Hãy sòng phẳng
Điểm mấu chốt nhất là câu hỏi: Một lượng lớn sữa bị phát hiện nhiễm melamine, khoảng gần 800 tấn, liệu có được lưu hành trở lại thị trường? Đây là mong muốn lớn của những nhà sản xuất, nhập khẩu sữa. Mặt khác, vấn đề này cũng là sự quan tâm với sự e ngại lớn của người tiêu dùng.
Trước diễn tiến mới về vấn đề melamine này, ngày 11/12/2008 Bộ Y tế cho biết, chậm nhất vào đầu tuần tới sẽ công bố giới hạn cho phép melamine có trong thực phẩm (Theo khuyến nghị của WHO hôm 5/12/2008 giới hạn tối đa lượng melamine là 0,2mg/kg/người/ngày).
Vấn đề xử lý gần 800 tấn sữa nhiễm melamine, Bộ Y tế cũng để ngỏ một khả năng, sau khi ngưỡng giới hạn melamine trong thực phẩm được công bố, số sữa nhiễm melamine từng được phát hiện sẽ được kiểm tra lại chất lượng, có thể sẽ được đưa trở lại thị trường, nếu đạt ngưỡng melamine cho phép.
Trước khả năng gần 800 tấn sữa từng bị phát hiện nhiễm melamine có thể được đưa trở lại thị trường, sau sự kiện WHO công bố về ngưỡng melamine cho phép có trong thực phẩm, cũng nên trở lại câu chuyện sữa nhiễm melamine thời gian qua. Bởi có những khúc mắc, băn khoăn cần được lý giải, công bố minh bạch, sòng phẳng giúp người tiêu dùng có hướng để lựa chọn.
Ngày 11/10/2008, trước những câu hỏi về một số nước trên thế giới đã chấp nhận một lượng melamine cho phép có trong thực phẩm, Tiến sĩ Jean Marc Olive - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam đã xác nhận là có thực tế này, nhưng ông khẳng định: Điều đó không có nghĩa là melamine được chấp nhận trong thực phẩm, đặc biệt là trong sữa trẻ em.
Vị Trưởng đại diện WHO tại Việt
Theo Tiến sĩ Jean Marc Olive, để có một định mức an toàn cần phải có thời gian dài để nghiên cứu, đánh giá…
Tiếp đó, ngày 13/10/2008, trong một thông báo của Bộ Y tế nói về tình hình kiểm soát melamine trong sữa và các sản phẩm sản xuất từ nguyên liệu sữa, Bộ Y tế cho biết: Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Nông lương Thế giới (FAO) đã có văn bản chính thức ủng hộ việc Bộ Y tế VN quyết định cấm tuyệt đối các sản phẩm thực phẩm có chứa chất melamine để sử dụng cho người.
Nhưng, gần một tháng sau, tình hình đã thay đổi vì ngày 5/12/2008 WHO đã chính thức công bố lượng melamine cho phép có trong thực phẩm. Dù đã chấp nhận ngưỡng giới hạn an toàn lượng melamine là 0,2mg/kg/người/ngày nhưng những chuyên gia y tế của WHO vẫn không quên kèm theo khuyến cáo: Không có lý do gì để cho chất melamine trong các sản phẩm về thực phẩm.
Thực tế, trong gần 800 tấn sữa nhiễm melamine được phát hiện và công bố, theo con số chính thức được thông báo, có 389 tấn sữa bột nhập khẩu từ Trung Quốc bị nhiễm melamine.
Theo cam kết được công bố tại Hội nghị Bộ trưởng Y tế ASEAN + Trung Quốc, diễn ra từ ngày 8 đến ngày 11/10/2008 tại Philippines, Thứ trưởng Bộ Y tế Trung Quốc tuyên bố chấp thuận những nước đã nhập khẩu sữa nhiễm melamine sẽ được tái xuất và phía các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ có trách nhiệm bồi thường các hợp đồng thương mại.
Nhưng theo thông tin mới nhất, lượng sữa 389 tấn nhiễm melamine được nhập từ Trung Quốc của các doanh nghiệp Việt Nam khó mà tái xuất khi phía Trung Quốc trả lời: Các doanh nghiệp Trung Quốc xuất sữa cho các doanh nghiệp Việt Nam không nằm trong danh sách các doanh nghiệp sữa Trung Quốc bị kiểm soát vì sữa nhiễm melamine.
Do đó, các doanh nghiệp Việt
Gần 800 tấn sữa nhiễm melamine đang đứng trước khả năng hoặc là bị tiêu huỷ - như phương án của các cơ quan chức năng trước đó hoặc là tái đưa trở lại thị trường - sau khi có diễn biến mới khi WHO công bố tỷ lệ melamine cho phép có trong thực phẩm hôm 5/12/2008 và Việt Nam đã có bước đi tương tự như WHO từ ngày 12/12/2008.
Với khả năng sữa nhiễm melamine có thể được lưu hành trở lại thị trường, nếu xảy ra khả năng này, người tiêu dùng có quyền yêu cầu quản lý Nhà nước buộc các doanh nghiệp có những sản phẩm sữa ghi công khai lên bao bì của từng sản phẩm sữa A,B, C,X, Z… có hay không có nhiễm melamine, nhiễm ở tỷ lệ cụ thể như thế nào, dù có thể các sản phẩm sữa đó đã "kiểm tra chất lượng" và đạt ngưỡng melamine cho phép. Sự minh bạch sòng phẳng này là cần thiết.
Quyền công bố "ngưỡng" đối với một chất độc hại như melamine thế nào là an toàn, thế nào là giới hạn có thể thuộc về các tổ chức chuyên môn, nhưng với người tiêu dùng "ngưỡng" đó được họ chấp thuận như thế nào, có nên khích lệ tình trạng sống chung cùng melamine hay tuyệt đối không melamine thì ở góc độ quản lý Nhà nước hãy tạo cơ hội để người tiêu dùng có thể lựa chọn mình là người tiêu dùng thông thái trên cơ sở thông tin được công bố minh bạch sòng phẳng