Hà Nội: Liên tiếp phát hiện phormol trong bánh phở

Điều khiến người tiêu dùng quan ngại là không chỉ có phormol trong bánh phở, mà hiện nay người sản xuất còn sử dụng hàn the để làm bún, bánh phở cho ngon và giòn hơn. Tại sao việc sử dụng những hoá chất cực kỳ độc hại trong món ẩm thực nổi tiếng của Hà Nội vẫn tiếp tục tái diễn? Phải chăng việc kiểm tra, xử lý của chúng ta còn nương tay?

Cần xây dựng và bảo vệ thương hiệu

Làm nghề sản xuất bún gia truyền nhiều đời nay ở làng nghề truyền thống Phú Đô, ông Bùi Quang Cảnh, Trưởng thôn Phú Đô, xã Mễ Trì, huyện Từ Liêm khẳng khái cho biết: "Chúng tôi đang làm thủ tục đề nghị cấp chứng chỉ làng nghề, tới đây sẽ đăng ký thương hiệu bún Phú Đô ở Cục Sở hữu trí tuệ".

Theo ông Cảnh, làng nghề truyền thống sản xuất bún Phú Đô có hơn 400 hộ sản xuất, mỗi ngày cho ra 50-60 tấn bún, cung cấp 3/4 lượng bún cho thị trường Hà Nội, vì vậy tiêu chí an toàn, ngon luôn được người sản xuất đặt lên hàng đầu để giữ chữ tín. Nếu đánh mất chữ tín thì cả làng nghề này sẽ mất tiếng, mà mất tiếng thì không tiêu thụ được, hàng ngàn con người sẽ thất nghiệp.

Trong những ngày này, khi mà người tiêu dùng xôn xao việc phát hiện bánh phở chứa phormol, mọi việc sản xuất và kinh doanh ở làng bún Phú Đô vẫn diễn ra bình thường.

Ông Cảnh cho biết, cách đây 5-6 năm, khi người tiêu dùng Hà Nội tẩy chay món bún, phở do có phormol, làng bún Phú Đô cũng nằm trong tình cảnh chung khi bún sản xuất ra phải đem về cho lợn ăn mà cũng không đắt. Cuối cùng cả làng họp nhau lại và quyết định mời ngành Y tế về Phú Đô kiểm tra và lấy các mẫu bún làm xét nghiệm. Kết quả là bún Phú Đô không có phormol. Phải rất vất vả và chật vật, cuối cùng người làm bún Phú Đô mới giành lại được thị trường.

Chính vì thế nên người làm bún Phú Đô luôn đặt chữ tín lên hàng đầu bằng chính chất lượng sản phẩm và bí quyết gia truyền. Ông Cảnh lắc đầu cho biết, để cạnh tranh, trên thị trường đã xuất hiện bún, phở có phormol, hàn the giúp sản phẩm trắng hơn, dai hơn, ngon hơn và giữ được lâu hơn. Nhưng ở Phú Đô không bao giờ sử dụng hoá chất để sản xuất, bằng chứng là rất nhiều lần ngành Y tế lấy mẫu về kiểm tra đều chưa phát hiện có bất cứ hoá chất gì.

Việc đảm bảo VSATTP đã được người dân Phú Đô đưa vào quy ước của thôn, từng hộ ký cam kết tuyệt đối không dùng hoá chất hoặc bất cứ hình thức nào pha trộn vào gạo, bột. Đây chính là cách để xây dựng và bảo vệ thương hiệu. Tuy nhiên không phải người sản xuất nào cũng làm được như thế, mà hằng ngày vẫn còn rất nhiều bún, phở nhiễm hoá chất độc hại đưa vào tiêu thụ trên thị trường.

Nên xử điểm để làm gương

Cách đây vài năm, khi người tiêu dùng Hà Nội tẩy chay món ẩm thực nổi tiếng là bún, phở, ngành Y tế đã công bố những cơ sở sản xuất bún, phở an toàn và cấp giấy chứng nhận. Nhiều cửa hàng kinh doanh phở vẫn mua bánh phở trôi nổi rồi mượn giấy chứng nhận của nhà khác phôtô lại dán vào quầy hàng của mình. Quy định bắt buộc phải treo hoặc dán giấy chứng nhận này tại cửa hàng, quầy hàng cũng chỉ thực hiện được một thời gian ngắn, sau chẳng còn ai thực hiện nữa.

