"Giấm Nhật trị bá bệnh" ở Cần Thơ
Nghe tôi nói có người thân bị bệnh ung thư, đang rất cần tìm mua giấm Nhật để trị, giọng chị chủ quán giải khát gần chợ Ba Mít, thuộc xã Trường Thành, huyện Cờ Đỏ (TP Cần Thơ) nhiệt tình: "Tui có nghe về công dụng trị bá bệnh của giấm Nhật. Còn nguồn gốc nó từ đâu đưa về xã thì tui không biết".
Đi tìm "thần dược"
Qua một hồi trò chuyện, như chợt nhớ ra một câu chuyện có liên quan đến giấm Nhật, chị kể thêm: "Hình như nghe nói, có cô gái con của gia đình nọ ở xã này đi thăm bà con ở TP Hồ Chí Minh. Biết công hiệu của giấm Nhật nên xin về nuôi, rồi phổ biến cho nhiều người sử dụng".
Chúng tôi hỏi đường tìm đến nhà ông Bảy Tó - người được chị chủ quán cho biết là có thời gian nuôi giấm Nhật. Thế nhưng, ông lại lắc đầu nói: "Không có". Và ông hướng dẫn chúng tôi đến nhà thuốc Đông y Hồng Quân nằm ở ấp Trường Tây, cùng xã Trường Thành tìm loại "thần dược" này.
Lương y kiêm y sĩ Hồng Quân - chủ nhà thuốc Đông y Hồng Quân, xác nhận: "Đúng là trước đây, ở xã này có bán giấm Nhật với giá 200.000 đồng/lít. Nhiều người mua, uống rồi đồn với nhau về công dụng trị bá bệnh của nó. Có người biết công thức làm giấm Nhật nên truyền nhau cách làm. Tôi không bán loại giấm này, nhưng nếu người bệnh có nhu cầu, tôi sẽ chỉ cách nuôi nó".
Chúng tôi lại rong ruổi đi khắp nẻo đường quê của Trường Thành và quyết tìm cho được người nuôi giấm Nhật.
Từng uống loại giấm này nên khi nghe hỏi về giấm Nhật, bà Tâm - chủ một tiệm may ở Trường Thành, không giấu giếm: "Nghe đồn giấm Nhật trị bệnh hay lắm nên tôi đang nuôi nó". Nói xong, bà vào nhà sau đem ra một cái hộp nhựa có hình dạng giống cái ly. Trong cái hộp là chất sền sệt có màu trắng đục. Vừa mở nắp hộp, bà Tâm vừa nói: "Lúc tôi xin về nuôi, con giấm chỉ bằng hột cơm".
Theo bà Tâm thì sau khi có được con giấm con, bỏ nó vào cái keo bằng nhựa, đổ sữa tươi dạng bịch không có đường vào, lấy miếng vải mùng phủ lên rồi đậy nắp keo lại. Đến khi nó có vị chua (khoảng một ngày) thì mở nắp keo, lấy cái muỗng nhựa múc cho vào rổ lược nhỏ bằng nhựa, lấy nước uống. Còn chất bã trong rổ lược thì tráng qua bằng nước sạch, tiếp tục cho vào keo và đổ sữa tươi vào. Vì vậy, nhiều người còn gọi giấm Nhật là giấm sữa.
Bà Tâm múc cho chúng tôi 2 muỗng canh giấm Nhật và căn dặn: "Quí lắm đó, về nuôi rồi sử dụng hoặc cho lại người khác. Tôi mới nuôi không có nhiều".
Trước khi chúng tôi ra về, bà còn nhắc phải dùng dụng cụ bằng nhựa để nuôi giấm Nhật, kể cả sử dụng các vật dụng đụng vào nó: muỗng, rổ,… đều phải bằng nhựa, chứ không dùng bằng inox, bằng thủy tinh thì giấm sẽ bị nhiễm tạp chất, bị chết(?).
Giấm Nhật có trị được bá bệnh?
Mang ít giấm Nhật vừa có được, chúng tôi tìm đến Phó giáo sư, Tiến sĩ chuyên ngành vi sinh thực phẩm Nguyễn Văn Bá - Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu và Phát triển công nghệ sinh học, Trường ĐH Cần Thơ.
Theo ông Bá, giấm Nhật hay còn gọi là giấm sữa là một loại sữa chua có tên là Kefir được sản xuất theo cách truyền thống như cách làm sữa chua của người dân Việt
Vi sinh vật lên men gồm các chủng vi khuẩn Lactic và nấm men sống trong các hạt Kefir như vừa kể trên, khi tiếp xúc với sữa mặc dù được gọi là không đường (không bổ sung đường Sucroz tức đường cát) nhưng vẫn lên men chua được (lên men Lactic) với đường lactoz có sẵn trong sữa tươi.
Theo ông Tanock - tác giả quyển sách về qui trình lên men Lactic (xuất bản năm 2000), vi khuẩn Lactic là một trong các thành phần không thể thiếu của chế phẩm sinh học (Probiotics), có khả năng ức chế một số vi khuẩn gây bệnh, giúp ổn định hệ sinh vật đường ruột và trong chừng mực nào đó có tác dụng làm giảm lượng cholesterol trong máu, ngăn ngừa ung thư, tốt cho người bệnh tiểu đường...
Vì vậy, khi dùng sữa chua Kefir, trong chừng mực nào đó làm tăng khả năng tiêu hóa, hấp thụ, giúp cơ thể có sức đề kháng, ngăn ngừa một số bệnh. Đúng nghĩa, Kefir là một loại thực phẩm chức năng, không có khả năng trị bệnh".
Ông Bá khuyến cáo: "Trong quá trình chế biến Kefir, rất khó đảm bảo vệ sinh (do làm theo phương pháp thủ công) nên dễ bị tạp nhiễm. Hơn nữa, khi dùng Kefir để lên men nhiều lần cũng dễ bị nhiễm khuẩn, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe khi sử dụng.
Đến đây thì thông tin về giấm Nhật trị bá bệnh đã được làm rõ. Do thiếu hiểu biết, kèm với những lời đồn đại, phóng đại, nhiều bà con nông thôn coi giấm Nhật như một "thần dược" nên đua nhau tìm mua, tìm nuôi và phổ biến nhau sử dụng, có thể gây tác hại nguy hiểm đến sức khỏe.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay, tại chi nhánh của một công ty sữa có tiếng trong nước đã có sản xuất và bán Kefir. Đã đến lúc ngành Y tế địa phương phải vào cuộc, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến những kiến thức căn bản về chăm sóc sức khoẻ ban đầu để giúp bà con nâng cao hiểu biết, không nên tùy tiện, đưa vào cơ thể những chất chưa rõ nguồn gốc