đã có những chuyển biến rõ nét về nhận thức, ý chí và tác phong. Từ những ngày đầu bỡ ngỡ, các tân binh đang từng bước trưởng thành, thích nghi với môi trường kỷ luật, sẵn sàng cho nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT).

Những ngày đầu tháng 4, khi cái nắng miền xuôi bắt đầu gay gắt, đô thị nghỉ dưỡng Đà Lạt (Lâm Đồng) vẫn đón những làn gió mát lành hối thúc dòng người đổ về tham quan, du lịch. Một bức tranh du lịch hè sôi động đang dần hiện ra bất chấp những khó khăn không nhỏ do ảnh hưởng của giá nhiên liệu tăng trong thời gian qua.

Những bức ảnh mới đầy ấn tượng được các phi hành gia Artemis II chụp lại cho thấy Mặt trăng và bên trong tàu vũ trụ Orion, hé lộ cuộc sống của họ ở ngoài không gian khi tiến gần đến dấu mốc lịch sử.

Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ đảm bảo an ninh hàng không, Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Đà Nẵng, Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an đã tập trung ổn định bộ máy; phối hợp với các đơn vị đảm bảo an ninh hàng không sân bay không bị rối loạn, đứt gãy; không ảnh hưởng tới dây chuyền vận tải hãng hàng không dân dụng…

Liên quan đến vấn đề bố trí tái định cư (TĐC) cho người bị thu hồi đất phục vụ các dự án hạ tầng, chủ trương xuyên suốt của TP Hồ Chí Minh trong hàng chục năm qua là “Nơi ở mới phải tốt hơi ở cũ”.  Những năm gần đây, thành phố còn yêu cầu phải có nhà, đất tái định cư trước khi thực hiện dự án. Nhưng khi loạt dự án hạ tầng trọng điểm đã triển khai, thì nhiều dự án TĐC vẫn đang bị vướng…

Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị có ý nghĩa kiến tạo nền móng chiến lược cho cả nhiệm kỳ 2026-2031. Tuy nhiên, trên không gian mạng, các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh xuyên tạc rằng hội nghị không có dân chủ hoặc chỉ là dân chủ hình thức, hội nghị “áp đặt”, phân chia, tranh giành quyền lực giữa các “nhóm lợi ích” và giữa “nhóm lợi ích này” với “nhóm lợi ích khác”…

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, Iran đang triển khai một cơ chế kiểm soát hàng hải mới tại eo biển Hormuz. Theo Al Jazeera, hệ thống này phân loại tàu thuyền theo mức độ quan hệ với Tehran, phản ánh bước chuyển từ phong tỏa cứng sang kiểm soát có chọn lọc.

Việc World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội không chỉ làm thay đổi quy mô giải đấu mà còn mở ra cơ hội cho nhiều đội tuyển ngoài nhóm “ông lớn”. Trong bối cảnh khoảng cách trình độ đang dần thu hẹp, sự nổi lên của các “ngựa ô” hứa hẹn sẽ tạo thêm những biến số đáng chú ý, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng dịch chuyển cán cân quyền lực của bóng đá thế giới.

Sáng 5/4, hơn 137.000 thí sinh tham gia Kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 do Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh tổ chức. Đây là số lượng thí sinh cao nhất từ trước đến nay nếu tính riêng một đợt thi, cho thấy sức hút ngày càng lớn của kì thi này.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文