Giăng lưới bắt lâm tặc
Trạm kiểm soát lâm sản liên ngành Phước Sơn nằm trên quốc lộ 14E, tại thôn 10, xã Phước Hiệp, tiếp giáp với khu vực Mò O, huyện Hiệp Đức. Sau lưng trạm này là con sông Trường, dù đang mùa hè nắng nóng như đổ lửa, song nước vẫn sâu hoắm, ầm ầm cuộn chảy.
Một cán bộ kiểm lâm của trạm nói với tôi rằng, sông Trường là một trong những con sông thượng nguồn của dòng Thu Bồn, xuất phát từ đỉnh Ngok Linh (Kon Tum), nó chảy qua các huyện Phước Sơn, Hiệp Đức, Quế Sơn… ra tận biển Cửa Đại.
Cũng vì thế mà lâm tặc đốn hạ gỗ từ rừng Phước Sơn thường đóng bè thả trôi xuôi theo sông Trường về điểm tập kết ở ngôi làng bên bờ Bắc cầu Câu Lâu, huyện Điện Bàn.
Vào mùa mưa to, sợ lũ rừng hung dữ cướp mạng sống nên rất ít đối tượng liều lĩnh đóng bè thả gỗ trôi xuôi. Ngược lại, mùa nắng nóng, lâm tặc đi như trảy hội, lực lượng chức năng phục bắt đến phát ngán. Mỗi bè gỗ có từ 5-7 phách, dài 3-4m, đường kính từ 2 người ôm trở lên.
Chỉ cần vài cái "píc-xi" (ruột ôtô bơm hơi căng) buộc vào là chúng có thể ung dung chống bè gỗ xuôi theo dòng, chừng vài ngày là tới Câu Lâu tiêu thụ cho các trùm buôn gỗ lậu tại đây.
Nhưng, kể từ ngày lực lượng kiểm soát lâm sản liên ngành nghĩ ra "độc chiêu" giăng lưới sắt ngang sông Trường thì nạn gỗ lậu xuôi sông giảm hẳn…
"Độc chiêu" giăng lưới
Trời vừa chập choạng tối, cả đội kiểm soát liên ngành đã quây quần bên mâm cơm.
Đội trưởng Nguyễn Thanh Hà và một số anh em của trạm kéo nhau ra dựng lều bạt, cạnh gốc cây tre, nơi nhìn xuống dòng nước chảy xiết có đường lưới sắt giăng ngang.
Ông Hà giải thích: "Đã hơn một tuần giăng lưới sắt, đêm nào chúng tôi cũng cử 2-3 thành viên của trạm mang mùng, mền ra đây dựng lều ngủ gác. Nếu không, lâm tặc thả gỗ trôi xuống, giở lưới chui qua thì cũng như không".
Theo lời ông Hà, khi chưa giăng lưới sắt, đêm nào cũng có ít nhất từ 30-40 bè gỗ lâm tặc thả về xuôi. Lực lượng trạm phục kích nhưng bắt được bè gỗ rất ít, vì chúng có "thám báo", đợi cho anh em gác mệt ngủ quên thì men theo các lùm cây rậm ven sông mà vượt trạm. Đến lúc biết được thì bè gỗ lâm tặc đã qua khỏi địa phận Phước Sơn, coi như bó tay.

Lưới sắt giăng trên sông Trường đón các bè gỗ lậu của lâm tặc.
Trạm kiểm soát lâm sản liên ngành Phước Sơn thành lập đã hơn ba tháng và bắt, thu giữ của lâm tặc được trên 80m3 gỗ các loại, trong đó có 6 xe khách được nhà xe tự thiết kế thành 2 ngăn, thùng dưới sàn xe chứa gỗ, phần trên chở người. Cũng vì vậy mà lâm tặc không dám đi đường sông nên nạn khai thác gỗ trái phép bị đọng lại.
Ngày 27/5, lực lượng kiểm tra liên ngành đã phát hiện tại Một Rơi, thôn có 7 nóc nhà dân, nằm bên bờ sông Trường, cách trạm trên 3 cây số đường rừng về phía thượng nguồn, có 45 phách gỗ các loại, tính ra trên chục khối. Nỗ lực hết sức, anh em trong đội liên ngành cũng chỉ "cõng" về trạm 27 phách, còn lại bỏ nguyên tại hiện trường.
"Khiêng gỗ đi đường rừng khó lắm. Sức người cũng có hạn thôi anh à!". Ông Hà ngượng ngùng giải thích với tôi như vậy…
Giao rừng cho Công an
Đến lúc ngồi tâm sự với Thượng tá Phạm Dưỡng, Trưởng Công an huyện Phước Sơn, tôi mới vỡ lẽ, "độc chiêu" giăng lưới sắt bắt gỗ lậu là do Công an Phước Sơn hiến kế cho chính quyền địa phương chỉ đạo cho lực lượng kiểm soát lâm sản liên ngành thực hiện.
Công an huyện tham mưu cho UBND huyện làm lưới sắt giăng ngang sông Trường. Lúc đầu đề xuất sử dụng lưới B40, nhưng thấy bất tiện nên lấy 4 sợi dây cáp buộc dây thép kết vào nhau tạo thành tấm lưới đưa ngang mặt sông. Thế là có hiệu quả rõ rệt.
Thượng tá Phạm Dưỡng cho biết: Ở Phước Sơn có 68.996ha rừng, trong đó rừng tự nhiên chiếm trên 65.000ha, còn lại là rừng trồng. Nạn lâm tặc khai thác gỗ lậu tập trung ở các cánh rừng già giáp ranh các huyện Nam Giang, Hiệp Đức, Quế Sơn. Chúng đốn hạ gỗ rồi vận chuyển theo đường Hồ Chí Minh qua Nam Giang; theo quốc lộ 14E hoặc sông Trường qua Hiệp Đức, Quế Sơn.
Trong gần 5 tháng qua, Công an huyện đã phối hợp các cơ quan hữu quan tuần tra phát hiện bắt giữ hàng trăm khối gỗ lậu, đặc biệt là phát hiện ngay trong Khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh lâm tặc tàn phá 560m2 rừng, thiệt hại hàng chục khối gỗ quí.
Tỉnh uỷ Quảng
Tuy nhiên, khó khăn nhất hiện nay là nạn người dân phá rừng làm nương rẫy. Do đó, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của chính quyền và các ngành chức năng chung tay với lực lượng Công an mới có thể ngăn chặn, giữ mãi màu xanh của những cánh rừng trong đại ngàn Trường Sơn…