Bẵng đi một thời gian, nhiều người yên tâm vì được sử dụng thực phẩm sạch, thực phẩm an toàn. Nhưng gần đây liên tiếp phát hiện trong bánh phở có phormol thì lòng tin của người tiêu dùng đã bị giảm. Ai cũng lo lắng không hiểu mình có ăn phải phormol hay không? Người ta cứ kêu gọi mỗi người hãy là người tiêu dùng thông thái, nhưng bằng mắt thường thì làm sao phân biệt được phở nào có phormol, phở nào không?

Đầu tháng 10 này đoàn kiểm tra liên ngành VSATTP lại phát hiện một hộ kinh doanh ở chợ 19-12 bán bánh phở có chứa phormol. Trước đó vài hôm, đoàn cũng phát hiện một hộ kinh doanh tại chợ Hôm phía đường Trần Xuân Soạn bán bánh phở có sử dụng phormol. Chủ hàng này khai nhận mua phở của bà Đinh Thanh Mai ở Cổ Như Nguyện, 50 T223 Minh Khai và khi kiểm tra tại địa chỉ trên cũng phát hiện bánh phở có phormol.

Ngày 15/10, trao đổi với ông Nguyễn Việt Cường, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội thì được biết, việc truy rõ nguồn gốc số phở có phormol ở chợ 19-12 giao cho BQL chợ và Đội QLTT số 14. Nhưng đến nay vẫn chưa xác định được nguồn gốc số bánh phở trên và theo quy định sẽ tiêu huỷ.

Tình trạng người kinh doanh mua bánh phở trôi nổi nhưng khi bị phát hiện lại khai mua ở chỗ này, chỗ kia khiến việc xác định nguồn gốc gặp rất nhiều khó khăn. Nếu chỉ xử lý được phần ngọn thì e rằng tình trạng sử dụng hàn the, phormol vẫn tiếp tục gia tăng?

Theo ông Cường, Hà Nội hiện có 51 cơ sở sản xuất bún, bánh phở đạt tiêu chuẩn. Từ đầu năm đến nay, Sở Y tế đã chỉ đạo các quận, huyện, phường, xã tăng cường kiểm tra, đã lấy hàng chục nghìn mẫu bún, phở để kiểm tra và chưa phát hiện thấy có phormol. Đợt kiểm tra bánh phở cuốn tại chợ Mơ, chợ Hôm và một số nhà hàng trên đường Trúc Bạch cũng không phát hiện hoá chất.

Theo ông Cường, lo lắng nhất hiện nay là tình trạng bún, phở trôi nổi từ tỉnh ngoài vào Hà Nội hoặc những hộ nhỏ lẻ từ tỉnh khác về sản xuất theo kiểu di động, thay đổi địa điểm liên tục khiến lực lượng kiểm tra như mò kim đáy biển.

"Chúng tôi sẽ cố tìm nguồn gốc bánh phở, nếu phát hiện bánh phở lấy từ tỉnh nào sẽ báo cáo Bộ Y tế để xử lý. Riêng ngành Y tế Hà Nội đang kiểm tra các cơ sở sản xuất và kinh doanh phở để cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP" - ông Cường nhấn mạnh.

Sử dụng phormol để sản xuất bánh phở có thể coi là một tội ác, theo ý kiến của nhiều người thì phải xử lý hình sự mới đủ sức răn đe, nếu không vi phạm vẫn hoàn vi phạm. Mức xử phạt hiện nay đang áp dụng theo NĐ 175: mức phạt 2 triệu đồng đối với cơ sở kinh doanh phở và 10-15 triệu đồng với cơ sở sản xuất.

Ông Cường cho biết, theo Điều 244 của Bộ luật Hình sự, nếu cơ sở nào đã bị xử phạt vi phạm hành chính, trong 1 năm mà tái phạm thì mới nghiên cứu xem xét để khởi tố.

Quan điểm của UBND TP cũng như các ngành chức năng, nếu phát hiện cơ sở nào sử dụng phormol vi phạm vào Điều 244 sẽ xử điểm 1 đến 2 vụ làm gương. Nhưng đến nay chưa thực hiện được vì người sản xuất cũng như kinh doanh tìm mọi cách lách luật, chưa phát hiện trường hợp nào trong 1 năm vi phạm đến 2 lần.

Thương hiệu và uy tín là hết sức cần thiết, đừng để người tiêu dùng quay lưng lại với những món ăn truyền thống, bởi như thế là chúng ta đã mất quá nhiều